Khi “sách đi tìm người”

Thời hoàng kim của sách đã qua đi trước sự phát triển của khoa học - công nghệ, sự đa dạng hóa của các phương tiện thông tin đại chúng. Độc giả ngày nay đang quay lưng lại với sách và tin tưởng gần như tuyệt đối vào mạng Internet. Thay vì ngồi bó gối để chờ mọi người thay đổi xu hướng, thì nay sách chủ động đi tìm độc giả và chứng minh cho họ thấy rằng, sách là một phần không thể thiếu trong cuộc sống.

Khi còn hoc phổ thông, tôi có một người thầy rất đam mê đọc sách. Là giáo viên của một trường vùng sâu với đồng lương “ba cọc ba đồng”, nhưng hễ tới kỳ lãnh lương là thầy lại tranh thủ lên tận Cần Thơ, TP. HCM để tìm mua sách. Thầy thường bảo với chúng tôi, thầy có thể nhịn ăn chứ không thể không đọc sách mỗi ngày. Trong căn phòng tập thể chật hẹp, khắp nơi toàn là sách, chúng vây lấy thầy như những người bạn thân thiết. Nhiều người bảo rằng thầy sống “lơ lửng trên mây”, nhưng với chúng tôi, thầy là hình mẫu cho sự thông tuệ ở mọi lĩnh vực và điều đó do sách mang lại! Vào giảng đường đại học, tôi lại có dịp diện kiến một người thầy dạy Văn học Ấn Độ - Nhật Bản với niềm đam mê sách còn đáng nể hơn. Cánh sinh viên chúng tôi thường hay bảo nhau, kho sách nhà thầy có lẽ chỉ thua… Trung tâm học liệu của trường Đại học Cần Thơ mà thôi! Thầy dành cả 2/3 tiền lương mỗi tháng để đầu tư vào việc mua sách, mua kệ sách để trưng bày. Hầu hết các nhà sách ở Cần Thơ, thậm chí là ở TP. HCM không ai là không biết đến tên thầy. Thầy mê sách đến nỗi trong những chuyến du lịch do nhà trường tổ chức, trong khi mọi người đi tham quan, mua sắm hay thưởng thức những món ngon, vật lạ thì thầy cứ mày mò hỏi thăm đường đến các hiệu sách. Với mỗi quyển sách, thầy cho vào bao nylon gói lại cẩn thận để tránh bụi bặm và mối mọt làm hỏng sách. Thầy yêu sách còn hơn cả... bản thân mình.

Buổi triển lãm sách của Trung tâm Phát hành sách Bạc Liêu tại thị trấn Gành Hào (huyện Đông Hải). Ảnh: K.C

Vậy mà, các thầy rất sẵn lòng khi chúng tôi cần tài liệu. Các thầy thường bảo: “Sách hay mà đọc một mình thì vô cùng lãng phí. Phải biết chia sẻ với mọi người xung quanh thì quyển sách ấy mới trác tuyệt và không phí hoài tâm huyết của tác giả làm ra nó…”. Vậy là, cứ mỗi lần đọc được một quyển sách hay, chúng tôi lại chia sẻ cùng nhau, cùng thể hiện quan điểm của mỗi người về cái hay, cái dở của quyển sách… Nhưng cái thời khắc tuyệt đẹp người đi tìm sách ấy giờ đã qua đi. Con người ngày nay, cứ mải mê “đuổi hình bắt bóng” theo những hư vô mà quên đi những bài học hay, những nghĩa cử đẹp học được từ trang sách! Và thế hệ trẻ cũng chạy theo kim tiền, học đòi, quay lưng với những quyển sách đã một thời làm nên những tên tuổi vĩ đại: Hồ Chí Minh, Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Vũ Trọng Phụng…

Trước thực trạng đó, những người làm công tác in ấn, phát hành sách đã quyết tâm cùng nhau vực dậy “văn hóa đọc”, đưa sách trở về cái thời hoàng kim vốn có. Trung tâm Phát hành sách Fahasa đã tổ chức nhiều chuyến triển lãm và bán sách giảm giá cho độc giả tại Bạc Liêu. Đủ mọi thành phần, lứa tuổi cùng nhau quây quần bên các giá sách. Điều này cho thấy, niềm say mê với sách vẫn âm ỉ trong lòng mọi người, chỉ có điều nó chưa có dịp để bùng cháy. Mới đây, Trung tâm Phát hành sách Bạc Liêu đã có buổi triển lãm sách tại thị trấn Gành Hào (huyện Đông Hải) nhân Hội thi sáng tạo thiết bị, đồ dùng dạy học lần thứ III năm học 2012 - 2013. Thật bất ngờ rằng, gian trưng bày sách của Trung tâm bao giờ cũng đông nghẹt khách. Chỉ trong 2 ngày ngắn ngủi mà đã có hàng trăm quyển sách các loại được độc giả đón nhận và bổ sung vào tủ sách gia đình. Điều này cho thấy, sức mua và niềm đam mê sách ở nông thôn không thua gì thành thị, thậm chí có phần “nhỉnh” hơn bởi họ không có điều kiện được đến các nhà sách lớn để “săn” sách như độc giả ở thành thị.

Thiết nghĩ trong thời gian tới, những nhà phát hành sách cần có chiến lược quảng bá sách rộng rãi đến độc giả, nhất là độc giả ở các vùng sâu theo kiểu “sách đi tìm người” để đánh thức niềm đam mê sách trong lòng mỗi người. Bên cạnh đó, các thư viện trên địa bàn tỉnh cũng cần phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc luân chuyển sách qua lại giữa các đơn vị, để quỹ sách trong kho luôn luôn mới; tạo không gian đọc sách thoải mái và tranh thủ tổ chức nhiều buổi triển lãm sách lưu động để độc giả địa phương có cơ hội tiếp cận với sách.

“Sách đi tìm người” được xem là hoạt động đem lại hiệu quả thiết thực ở nhiều địa phương trong cả nước, qua đó đã phát huy tốt vai trò của sách trong đời sống xã hội. Và Bạc Liêu cũng nên tham khảo mô hình này để nhân rộng.

Kim Trúc