Một ngày cuối năm

Cuối năm luôn là một thời điểm đặc biệt. Đó là thời gian để người ta đong đếm lại những gì đã làm và chưa làm được trong một năm, cũng là để gom góp thêm những niềm tin, những bài học cho ngày mai…

Một ngày cuối năm…

Đứa cháu đang công tác ở xa gia đình gọi điện về hỏi thăm tết. Trước đây, nó làm việc trong đội thi công một công trình cầu trên địa bàn Bạc Liêu, công việc có vẻ suôn sẻ cho đến khi một phía đầu cầu bị dừng lại do người dân không chịu bàn giao mặt bằng. Tiến độ thi công lại ì ạch, công việc cầm chừng, lương lại không bao nhiêu trong khi trách nhiệm lo cho mấy miệng ăn trong gia đình thì không hề giảm nhẹ, đứa cháu tôi sốt ruột mỗi ngày. Cho nên khi nghe có công trình mới đang cần người, nó đăng ký đi liền, dù Tết đang đến gần và phải đi làm xa. Nghe nó nói chắc khi cận Tết mới về, bởi lúc ấy mới mong có tiền sắm sửa chút đỉnh cho mấy ngày Tết trong nhà. Ở nhà tranh thủ vừa trông con vừa kiếm việc làm, từ chuyện dọn nhà, giặt giũ đến chuyện bưng bê ở các quán xá… dù vất vả nhưng cô vợ trẻ cũng không nề hà, cốt làm sao có thêm tiền sắm cho con bộ quần áo mới hay mua chút bánh mứt, thịt thà gọi là đón Tết. Sau khi nhận lương, cháu tôi sẽ trở về sum họp cùng gia đình, người thân, sau đó lại tiếp tục mải miết trên con đường tìm việc. Tết chỉ là một điểm dừng đầy vất vả trong cuộc mưu sinh qua mỗi ngày, mỗi năm của gia đình trẻ này. Cuộc sống sau Tết của họ chắc chắn sẽ còn vất vả hơn nhiều. Cuối năm rồi, tính sao cho hết những nỗi cực nhọc của người lao động khi cuộc sống còn lắm khó khăn. Chỉ xin chúc cho những ngày Tết khi bao vất vả, lo lắng tạm thời được bỏ xuống, mỗi người sẽ nhận thêm được nhiều kỳ vọng và niềm tin rằng mai này, dù sớm hay muộn thì cuộc sống cũng sẽ có ngày tươi sáng hơn, đỡ vất vả hơn.

Những công nhân trên công trường ngày cuối năm. Ảnh: C.K

Siêu thị ngày cuối năm tấp nập người mua. Ở một góc, cô gái lặng lẽ trao những tấm thẻ ghi số cho các khách hàng vào phòng thử quần áo, tránh trường hợp “gian lận”. Cô gái làm việc cần mẫn, chăm chỉ và lặng lẽ. Gần nửa năm trước, khi tốt nghiệp đại học với tấm bằng cử nhân, cô gái có lẽ không bao giờ mong muốn mình ngồi ở đây để chăm chỉ với công việc này. Ước mơ của cô chắc chắn là lớn hơn nhiều, cháy bỏng hơn nhiều và cũng đầy tham vọng, một tham vọng luôn có ở những người trẻ tuổi. Thế nhưng tấm bằng của cô trôi tuột dần, nằm ngoài những cơ hội tuyển dụng, những đợt tuyển cán bộ, công chức của các cơ quan nhà nước. Như một tỷ lệ nghịch, khi thời gian chờ đợi ngày càng dài thì “ngọn lửa” trong cô cũng ngày càng nhỏ dần, nhỏ đến khi cô chỉ cần một công việc làm qua ngày để không thấy mình thừa thải, để lấp đi khoảng thời gian chạy tới chạy lui với những lời hứa vô hạn. Và thế là cô gái ngồi đây, tấm bằng tân cử nhân không cần dùng tới vì người ta không cần một lao động có trình độ cao như thế cho một công việc giản đơn là ngồi quầy thử quần áo! Gặp người quen, trong khi tôi áy náy cho cô thì cô lại cười, một nụ cười ấm áp. Tôi thở nhẹ, yên lòng. “Ngọn lửa” trong cô còn sót lại tuy rất nhỏ nhưng vẫn âm ỉ cháy. Chỉ đợi đến khi được trao cơ hội, nó sẽ bùng lên, mạnh mẽ - tôi tin như thế. Tôi mong cô sẽ giữ được nụ cười trong sáng như thế, cũng như giữ được khát vọng của một người tuổi trẻ trước những thách thức đầu tiên của cuộc sống sau giảng đường đại học.

Ngày cuối năm…

Tết rồi mà mẹ tôi, tổ trưởng tổ tự quản vẫn chưa xong công việc của Ban nhân dân khóm giao. Mấy ngày trước, trưởng khóm đến “nhờ” tổ trưởng tổ tự quản đi triển khai chính sách thu tiền làm cột cờ trước nhà. Phường vận động nhân dân làm cột cờ và treo lồng đèn trang hoàng cho các tuyến đường kiểu mẫu trong mấy ngày Tết. Vì bỏ qua khâu họp dân để phát động nên mọi nhiệm vụ bây giờ được trông chờ vào các tổ tự quản đến từng nhà để giải thích cho dân hiểu và cũng để… thu tiền. Cả trăm thứ đổ đầu cho chính quyền cơ sở trong cả năm, từ triển khai các chính sách mới đến vận động các khoản thu, hàng loạt công việc có tên lẫn không tên “đến hẹn lại lên” theo những thời điểm trong năm và Tết cũng không là ngoại lệ. Có lần tôi đi cùng với một đồng chí trong Ban nhân dân khóm đến các hộ khá giả trên địa bàn vận động gạo cho hộ nghèo ăn tết. Những khoản tiền không nhiều cho một ngày chi tiêu cho một hộ khá giả ở thành thị được gom góp bằng tất cả lòng kính trọng. “Một nắm khi đói bằng một gói khi no, với người nghèo có quà là có tết rồi cháu”, cô trưởng khóm đã lớn tuổi an ủi khi thấy tôi nhăn nhó trước công việc “vác tù và hàng tổng” không kém phần nhọc nhằn này. Tôi đã học được bài học sống vì mọi người một cách đơn giản mà sâu sắc trong một ngày cuối năm như thế. Bây giờ, nhìn mẹ tôi đến từng nhà, giải thích cho từng người để có được sự đồng thuận của người dân cho một chủ trương của địa phương, tôi lại hiểu thêm bài học trước đây của mình.

Một ngày cuối năm, chỉ là một ngày như 365 ngày trong năm, nhưng lại không bình thường với biết bao người. Chí ít thì cũng là với tôi!

Lâm Anh