Khi người trẻ mua sắm mất kiểm soát

Cuối năm là thời điểm mà nhiều sàn thương mại điện tử, trung tâm mua sắm, cửa hàng thời trang… rôm rả tổ chức các sự kiện siêu giảm giá để kích thích nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng. Và việc săn hàng giá rẻ dịp cuối năm đã trở thành thói quen, sở thích của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ. Song, với những người trẻ hay mua sắm mất kiểm soát thì thời điểm này chính là “cơn ác mộng” với hầu bao của họ.

Cháy túi vì điên cuồng săn sale

“Alo, B.N phải không em? Anh bên giao hàng tiết kiệm, em có đơn hàng 789K. Anh đang đứng trước cơ quan em rồi nè, em tranh thủ xuống nhận nha!”. Vừa tắt điện thoại của anh shipper, B.N (Phường 3, TP. Bạc Liêu) quay sang nhỏ bạn đồng nghiệp: “Còn tiền không cho tôi mượn đỡ 1 triệu đồng, chút tôi chuyển khoản trả lại, sáng đi làm sớm chưa kịp rút tiền…”. Đây là đơn hàng thứ ba chỉ trong một buổi sáng làm việc tại công sở của B.N, và dường như các đơn hàng cứ đều đặn về trong mỗi tháng, đặc biệt là những dịp cuối năm như thế này.

Đang cà phê cuối tuần với bạn thì H.D (phường Láng Tròn, TX. Giá Rai) nhận được cuộc gọi của shipper. H.D mua hàng online nhiều đến nỗi shipper quen mặt, có khi còn kiểm hàng dùm, trả tiền trước cho chỗ bán; địa chỉ giao hàng thì H.D được “đặc cách” linh động, khi nào nhận được hàng thì alo, bất cứ chỗ nào trong thị xã shipper đều có thể giao tới. Song, cái giá mà H.D phải trả cho việc mua sắm bất chấp, săn sale cuối năm cũng không hề nhỏ! Đó là ngoài việc mượn tiền bạn bè để mua sắm online, H.D còn vay ngân hàng, vay thấu chi, tạm ứng từ các thẻ tín dụng… với dư nợ năm nay gần 100 triệu đồng.

Cuối năm là thời điểm mà nhiều tiệc tùng, lễ hội diễn ra khiến cho nhu cầu mua sắm của giới trẻ tăng cao, thêm vào đó là các chiêu trò kích cầu càng đẩy giới trẻ vào con đường mua sắm u mê không lối thoát, bất chấp mất cân đối tài chính, thậm chí vỡ nợ.

Có nhiều nguyên do để giải thích cho xu hướng mua sắm này của giới trẻ. Đó là nhiều bạn trẻ có tâm lý không mua thì lỡ mất một món hời giá rẻ. Dần dà họ xem mua sắm là một thú vui và muốn làm điều đó bất cứ lúc nào. Cũng có không ít người lấy việc mua sắm để cải thiện tâm trạng, khiến bản thân tạm thời quên đi những cảm xúc tiêu cực, cũng như dùng việc mua sắm khỏa lấp những nỗi buồn trong công việc, tình cảm… Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các reviewer (người đánh giá trải nghiệm sản phẩm) trên các nền tảng mạng xã hội cũng gây tác động lớn đến việc chi tiêu, mua sắm vô tội vạ của giới trẻ. Bởi lẽ những reviewer này có “nghệ thuật” riêng để mô tả công dụng, tính năng, chỉ ra lợi ích của sản phẩm để lôi kéo người xem mua hàng.

Săn sale cuối năm trên các sàn thương mại điện tử là sở thích của nhiều bạn trẻ. Ảnh minh họa: K.C

Đau đầu vì mất cân đối tài chính

Thực tế đã chứng minh sự phung phí trong chi tiêu được hình thành một cách vô thức trong giới trẻ. Dù luôn tự dặn lòng phải chi tiêu tiết kiệm, chỉ mua những thứ thiết yếu… nhưng đến khi “máu” mua sắm nổi lên thì họ quên đi tất cả mọi thứ. Bởi vậy, việc quản lý tài chính với giới trẻ, nhất là các “Gen Z” công sở, văn phòng luôn khó khăn hơn bao giờ hết. Có người đã giật mình thảng thốt khi ngồi tính lại số tiền mình bỏ ra mua sắm online còn cao hơn cả tháng lương của mình.

Theo nhận định của các chuyên gia, người trẻ Việt đang khá thiếu kỹ năng quản lý tài chính, chính vì vậy mới dẫn đến tình trạng mất kiểm soát chi tiêu, đầu tư sai mục đích cho việc mua sắm vô tội vạ. Thế nên, khi đồng lương về, mỗi bạn trẻ nên trích ra từng khoản riêng cho đầu tư, gửi tiết kiệm ngân hàng lâu dài, phần còn lại dùng để chi tiêu, giao lưu bạn bè, du lịch, quan hệ xã hội, học tập… Khi bạn đã có được một khoản tích lũy nhỏ cho tương lai thì sẽ hình thành thói quen tiết kiệm, biết kiểm soát, làm chủ được chi tiêu.

Hành trình vạn dặm luôn bắt đầu bằng một bước chân, việc kiểm soát thành công chi tiêu chính là bạn đã xây dựng được nền móng vững chắc cho tương lai của chính mình. Sức khỏe và thanh xuân không kéo dài mãi mãi, thế nên mỗi người trẻ cần đặt ra mục tiêu và kiên trì thực hiện nó trong những năm tháng tươi đẹp nhất của cuộc đời để bản thân không phải loay hoay, chật vật vì tiền mà phải bỏ lỡ những giá trị sống khác.

Kim Trúc