Mùa cóc chín

Loại trái cây tuy dân dã, rẻ tiền với vị chua ngọt bình dị nhưng lại là món ăn vặt mê hoặc biết bao người. Trái cóc xanh có vị chua, giòn; còn khi ngả sang màu vàng, trái cóc chín lại có vị ngọt thanh với mùa thơm quyến rũ…

Năm nào cũng vậy, khoảng tầm tháng 7 âm lịch, cùng với các loại củ, quả rẻ tiền khác như: khoai lang, ổi, mía… những vật cúng thường được dùng để thí giàn là những trái cóc xanh bóng loáng. Trái cóc xanh khi ăn có vị chua, nhưng khi gọt sâu vào bên trong lớp vỏ xanh thì trái lại có vị ngọt, chấm với muối ớt hay mắm ruốc ăn giòn ruộm. Nhớ khi còn nhỏ, ngoại không cho sử dụng dao vì sợ lũ trẻ chúng tôi bị đứt tay. Nhưng nếu không dùng dao thì làm sao có thể gọt bỏ lớp vỏ xanh chua lè bên ngoài trái cóc? Vậy là để trái cóc vào kẹt cửa, 2 - 3 đứa cố sức ép chặt cánh cửa để trái cóc vỡ bung ra rồi tha hồ… cạp với những tràng cười nắc nẻ, phá vỡ sự tĩnh lặng của buổi trưa hè.

Những khi ăn không hết thì đem cóc đi ngâm muối. Nói là cóc ngâm muối, chứ thật có cả đường và ớt. Cóc gọt vỏ, rửa sạch mủ, để ráo rồi ướp với muối, đường, ớt hiểm để một lúc cho thấm gia vị rồi mới cho vào keo cùng nước gia vị đã ướp. Để khoảng 2 - 3 ngày là có thể mang ra ăn. Vị chua, giòn của cóc xanh hòa với vị ngọt, mặn, cay của muối, đường, ớt làm kích thích vị giác. Cũng có thể trộn cóc xanh bằm nhuyễn ngâm trong nước đường với tôm, thịt heo luộc hoặc tôm khô hay khô cá sặc bổi, khô cá lóc… để làm món gỏi cóc. Dùng đũa gắp miếng gỏi cóc cho vào miệng nhẩn nha nhai, từng sợi cóc chua được ngấm nước đường, nước mắm hòa quyện với vị ngọt của tôm, thịt, với mùi thơm quyến rũ của đậu phộng rang vàng, của rau răm xắt nhuyễn… ngon không thể tả.

Đó là cóc xanh, còn cóc chín thì rất đơn giản, chỉ cần lột (hoặc gọt) vỏ là có thể nhâm nhi vị thơm ngọt, chua chua. Còn nếu chịu khó tốn một chút công sức, bạn sẽ có một ly nước ép cóc giải nhiệt ngon - bổ - rẻ.

Cuối tháng 9, trên những cành khẳng khiu vẫn còn lủng lẳng những chùm cóc vàng rực rỡ xen lẫn màu xanh của những chiếc lá non vừa mọc. Lá cóc non cũng đồng thời là một loại rau dùng để ăn sống hoặc làm gỏi. Xem ra, giá trị của loại cây trái dân dã này thật chẳng nhỏ chút nào!

Nguyên Bảo