Liên hoan Hát ru, hát dân ca và cổ truyền khu vực phía Nam năm 2014: Là việc bảo tồn và phát huy văn hóa Việt

Sôi động mà thiết tha, nhiệt thành mà sâu lắng, gìn giữ trân trọng và phát huy mang tính khoa học những câu hò, điệu lý dân ca… đó là những ấn tượng đọng lại của liên hoan Hát ru, hát dân ca và cổ truyền khu vực phía Nam năm 2014 (gọi tắt là liên hoan). Những âm điệu thiết tha ấy nhắc nhở mỗi người hãy biết nâng niu gìn giữ, biết hát ru con bằng những làn điệu ấm tình dân tộc: “Rằng đã yêu Tổ quốc mình, càng yêu tha thiết những khúc hát dân ca…” (ca khúc Lời Bác dặn trước lúc đi xa - nhạc sĩ Trần Hoàn).

Truyền thống và hiện đại

Đó là sự trân trọng và phát huy giá trị, sự đan xen của hơi thở cuộc sống hôm nay với những giá trị nghệ thuật truyền thống vốn có trong từng câu hò, điệu lý mà các đội đã thể hiện tại liên hoan. Vẫn là những khúc hát ầu ơ, ví dầu, những điệu hò mượt mà sâu lắng ân tình phương Nam, nhưng các đội đã thổi vào đó hơi thở cuộc sống hiện đại hôm nay. Đó là tiết mục Tâm tình cô thợ dệt ca ngợi phẩm chất cần cù, hăng say lao động giúp ích cho đời của những cô gái công nhân (đội TP. HCM), tiết mục Lý kéo chài đề cập đến chủ quyền biển đảo Việt Nam với những câu hát đậm tính thời sự “Ngày xưa ta chống quân Nguyên, nay con cháu vua Hùng, quyết giữ đến cùng, chủ quyền biển đảo của ta”; hay lời ru về thân phận con cò ngày xưa lặn lội nuôi chồng tiếng khóc nỉ non, giờ thì con cò “nuôi con cho chồng đi giữ biển Đông, bao giờ biển lặng trời trong, con cò vui đón, đón chồng về quê”. Hay đậm chất tuyên truyền hoạt động Hội có những câu vè về phong trào “5 không, 3 sạch” rất dí dỏm của đội Bình Thuận…

Phần thi giới thiệu về địa phương của đội Bạc Liêu. Ảnh: H.T

Giải Đặc biệt dành cho đơn vị đăng cai - đội Bạc Liêu chinh phục Ban giám khảo bởi sự phát huy yếu tố truyền thống và tính liên kết chặt chẽ của các tiết mục. Từ bản Dạ cổ hoài lang đến bài vọng cổ nhịp 16 Chiều trên đồng muối Kinh Tư, và đặc biệt là điệu nói thơ Bạc Liêu - loại hình nghệ thuật “độc quyền” trình diễn tại liên hoan.

Mỗi lời ca như một bông hoa

Những lời ca ấy, bông hoa ấy đã tô thêm sắc thắm cho khu vườn văn hóa - nghệ thuật truyền thống của dân tộc; đúng như lời khẳng định của bà Nguyễn Thị Tuyết, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, Trưởng Ban tổ chức liên hoan: “Liên hoan đã giúp cán bộ, hội viên phụ nữ có dịp khẳng định những giá trị văn hóa truyền thống không những mất đi mà còn được phát triển, tái tạo, tạo nên dòng sông ngầm lưu giữ vẻ đẹp thuần khiết của văn hóa dân gian, của âm nhạc các dân tộc. Đó là ngọn nguồn để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Việt Nam đa dân tộc trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước”.

Việc phục dựng tương đối đầy đủ sự phong phú, đa dạng các làn điệu hát ru, hát dân ca và cổ truyền được hình thành trên vùng văn hóa sông nước với sự giao thoa của nhiều dân tộc như Kinh, Hoa, Khmer, Ê Đê… cũng đã tạo nên một vườn hoa đầy sắc thắm của kho tàng văn hóa - nghệ thuật Việt.

Những câu hát ru, câu hò đã gắn liền bên cánh võng và mỗi người chúng ta đã được “đắm mình” trong đó để lớn khôn. Những câu hò, điệu lý ấy từ lúc ra đời cho đến nay đã trở thành hồn cốt dân tộc. Liên hoan đã khơi gợi mãnh liệt tình yêu Tổ quốc, quê hương, đồng bào qua những khúc hát ru, câu hò, điệu dân ca đậm đà bản sắc văn hóa Nam bộ - Việt Nam; đồng thời những thông điệp gửi gắm trong đó còn giúp mọi người hiểu hơn về chân dung những người phụ nữ vĩ đại - anh hùng hôm qua, những người phụ nữ tự tin - tự trọng - trung hậu - đảm đang hôm nay trong lao động, sản xuất cống hiến cho xã hội, đất nước và là người giữ “lửa” của mỗi mái ấm gia đình. Đó là thành công đáng trân trọng của liên hoan!

CẨM THÚY