Kết luận vụ việc không phù hợp - biết, nhưng sửa sao?

(CMO) TAND tỉnh Cà Mau vừa bác kháng cáo của ông Nguyễn Hoài Hận về việc yêu cầu ông Ngô Quang Hiền giao phần đất 3.261,6 m2 tại Khóm 8, Phường 7, TP. Cà Mau. Từ tháng 6/2016 đến nay, vụ tranh chấp giữa ông Hận với ông Hiền luôn là đề tài nóng trong giới luật sư, giới công chức các cơ quan tư pháp tại Cà Mau bởi những nhận định khác nhau về nó.

Nhiều người thắc mắc “tại sao lâu nay ông Ngô Quang Hiền không nhờ người em ruột là giám đốc một văn phòng đăng ký đất đai, với quá trình lâu dài công tác trong ngành tài nguyên, mà lại nhờ ông Hận, hiện sinh sống ở tận TP. Hồ Chí Minh, đứng ra để lo vụ việc”, hoặc “bản thân ông Hiền từng rất nhiều lần đứng ra làm giấy đỏ cho người khác mà việc của ông sao lại đi nhờ ông Hận đứng ra lo”…

Nhận định về tranh chấp này, một luật sư đã nói với chúng tôi, theo quy định tại Luật Khiếu nại, thời hạn giải quyết khiếu nại của ông Hiền đối với quyết định thu hồi đất của UBND TP Cà Mau, lần đầu là không quá 45 ngày, lần hai không quá 60 ngày. Ông Hiền gửi đơn khiếu nại lần 2 từ tháng 11/2012 nhưng đến tháng 3/2014 vụ việc vẫn chưa được giải quyết, có chăng là được hướng dẫn lòng vòng, mà đến 24/3/2014 ông vẫn tiếp tục có đơn khiếu nại trở lại UBND TP. Cà Mau, nơi trước đây đã từng bác khiếu nại của ông. Vấn đề là ở chỗ, sau khi gởi đơn khiếu nại ngày 24/3/2014 đến sau gần 4 tháng chờ đợi trong vô vọng, ông Hiền mới nhờ đến ông Hận đứng ra lo chuyện cho mình (giấy thoả thuận giữa ông Hận với ông Hiền lập ngày 14/7/2014).

Thêm nữa, thoả thuận giữa ông Hiền và ông Hận ký kết không bao lâu, ngày 6/8/2014, UBND TP. Cà Mau đã có báo cáo vụ việc đến UBND tỉnh, tiếp đó, ngày 22/9/2014, Sở Tài nguyên và Môi trường ra ngay công văn về vấn đề này. Quan trọng hơn, ngày 26/9/2014 (chỉ sau công văn của Sở Tài nguyên - Môi trường có 2 ngày) UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo UBND TP. Cà Mau huỷ bỏ quyết định thu hồi quyền sử dụng đất của ông Hiền và ngay trong ngày 26/9/2014 Văn phòng HĐND-UBND TP. Cà Mau đã nhận được văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh. “Không thể nào phủ nhận sự tác động của ông Hận đến các ngành chức năng về trường hợp này”, vị luật sư này kết luận.

Bất chấp cụm từ “không thể” đó, án sơ thẩm rồi phúc thẩm đều bác yêu cầu của ông Hận.

Quyết định của TAND tỉnh Cà Mau bác kháng cáo của ông Nguyễn Hoài Hận.

Xét xử vụ tranh chấp này TAND 2 cấp đều nhận định, thoả thuận giữa ông Hiền với ông Hận thực tế có ký kết nhưng ông Hận không làm bất cứ điều gì để giúp ông Hiền mà việc Nhà nước trả lại đất cho ông Hiền chính là do các đơn khiếu nại của ông Hiền trước đó tác động.

Tuy nhiên, hệ thống lại mốc thời gian mà cơ quan Nhà nước ban hành các văn bản liên quan đến vụ việc, người ta thấy rằng: Quyền sử dụng 7.248 m2 đất của ông Hiền bị UBND TP. Cà Mau tước mất và cả một quá trình dài (từ 11/2011-7/2014) ông Hiền đi khiếu nại khắp nơi nhưng không đạt kết quả gì. Như đã trình bày ở phần đầu, với quan hệ và am hiểu của bản thân ông về lĩnh vực trình tự, thủ tục giải quyết các quan hệ liên quan đến đất đai, không dễ gì ông Hiền chịu ký cam kết cắt 45% diện tích đất nếu tự mình làm được chuyện khiếu nại.

Cũng nhìn lại hệ thống các mốc thời gian như đã trình bày, người ta cũng dễ dàng thấy được, sau khi ký cam kết với ông Hận đến khi UBND TP. Cà Mau huỷ quyết định thu hồi, trả lại quyền sử dụng đất cho ông Hiền (14/7/2014-14/11/2014) việc giải quyết khiếu nại đối với yêu cầu của ông Hiền tiến triển rõ rệt. Chỉ trong vòng 4 tháng, so với 32 tháng trước đó, nếu không kể chi tiết công văn chỉ đạo của UBND tỉnh ban hành hoả tốc đến cấp dưới ngay trong ngày ký, người ta cũng dễ dàng thấy được sự tác động của ông Hận sau khi ông ký cam kết với ông Hiền việc ông thực hiện công việc của mình.   

Trong vụ tranh chấp này người ta thấy xuất hiện vai trò của ông Phan Việt Thi.

Ông Phan Việt Thi là người cùng ông Hận xúc tiến lo việc cho ông Hiền. Cũng như đối với ông Hận, ông Hiền đã ký giấy uỷ quyền cho ông Thi thay mặt ông thực hiện quyền và nghĩa vụ pháp luật quy định về khiếu nại của công dân. Giấy uỷ quyền ông Hiền lập cho ông Thi ký ngày 12/7/2014, trước khi ký thoả thuân với ông Hận (14/7/2014), điều này chứng tỏ rằng ông Hiền đã đồng ý giao cho ông Thi cùng ông Hận thực hiện việc khiếu nại thay ông. TAND TP. Cà Mau và TAND tỉnh Cà Mau không đưa ông Thi vào tham gia tố tụng ảnh hưởng rất lớn đến kết quả giải quyết vụ án, gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông Hận, bởi, ông Thi là người được ông Hận chỉ định nhận uỷ quyền của ông Hiền trực tiếp liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc khiếu nại thay ông Hiền suốt thời gian sau này.

Bác bỏ thoả thuận giữa ông Hiền với ông Hận, tước đi công lao của ông Hận xứng đáng được hưởng sau khi sự việc có kết quả như thoả thuận có phù hợp với nguyên tắc tự nguyện trong giao dịch dân sự, lẽ công bằng trong cuộc sống đời thường hay không đang là đề tài gây tranh cãi sau khi Bản án 126/2018/DS-PT của TAND tỉnh Cà Mau được tuyên hôm 5/7./.

Sĩ Tắc