Miếu Cá Ông

Ở Bạc Liêu hiện có đến 3 miếu Cá Ông.

Miếu Cá Ông đầu tiên được xây dựng ở ngã tư Hiệp Thành (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu) vào năm 1903. Nhưng sau đó miếu được gọi là chùa bởi ở đó còn thờ Quan thánh đế quân (Quan Vân Trường) - một vị tướng nhưng được nhân dân Trung Quốc tôn là thần và được xem là thần hộ mạng của đàn ông. Những năm gần đây, chùa còn thờ thêm Phật Bà Quan âm.

Nguyên vào năm 1903, có một con Cá Ông (cá voi) “lụy” tại bờ biển này. Theo tục lệ, người dân đã làm lễ tang, kéo xác cá lên, xẻ thịt đem chôn, còn bộ xương để thờ. Ban đầu ngôi miếu chỉ bằng tranh lá đơn sơ, sang năm sau (1904), người dân quyên góp tiền xây dựng lại thành ngôi miếu khang trang hơn.

Ngôi miếu thứ hai thờ Cá Ông là ngôi miếu ở Gành Hào. Nguyên ban đầu ngôi miếu này ở hữu ngạn bờ biển vàm sông Gành Hào (cũng được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ 20) nhưng do bờ biển nơi đây lở nên người dân dời miếu qua nơi mới (tả ngạn sông, cách đất liền hơn 1km). Qua khảo sát, xương Cá Ông ở miếu này không phải một mà của nhiều con khác nhau, điều này chứng tỏ bờ biển Gành Hào trước đây từng có nhiều Cá Ông chết trôi dạt vào. Tại ngôi miếu này, cũng là nơi làm lễ Nghinh Ông hàng năm của huyện Đông Hải.

Ngôi miếu thứ 3 là miếu Cá Ông ở xã Vĩnh Thịnh (huyện Hòa Bình). Cách đây 2 năm, ngư dân ở xã đã phát hiện một xác Cá Ông trên biển nên đã đưa vào bờ. Xác cá dài tới 16m, nặng khoảng trên 10 tấn. Người dân cũng đã quyên góp tiền để xây dựng miếu và gọi với cái tên trân trọng là Lăng Ông.

Về tín ngưỡng dân gian, ngư dân tin rằng năm nào có Cá Ông “lụy” là năm đó được mùa đánh bắt. Thật ra thì, do biển động nên Cá Ông bị “sốc”, thậm chí chết và trôi dạt vào bờ. Đối với các loài cá nhỏ hơn, tuy còn sống nhưng cũng có xu hướng dạt vào bờ. Nhờ đó, những ghe đánh cá gần bờ đều đánh bắt được nhiều cá hơn.

Ở góc độ du lịch, do tuyến đường đê từ phường Nhà Mát đến thị trấn Gành Hào đã nối liền (dù phải qua một chiếc phà nhỏ) với chiều dài trên 50km. Nên chăng trong các tua tuyến du lịch của tỉnh cần có tuyến du lịch thăm miếu Cá Ông? Thậm chí có thể “phục chế” mô hình bộ xương Cá Ông (trong đó có một số xương thật), ắt sẽ hấp dẫn du khách, nhất là đối với trẻ em.

T.C