Truyền hình
Năm 2019, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh đã tích cực phối hợp với các ngành, địa phương đẩy mạnh công tác vận động, tuyên truyền phát triển đối tượng tham gia BHXH, bảo hiểm tế (BHYT). Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan nên việc phát triển các đối tượng tham gia BHXH, BHYT còn gặp nhiều khó khăn.
Đoàn kiểm tra liên ngành và cơ quan BHXH tỉnh kiểm tra an toàn lao động tại một doanh nghiệp chế biến thủy sản xuất khẩu (TX. Giá Rai).
Công nhân chế biến tôm xuất khẩu tại TP. Bạc Liêu. Ảnh: K.T
NHIỀU DOANH NGHIỆP TRỐN ĐÓNG BHXH, BHYT
Theo thống kê từ cơ quan BHXH các địa phương, việc doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, kinh doanh không tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người lao động theo quy định của Luật Lao động và Luật BHXH là khá nhiều.
Riêng số liệu thống kê từ cơ quan Thuế, toàn tỉnh có gần 500 đơn vị chưa đăng ký tham gia BHXH và 69 đơn vị chưa đăng ký tham gia đầy đủ cho người lao động. Điều đáng quan tâm là năm 2019, toàn tỉnh chỉ khai thác được 36 đơn vị tham gia BHXH, BHYT với 100 lao động. Đây cũng đồng nghĩa với việc có đến hàng ngàn lao động không được bảo vệ và thụ hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp.
Tình trạng doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, kinh doanh trốn đóng và không tham gia BHXH, BHYT, hoặc chỉ tham gia để đối phó với các cơ quan quản lý…, ngoài việc chưa tuân thủ pháp luật, còn thể hiện sự thờ ơ đối với những lợi ích chính đáng và hợp pháp của người lao động. Thậm chí, có doanh nghiệp hiểu, nắm được quy định nhưng cố tình không chấp hành, do cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong thực hiện chính sách BHXH còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe.
Bên cạnh đó, còn xuất hiện tình trạng nhiều chủ đơn vị sử dụng lao động có tham gia BHXH, BHYT cho người lao động, nhưng dùng nhiều thủ đoạn đối phó rất tinh vi, nhất là ở các doanh nghiệp ngoài quốc doanh nhằm giảm tối đa số lao động dược tham gia BHXH, BHYT. Các doanh nghiệp này “lách luật” bằng cách thường xuyên cắt giảm hợp đồng lao động và chuyển sang trả lương công nhật; thực hiện hợp đồng thời vụ và thường luân chuyển lao động giữa các nhà máy với nhau nhằm gây khó khăn cho công tác thanh tra, kiểm tra.
KIÊN QUYẾT XỬ LÝ NGHIÊM
Để thực hiện tốt Luật Lao động, Luật BHXH, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời nâng cao trách nhiệm và nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với người lao động, năm 2019, BHXH tỉnh đã tổ chức thanh tra chuyên đề và phối hợp với các ngành liên quan thành lập đoàn thanh tra liên ngành để kiểm tra các doanh nghiệp. Nội dung kiểm tra gồm: Việc chấp hành các quy định của pháp luật về lao động và an toàn vệ sinh lao động của doanh nghiệp; tham gia đóng BHXH, BHYT, BHTN; công tác cấp sổ BHXH, thẻ BHYT; công tác lập hồ sơ và chi trả các chế độ ngắn hạn; công tác rà soát và bàn giao sổ BHXH cho người lao động; doanh nghiệp cố tình nợ hoặc chiếm dụng tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN của người lao động… Qua đó, phát hiện, nhắc nhở và xử lý nhiều trường hợp vi phạm.
Tuy nhiên, việc xử lý các vi phạm cũng còn gặp nhiều khó khăn. Cụ thể là đến nay, BHXH Việt Nam vẫn chưa hướng dẫn quy định về xử lý đối với các trường hợp đơn vị nợ BHXH, BHYT, BHTN nhưng đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc chủ bỏ trốn; hay hướng dẫn biện pháp xử lý đối với các trường hợp đơn vị không hợp tác, không chấp hành quyết định thanh tra, không tiếp đoàn thanh tra… Do vậy, nhiều đơn vị cố tình chống đối, gây ảnh hưởng đến hoạt động của đoàn thanh tra. Thêm vào đó, cơ quan BHXH chưa có thẩm quyền cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính bằng việc khấu trừ tiền từ tài khoản của đối tượng vi phạm.
Vì vậy, BHXH tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan như: Công an, Thanh tra tỉnh, Sở Tư pháp, Liên đoàn Lao động tỉnh, Cục Thuế tỉnh phối hợp với Sở LĐ-TB&XH và BHXH tỉnh trong việc xác định mức độ vi phạm trách nhiệm hình sự đối với từng trường hợp trốn đóng BHXH để xử lý một cách triệt để, nhằm răn đe đối với các đơn vị có dấu hiệu vi phạm.
Về nhiệm vụ phát triển đối tượng tham gia BHXH và BHYT, năm 2020 ngành BHXH tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng mở rộng mạng lưới đại lý thu, phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT. Tiếp tục từng bước chuyển giao công tác, đôn đốc phát triển đối tượng đối với Bưu điện tỉnh theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam (theo mô hình cung ứng dịch vụ công qua Bưu điện). Đồng thời tăng cường phối hợp với các sở, ban ngành liên quan (cụ thể là Cục Thuế tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư) để quản lý đơn vị, doanh nghiệp đang hoạt động hoặc thành lập mới chưa đăng ký tham gia BHXH. Qua đó đối chiếu, điều tra, khảo sát, xác minh số lao động thuộc diện phải tham gia BHXH, BHYT, BHTN theo quy định…
Đặc biệt, ngành BHXH tỉnh sẽ đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch, chú trọng công tác thanh tra chuyên ngành và kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp trốn đóng, nợ đóng, lạm dụng quỹ BHXH, BHYT…
NGỌC TRUNG
Xem thêm bình luận