Thứ ba, 3-2-26 16:40:59
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Lê Ngọc Tuyết - cánh hoa thời lửa đạn

Báo Cà Mau Chị đã hy sinh oanh liệt cách đây 45 năm nhưng hình ảnh người con gái kiên trung vẫn còn in đậm trong tâm khảm của đồng bào huyện Châu Thành, tỉnh Cà Mau năm xưa và của đồng đội chị - đơn vị địa phương quân, Trung đội Nữ pháo binh huyện Châu Thành. Ðó là chị Lê Thị Cưng, bí danh Lê Ngọc Tuyết.

Chị đã hy sinh oanh liệt cách đây 45 năm nhưng hình ảnh người con gái kiên trung vẫn còn in đậm trong tâm khảm của đồng bào huyện Châu Thành, tỉnh Cà Mau năm xưa và của đồng đội chị - đơn vị địa phương quân, Trung đội Nữ pháo binh huyện Châu Thành. Ðó là chị Lê Thị Cưng, bí danh Lê Ngọc Tuyết.

Chị sinh ra ở ấp Bào Bèo, xã Lương Thế Trân, huyện Cái Nước, trong một gia đình nông dân có truyền thống cách mạng. 18 tuổi chị đã trở thành chiến sĩ giải phóng quân. Mới vài tháng phục vụ ở đơn vị địa phương quân huyện Châu Thành (các vùng ven tiếp giáp TP Cà Mau ngày nay) thì huyện thành lập Trung đội Nữ pháo binh, chị trở thành tay xạ thủ của đơn vị mới, chiến đấu ngoan cường, dũng cảm.

Chị Ngọc Tuyết tham gia nhiều trận đánh, trong đó có 6 trận nổi bật ở vùng chiến sự từ xã Hoà Thành, thị xã Cà Mau đến huyện Ðông Hải (tỉnh Bạc Liêu). Tương quan lực lượng không cân sức bởi nguỵ quân cấp tiểu đoàn còn tăng cường cả không lực và trọng pháo, nhưng đơn vị đã bẻ gãy nhiều trận càn, đổ quân của giặc. Lực lượng địa phương quân và Trung đội Nữ pháo binh huyện đã bắn chìm nhiều tàu chiến, máy bay của địch, cá nhân chị Lê Ngọc Tuyết được tuyên dương Dũng sĩ diệt nguỵ năm 1968, sau 8 tháng gia nhập quân đội cầm súng chiến đấu.

Ðánh giặc giỏi, mưu trí, luồng sâu vào hang ổ của địch để thực địa trước khi pháo kích vào mục tiêu, bao giờ chị Tuyết cũng đạt độ chính xác rất cao, như những đợt tấn công vào Chi khu Tắc Vân và các đồn lân cận. Gián điệp theo sát đơn vị nữ pháo binh vì chúng đánh giá được khả năng chiến đấu cũng như tinh thần bất khuất của những người phụ nữ đặc biệt này.  Biết được mối đe doạ luôn rình rập, các chị khéo léo qua mắt kẻ thù để xây dựng trận địa pháo hiệu quả nhất, luôn thận trọng trong việc bố trí đội hình, nhất là chấm toạ độ để “rót” pháo đúng mục tiêu.

Thời kỳ đó, hầu hết vũ khí đều tự chế, các pháo thủ phải tiếp cận mục tiêu ở cự ly gần và pháo chỉ bắn được tối đa là 200 m, đây cũng là thách thức không nhỏ đối với các chị, nhưng lần nào trung đội nữ pháo binh cũng hoàn thành nhiệm vụ. Chiến tranh ngày càng ác liệt, nhất là giai đoạn sau tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968, đến năm 1969, vùng tranh chấp giữa ta và địch ngày càng gay gắt. Trong trận chiến đấu tại ấp Lung Chim, xã Ðịnh Thành, huyện Châu Thành cũ, nay là huyện Ðông Hải, tỉnh Bạc Liêu, đội hình được bố trí trong đêm, công sự cũng hoàn thành, nhưng nơi đây là đồng trống, mùa khô chỉ trơ gốc rạ, dưới bờ kinh chỉ có cốc kèn, ô rô. Khi lực lượng ta đã vào vị trí thì pháo giặc bắn ngay đội hình, biết bị lộ nên chỉ huy ra lệnh đưa lực lượng chuyển hướng, tư trang, súng ống ngụy trang cẩn thận rồi để tại chỗ. Giặc xiết vòng vây từ 5 giờ sáng đến 12 giờ trưa, quân ta rơi vào thế bị động, một số mũi anh em hy sinh, số khác tự phân tán để bảo toàn lực lượng. Trong số người bị giặc bắt có chị Lê Ngọc Tuyết, đó là ngày 23/1/1969. Chị Tuyết bị thương nặng không đi được, 2 đồng đội là chị Pha và Phượng kè 2 bên. Máy bay trực thăng giặc sà xuống, định bốc các chị lên máy bay. Chúng nói là đi chữa thương nhưng mọi người biết là đã sa vào tay giặc, chỉ có con đường chết mà thôi.         

Chị Nguyễn Kim Pha (Năm Pha) hiện là cán bộ hưu trí ở phường 9, TP Cà Mau, người kề cận trước khi Tuyết hy sinh, kể lại: “Tụi tôi hay nói với nhau, nếu chẳng may bị giặc bắt thì dùng lựu đạn “cưa hai” với chúng chứ không đầu hàng hay để chúng tra tấn, hành hạ. Hôm bị bắt, chúng tôi nói: “Bắt được tao thì tụi mầy bắn đi đừng dụ dỗ. Chị Phượng (Cao Thị Mận, hiện là cựu chiến binh xã An Xuyên, TP Cà Mau) cũng kiên quyết không để chúng đưa đi. Tuyết bặm môi vì đau đớn và mệt nhọc bởi máu ra nhiều, nhưng Tuyết xô tôi và Phượng ra rồi dõng dạc mắng vô mặt mấy tên lính áp giải: “Ðồ khốn nạn, quân bán nước! Mầy giết tao đi, tao có chết thì chết tại đây, tao không đi đâu hết! Tuyết hiên ngang trước mặt chúng và chửi dữ dội hơn, không chút sợ hãi. Chúng chĩa súng vào Tuyết. Tuyết chết ngay trước mắt chúng tôi…

Tuyết ngã xuống, chúng liền xông vào túm lấy tôi và Phượng lôi lên máy bay mặc cho 2 đứa gào khóc gọi tên Tuyết. Trong tù, hình ảnh người đồng chí thân thương, kiên cường Lê Ngọc Tuyết không lúc nào lu mờ trong chúng tôi, giúp chúng tôi có thêm nghị lực vượt qua bao nhiêu cực hình tra tấn của quân thù cho đến ngày được trao trả khi Hiệp định Paris có hiệu lực”.

Chị Nguyễn Hồng Nỹ, nguyên Trung đội trưởng Trung đội Nữ pháo binh huyện Châu Thành, kể lại: “Tuyết không đẹp rạng rỡ nhưng rất có duyên. Chị còn nhớ, Tuyết thích mặc đồ lục quân, dây nịch hẳn hoi, nón tai bèo, khăn rằn không quấn mà thắt vào cổ. Tác phong nhanh nhẹn, mạnh mẽ là vậy nhưng Tuyết sống rất tình cảm, bao giờ cũng nghĩ cho người khác, không so bì dù quyền lợi đó thuộc về mình. Cả đơn vị ai cũng yêu thương em Tuyết. Tuyết hy sinh là mất mát quá lớn, đau buồn không sao kể xiết. Nhất là cậu Phương - người chiến sĩ địa phương quân, 2 em hứa hẹn ngày hoà bình sẽ nên vợ nên chồng, vậy mà… Cậu Phương lao ra mặt trận, chiến đấu thật anh dũng để trả thù cho người yêu. 3 tháng sau, cậu ấy cũng hy sinh”. Chị Nguyễn Hồng Nỹ bùi ngùi: “Trong 5 cặp yêu nhau ở đơn vị pháo binh, sau năm 1969, không cặp nào nguyên vẹn. Tôi khóc cho họ mà ngỡ khóc cho chính mình. Ðau thương ngút trời cảnh tử biệt sinh ly! Không thể kể hết nỗi đau mà chiến tranh gây ra cho chúng tôi thời đó. Chiều còn quây quần bên nhau trong bữa cơm đạm bạc, sáng ra, kẻ ở người đã ra đi. Người còn lại đâu tiếc gì mạng sống. Nợ nước thù nhà đè nặng đôi vai nên chỉ biết chiến đấu và chiến đấu”.

Những câu chuyện thời chiến cho đến bây giờ vẫn không sao kể hết, mỗi cuộc đời là một tấm gương. Chị Lê Ngọc Tuyết cũng như biết bao người phụ nữ trung trinh tiết liệt khắp đất nước ta đã ngả xuống cho độc lập tự do của dân tộc, làm tròn sứ mệnh của lớp thanh niên anh dũng thời đại Hồ Chí Minh, xứng đáng là con cháu Bà Trưng, Bà Triệu. Xin dâng lên chị nén nhang thành kính của những người sống trong độc lập, tự do hôm nay và cả mai sau./.

Lê Ngọc

Thăm căn cứ xưa

Một sáng cuối năm 2025, tôi và anh Phạm Thạnh Trị - đồng đội từng công tác tại Văn phòng Tỉnh uỷ từ cuối năm 1960-1975, được anh Lê Minh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Cà Mau, mời về thăm lại Di tích Căn cứ Tỉnh uỷ Xẻo Ðước (ấp Xẻo Ðước, xã Phú Mỹ), nhắc nhớ ký ức những năm tháng sống và làm việc ở nơi này.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài cuối: Nối tiếp truyền thống, dấn thân kiến tạo

Trải qua các thời kỳ cách mạng, Cà Mau không chỉ là mảnh đất của những chiến công hiển hách mà còn là nơi lưu dấu những giá trị sâu sắc về dân chủ và pháp quyền. Ở đó, dòng chảy lập hiến luôn được tiếp nối giữa các thế hệ.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 3: Phát huy dân chủ - Kiến tạo phát triển

80 năm đã trôi qua kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội năm 1946, tinh thần “lấy dân làm gốc” vẫn luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong dòng chảy chính trị của đất nước. Tại vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, tinh thần ấy đang được cụ thể hoá bằng chính quyền gần dân, hiểu dân, vì dân, nơi quyền lực của Nhân dân được thực thi mạnh mẽ qua từng lá phiếu và tiếng nói phản biện tại diễn đàn HÐND các cấp.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 2: Từ lá phiếu đầu tiên đến nghị trường

Trải qua 15 nhiệm kỳ gắn liền với 80 năm lịch sử Quốc hội Việt Nam, các thế hệ đại biểu Quốc hội (ÐBQH) tỉnh Cà Mau (bao gồm cả giai đoạn thuộc tỉnh Bạc Liêu và Minh Hải) đã luôn khẳng định vai trò là cầu nối vững chắc giữa ý chí của Nhân dân vùng cực Nam với cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Từ những ngày đầu sơ khai của nền dân chủ đến công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, dấu ấn của người đại biểu nơi đây luôn đậm nét trong từng quyết sách hệ trọng của quốc gia.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ

LTS: Hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội (6/1/1946-6/1/2026), chúng ta cùng ngược dòng lịch sử về vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Giữa tiếng súng xâm lược của thực dân Pháp, người dân Cà Mau biến ngày 6/1/1946 thành "mốc son chói lọi", khẳng định quyền làm chủ và khát vọng độc lập cháy bỏng của một dân tộc quyết không làm nô lệ.

Tiểu đoàn 307 - Huyền thoại và sự tiếp nối

Tiểu đoàn 307 không chỉ là cái tên đi vào những ca khúc cách mạng bất hủ, mà còn là biểu tượng của ý chí kiên cường, gắn liền với những chiến công vang dội trên chiến trường Nam Bộ. Trên vùng đất Cà Mau kiên trung, dấu ấn của Tiểu đoàn đã được khắc ghi đậm nét trong 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Khởi nghĩa Hòn Khoai - Biểu tượng anh hùng bất tử

Cách đây 85 năm, tại Hòn Khoai - đảo tiền tiêu phía Tây Nam Tổ quốc, diễn ra sự kiện lịch sử lừng lẫy: cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai, do Anh hùng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo ngày 13/12/1940 giành toàn thắng.

Nhớ mái trường thời chiến

Giữa năm 1967, tôi được địa phương chọn đưa đi học Trường Bổ túc văn hoá tu nghiệp sư phạm huyện Trần Văn Thời, đào tạo giáo viên cho cơ sở.

Nghĩa tình son sắt, vượt thời gian

Mối quan hệ kết nghĩa giữa Ninh Bình (miền Bắc hậu phương) và Bạc Liêu (miền Nam tiền tuyến, nay là tỉnh Cà Mau) là biểu tượng mẫu mực của tình đoàn kết Bắc - Nam, hưởng ứng phong trào kết nghĩa giữa các tỉnh do Trung ương Ðảng phát động năm 1960. Vượt qua khoảng cách địa lý, tình nghĩa keo sơn này được hun đúc và phát triển bền vững từ những năm tháng kháng chiến đến ngày nay.

Treo cờ dụ địch

Hướng tới ngày kỷ niệm Chiến thắng Ðầm Dơi - Cái Nước - Chà Là (23/11/1963), tôi xin viết lại câu chuyện treo cờ dụ địch, ghi theo lời kể của đồng chí Châu Thái Biết, nguyên Tiểu đội trưởng Trinh sát đặc công, Tiểu đoàn 306 anh hùng (đã mất cách đây gần 3 năm), như sự tri ân những người trực tiếp làm nên chiến công bất tử trên mảnh đất Cà Mau giàu truyền thống cách mạng.