Lao động - Việc làm: Dạy nghề chưa gắn với việc làm

Chương trình Đào tạo nghề cho lao động nông thôn (Đề án 1956) góp phần thay đổi cơ cấu lao động nông thôn (LĐNT) theo tiêu chí nông thôn mới, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, qua 5 năm triển khai thực hiện, chương trình này đã bộc lộ nhiều khó khăn.

Chương trình Đào tạo nghề cho lao động nông thôn (Đề án 1956) góp phần thay đổi cơ cấu lao động nông thôn (LĐNT) theo tiêu chí nông thôn mới, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, qua 5 năm triển khai thực hiện, chương trình này đã bộc lộ nhiều khó khăn.

Thời gian qua, bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước, tỉnh đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để mua sắm trang thiết bị dạy nghề, đào tạo cán bộ giáo viên, cán bộ quản lý, hỗ trợ LÐNT học nghề… Trong 5 năm (giai đoạn 2010-2014), tỉnh đã đào tạo nghề cho hơn 148.000 lao động, nhưng thực tế, tỷ lệ lao động qua đào tạo tham gia hoạt động kinh tế, cũng như có được việc làm phù hợp chưa cao.

Thừa…

Cà Mau hiện có khoảng 930.000 người trong độ tuổi lao động, phần đông chưa qua đào tạo, trình độ thấp nên khó đáp ứng nhu cầu thị trường. Trong khi đó, đào tạo, dạy nghề tuy có phát triển về số lượng nhưng đối tượng tham gia học nghề không đồng đều về độ tuổi, trình độ học vấn, điều kiện gia đình… Một số LÐNT trẻ tuổi chưa nhận thức được học nghề là nhu cầu cần thiết để đảm bảo cho cuộc sống bản thân nên học hành qua loa, chất lượng học tập không cao.

Lớp học sửa xe gắn máy ở Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Cà Mau.

Bên cạnh đó, số lao động sau đào tạo (chủ yếu là đào tạo ngắn hạn) trình độ tay nghề thấp nên chưa đáp ứng nhu cầu xã hội. Số lao động chưa có việc làm, hoặc việc làm bấp bênh, thiếu ổn định còn nhiều; công tác dạy nghề chưa kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo và đào tạo lại… Mặt khác, một số ngành, nghề chưa phù hợp với đặc điểm của từng khu vực, địa phương, chưa gắn với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và  theo quy hoạch nông thôn mới. Nhất là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ.

Mặt khác, cơ sở vật chất ở các trung tâm dạy nghề chưa đáp ứng nhu cầu. Ðội ngũ giáo viên dạy nghề cho LÐNT đã qua kỹ năng nghề và sư phạm nghề còn thiếu, trong khi huy động người có tay nghề cao tham gia dạy nghề gặp trở ngại, do những người mặc dù có tay nghề cao nhưng không có bằng cấp, hoặc chứng chỉ công nhận nghệ nhân, nên không đủ chuẩn để giảng dạy theo quy định của Nhà nước.

… Nhưng vẫn thiếu

Ðào tạo gắn với giải quyết việc làm, tỉnh đã lựa chọn nhiều mô hình dạy nghề nông nghiệp, tạo cơ hội việc làm cao, phù hợp với nhu cầu thực tiễn của từng địa phương, như: nuôi cá nước ngọt, đan thủ công, may công nghiệp và dân dụng, thêu…

Sau các lớp học nghề nông nghiệp, nhiều lao động đã biết cách áp dụng khoa học - kỹ thuật trong sản xuất, nâng cao năng suất, sản lượng, từ đó tăng thu nhập và ổn định kinh tế gia đình. Tuy vậy, thiếu đất sản xuất và thiếu vốn đầu tư là rào cản phát triển đối với không ít lao động. Bên cạnh đó, một số nghề như: đan đát, may công nghiệp, thêu… rất khó kiếm việc làm tại địa phương, mà ở TP Cà Mau cũng không nhiều cơ sở sản xuất, nên lao động sau khi đã được đào tạo nghề khó tìm được việc làm trong tỉnh.

Vì vậy, số lượng lao động tìm việc làm ngoài tỉnh tăng nhanh từng năm, trong khi giải quyết việc làm tại tỉnh chưa đạt yêu cầu. Tính từ đầu năm 2015 đến nay, toàn tỉnh đã giải quyết việc làm cho trên 29.000 lao động, trong đó lao động trong tỉnh trên 10.000, lao động ngoài tỉnh trên 18.000 (đây là số liệu thống kê từ trung tâm dịch vụ việc làm và trung tâm dạy nghề ở các huyện. Thực tế người đi lao động theo giới thiệu của bạn bè, người thân chưa được thống kê, chiếm tỷ lệ không nhỏ).

Nguồn lao động ở Cà Mau không nhỏ, nhưng việc phối hợp giữa các cơ sở dạy nghề với chính quyền địa phương và doanh nghiệp chưa chặt chẽ nên nhiều lao động sau học nghề vẫn chưa tìm được việc làm phù hợp./.

Bài và ảnh: Mỹ Pha