Nâng cao chất lượng hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư

Bài 1: Hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư: Thiếu sức hấp dẫn

Bài 2: Hoạt động chi đoàn địa bàn dân cư: Nhân sự biến động, kinh phí eo hẹp

Sự yếu kém trong hoạt động của một số chi đoàn địa bàn dân cư hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có cả yếu tố bên ngoài và nội lực bên trong về cách thức tổ chức, con người…

NHIỀU Khó khăn

Người thủ lĩnh Đoàn được ví như “thuyền trưởng” trên một con tàu, con tàu có vượt sóng gió để đi tới hay không là nhờ bản lĩnh của vị “thuyền trưởng” ấy. Thế nhưng, cái khó ở các chi đoàn địa bàn dân cư hiện nay là luôn biến động về nhân sự. Anh Trần Văn Vẹn, Phó Bí thư Thị đoàn Giá Rai, cho biết: “Tình trạng thay đổi Bí thư chi đoàn tại các ấp là chuyện thường xuyên xảy ra và đây là điều khó tránh khỏi”. Được biết, tại một ấp của huyện Hồng Dân có năm thay đổi bí thư chi đoàn đến 3 lần. Hay tại Chi đoàn ấp Giồng Giữa B (xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) sau Đại hội đoàn viên chi đoàn năm 2016 - 2017 không bao lâu đã phải bổ sung Bí thư Chi đoàn mới, vì Bí thư chi đoàn được bầu trong đại hội xin nghỉ để đi làm ở TP. HCM. Điều này ít nhiều làm ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của chi đoàn. Khi thay đổi một thủ lĩnh Đoàn phải mất khoảng thời gian khá dài rèn luyện để người mới có thể làm quen với công việc, tạo niềm tin và sự gắn kết với đoàn viên - thanh niên (ĐV-TN).

Đoàn viên - thanh niên TP. Bạc Liêu làm vệ sinh môi trường. Ảnh: Y.N

Có rất nhiều lý do được đưa ra như: một số trường hợp do làm được việc ở cơ sở nên được xã điều động lên; cũng có trường hợp sau một thời gian đảm nhận thì thấy công việc vất vả, trong khi kinh phí hỗ trợ quá ít nên xin rút; một số khác là đối tượng sinh viên ra trường nhưng chưa có việc làm được chi bộ vận động đảm nhận, nhưng sau khi tìm được việc làm thì họ xin nghỉ…

Một nguyên nhân khác tác động trực tiếp dẫn đến chất lượng sinh hoạt Đoàn ở địa bàn dân cư không đạt hiệu quả cao là khó tập hợp thanh niên. Do những năm gần đây thanh niên đi làm công nhân tại các thành phố lớn ngày càng tăng. Đơn cử như ấp Tân Tiến (xã Vĩnh Mỹ A, huyện Hòa Bình) gần như gia đình nào cũng có thanh niên đi làm công nhân ở TP. HCM, thậm chí nhiều trường hợp đi cả gia đình. Số thanh niên còn lại có mặt tại địa phương nếu gia đình có điều kiện thì chủ yếu tập trung phát triển kinh tế, nên không mặn mà với các hoạt động xã hội, sinh hoạt tập thể của chi đoàn.

Ngoài ra, việc thiếu kinh phí riêng để hoạt động cũng gây khó khăn và hạn chế cho sinh hoạt chi đoàn ở địa bàn dân cư. “Có thực mới vực được đạo”, điều này đúng với việc tổ chức các phong trào tình nguyện, hoạt động vui chơi, giải trí theo nhu cầu, nguyện vọng của ĐV-TN. Thực tế thời gian qua vì không có kinh phí mà nhiều chi đoàn địa bàn dân cư hoạt động cầm chừng, có chi đoàn cả năm không tổ chức được hoạt động nào.

Hoạt động chi đoàn ấp một số nơi vốn tẻ nhạt, với những  ĐV-TN có hoàn cảnh khó khăn tham gia vào tổ chức Đoàn họ không được hỗ trợ gì nhiều. Ngược lại phải bỏ tiền túi đóng góp cho các hoạt động, điều này ít nhiều làm cho ĐV-TN băn khoăn với câu hỏi: tham gia vào tổ chức Đoàn họ được những quyền lợi gì? Tất nhiên chúng ta chẳng khuyến khích thanh niên có tư tưởng đòi hỏi, nhưng muốn thu hút thanh niên trước hết tổ chức Đoàn phải là chỗ dựa vững chắc cho thanh niên.

"CÁI NÚT" CẦN THÁO GỠ TRONG HOẠT ĐỘNG ĐOÀN Ở ĐỊA BÀN DÂN CƯ

Hàng loạt khó khăn trên đã ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sinh hoạt Đoàn, mà cụ thể là không đáp ứng kịp thời nhu cầu, nguyện vọng của thanh niên. Chính vì vậy, nhiều thanh niên không ngần ngại cho rằng trước và sau khi tham gia tổ chức Đoàn cũng không khác là bao, thậm chí họ phải đóng thêm đoàn phí! Và cũng từ đó mà tổ chức Đoàn ở địa bàn dân cư đã không thể trở thành nơi cho thanh niên tình nguyện gia nhập và cống hiến sức trẻ cho sự phát triển của quê hương. Thậm chí, với nhiệm vụ quan trọng là tiếp cận và cảm hóa thanh niên chậm tiến, các chi đoàn địa bàn dân cư cũng rất ít khi hoàn thành tốt. Thực tế đã có rất nhiều vụ việc tiêu cực đáng tiếc xảy ra trong đối tượng thanh niên địa bàn dân cư như: đua xe, gây rối trật tự công cộng, sử dụng chất cấm… mà tổ chức Đoàn chưa thể tiếp cận được. Chính vai trò mờ nhạt của tổ chức Đoàn nên chưa tạo được lòng tin trong thanh niên cũng như chưa nhận được sự đánh giá cao của xã hội.

Ngoài yếu tố mang tính khách quan thì những yếu kém trong hoạt động của các chi đoàn địa bàn dân cư còn có nguyên nhân từ cách thức tổ chức hoạt động quá cũ, không bắt nhịp được với thanh niên thời đại mới. Anh Lê Văn Ngươn, Phó Bí thư Huyện đoàn Đông Hải, lý giải: “Cách thức tổ chức hoạt động phụ thuộc rất nhiều vào người thủ lĩnh Đoàn, trong khi bí thư chi đoàn ấp một số nơi không đáp ứng được yêu cầu mà công tác Đoàn đặt ra. Những thanh niên có trình độ, năng lực thì không ở ấp, mà đa phần là làm việc ở xã, huyện, tỉnh; thanh niên có điều kiện kinh tế cũng không có thời gian tham gia công tác Đoàn”. Bởi công tác vận động, tuyên truyền về những chủ trương, chính sách không hề đơn giản, vì vậy nếu không có kinh nghiệm, trình độ, năng lực thì khó có thể đảm nhận. Chưa kể đến công tác tuyên truyền đòi hỏi mỗi cán bộ Đoàn phải có sự uyển chuyển, khéo léo trong cách thức để tránh cứng nhắc, khô cứng.

Một “căn bệnh” khó chữa đang tồn tại ở các chi đoàn hiện nay chính là tính hình thức, bề nổi. Chính cách thức tổ chức các phong trào thiếu tính thiết thực đã khiến cho hoạt động Đoàn mất dần sức hút. Ngay cả bản thân ĐV-TN tham gia họ cũng không thấy được vai trò của mình đối với xã hội. Sức lan tỏa trong các phong trào, hoạt động rất ít. Hình ảnh một nhóm bạn trẻ trong màu áo xanh đơn độc làm vệ sinh môi trường trong khi thanh niên, người dân xung quanh đứng nhìn… là hình ảnh quen thuộc trong những chuyến ra quân làm công tác tình nguyện.

Tại buổi tổng kết đánh giá hoạt động Đoàn và phong trào thanh thiếu niên năm 2016 của cụm Nam sông Hậu diễn ra tại Bạc Liêu, nhiều đại biểu đã cho rằng: giữa tổ chức Đoàn và thanh niên đang có một khoảng cách, khi thanh niên gặp bất kỳ vấn đề khó khăn gì trong cuộc sống gần như họ không bao giờ tìm đến tổ chức Đoàn. Đó chính là “cái nút” cần tháo gỡ trong hoạt động của tổ chức Đoàn địa bàn dân cư!

Hoàng Yến