Liên hoan nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam lần thứ I - năm 2012: Dấu ấn của Đội Thông tin Văn nghệ Khmer Bạc Liêu

Trong số 19 đơn vị tham dự Liên hoan nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam lần thứ I - năm 2012 (vừa diễn ra tại Thừa Thiên - Huế) đã có 18 đơn vị là những “đoàn” nghệ thuật “lão làng”: Nhà hát Nghệ thuật truyền thống cung đình Huế, Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Tuồng Đà Nẵng… Duy chỉ có Đội Thông tin Văn nghệ Khmer Bạc Liêu (viết tắt là Đội Bạc Liêu) là “khiêm tốn” ở cấp “đội”. Tuy vậy, trong cuộc đua “không cân sức” này, Đội Bạc Liêu là đại diện duy nhất của miền Nam vượt lên tốp dẫn đầu; thổi vào liên hoan những nét độc đáo, mới lạ mang đậm bản sắc văn hóa Khmer Nam bộ...

Dù không được lợi thế “sân nhà”, lại vượt qua cả một chặng đường dài hơn 1.000km để góp mặt tại liên hoan, nhưng Đội Bạc Liêu đã phát huy tối đa tính chuyên nghiệp, khả năng diễn xuất, thế mạnh của từng loại nhạc cụ, cũng như cống hiến cho liên hoan những tiết mục đặc sắc làm mê đắm lòng người. Xuất hiện trong bộ trang phục cung đình xứ Khmer xa xưa với kiểu chào chắp tay trước ngực, Đội Bạc Liêu đã bắt đầu phần thi diễn trước sự ngỡ ngàng của nhiều người bởi những âm thanh réo rắt của 18 loại nhạc cụ như: Khưm thưm (bán nguyệt lớn), Khưng tôch (bán nguyệt nhỏ), Truô nguôk (đờn gáo lớn), Truô sơ (đờn cò nhỏ), Khlôy (sáo trúc), Skođaycy (trống da nhỏ)…

Đội trưởng Lý Hùng và các nhạc công nhận hoa từ Ban tổ chức và khán giả. Ảnh: B.T

Qua chủ đề “Âm vang ngày hội”, Đội Bạc Liêu đã khắc họa bức tranh toàn cảnh về làng quê Khmer Nam bộ đẹp như tranh vẽ với lòng tự hào, quyết tâm giành chiến thắng bảo vệ quê hương; với lời mẹ ru đưa con vào giấc ngủ đầu đời; niềm vui của phum sóc trong việc chung tay xây dựng đất nước, hay lời tự sự về cái hay, cái đẹp trong cuộc sống… Các tiết mục được các nhạc công biểu diễn thật xuất thần, lột tả được cái hồn chân chất nhưng không kém phần quý phái cả khi những nhạc cụ Khmer cùng cộng hưởng, hòa quyện vào nhau. Hai tiết mục nhận được sự tán thưởng nhất tại liên hoan là “Độc tấu đàn Chapây chom riêng” và Hòa tấu nhạc ngũ âm “Âm vang ngày hội”. Những ngón tay lả lướt, điêu luyện của nghệ nhân Danh Xà Rậm trên cây đàn có tuổi đời hơn 100 năm - kỷ vật gia truyền, đã làm rúng động lòng người. Cây đàn dù đã phai màu cùng năm tháng, vết tích thời gian đã hằn lên với những vệt loang lổ nhưng âm thanh mà nó phát ra thì trầm ấm vô ngần; cùng với tiếng kèn Pây puôp truyền cảm, nghệ nhân ngoài 60 tuổi này đã để lại những phút giây lắng đọng trong lòng người hâm mộ.

Tiết mục “Âm vang ngày hội” là sự cộng hưởng của 9 loại nhạc cụ truyền thống. Những âm sắc đặc thù của các loại nhạc cụ truyền thống Khmer hòa quyện vào nhau tạo nên sự rộn ràng, vui tươi như mời gọi, thúc giục những bước nhảy tưng bừng trong ngày vui lễ hội dân tộc. Âm nhạc đã tạo nên không gian yên bình, vui vẻ và sung túc của quê hương. Khán phòng như vỡ òa trong những tràng pháo tay nồng nhiệt của Ban giám khảo, khán giả và ấn tượng đẹp nhất làm Đội Bạc Liêu vô cùng cảm động là cả 18 đơn vị bạn đều tràn cả lên sân khấu để tặng hoa và những cái ôm thắm thiết chúc mừng. Kết quả, với tiết mục “Âm vang ngày hội”, Đội Bạc Liêu đã đoạt huy chương Vàng và huy chương Bạc cho tiết mục “Độc tấu đàn Chapây chom riêng”. Ngoài ra, nhạc sĩ Thạch Mô Ly của Đội Bạc Liêu còn nhận được 2 giải phụ do có nhiều tác phẩm trình diễn, dàn dựng chương trình hiệu quả… Càng vinh dự hơn khi Đội Bạc Liêu nằm trong top 4 dẫn đầu và là 1 trong 4 đơn vị có tiết mục xuất sắc được chọn công diễn trong đêm bế mạc. Đây thật sự là phần thưởng xứng đáng cho quá trình khổ luyện của Đội Bạc Liêu trong thời gian qua.

Không giấu được niềm xúc động, ông Lý Hùng (Đội trưởng Đội TT-VN Khmer Bạc Liêu) chia sẻ: “Thành công từ liên hoan lần này khiến tôi và anh em trong Đội cảm thấy rất vinh dự, tự hào vì đã giới thiệu thành công bản sắc văn hóa Khmer Nam bộ thông qua các nhạc cụ truyền thống. Chúng ta đã có thể tự tin sánh vai với các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp của cả nước. Thành công này sẽ tạo đà, bước đệm vững chắc để anh em trong Đội hoạt động hiệu quả, chuyên nghiệp hơn trong hành trình trở thành đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp…”.

Kim Chúc