Nâng chất nông thôn mới

(CMO) Được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) đã khó, duy trì và nâng chất từng tiêu chí lại càng khó hơn. Điều này được minh chứng khi bộ tiêu chí mới ra đời, 21 xã đạt chuẩn NTM của tỉnh thời gian qua đã bị hụt chuẩn đến 46 tiêu chí.

“Bộ tiêu chí về xã NTM trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2017-2020 là bộ tiêu chí chất lượng cao”, ông Đoàn Văn Bình, Chánh Văn phòng điều phối xây dựng NTM của tỉnh, nhận định.

Nhiều tiêu chí hụt chuẩn

Là bộ tiêu chí "chất lượng cao" nên khi được ban hành nhiều xã đã bị hụt chuẩn, thậm chí 21 xã đạt chuẩn NTM thời gian qua cũng không ngoại lệ. Kết quả rà soát của các huyện, TP Cà Mau theo bộ tiêu chí mới cho thấy, tổng số tiêu chí trên địa bàn 82 xã đạt là 1.013 tiêu chí; đối với 21 xã đạt chuẩn NTM từ năm 2011 đến năm 2016 giảm 46 tiêu chí và 8 xã dự kiến đạt chuẩn NTM năm 2017 đến nay đạt trung bình 14,8 tiêu chí/xã.

Tân Thuận (huyện Đầm Dơi) là xã đang gặp nhiều khó khăn để đạt được tiêu chí giao thông nông thôn theo bộ tiêu chí mới.

Ông Bình cho biết, các tiêu chí giảm chủ yếu là hộ nghèo, tổ chức sản xuất, giao thông nông thôn, y tế...

Cụ thể, có 4 xã hụt chuẩn về giao thông, 5 xã hụt chuẩn về cơ sở vật chất văn hoá, 3 xã hụt về thông tin và truyền thông, 11 xã hụt về tiêu chí hộ nghèo, 8 xã hụt về tổ chức sản xuất, 9 xã hụt chuẩn về y tế, 5 xã hụt chuẩn về môi trường và an toàn thực phẩm, 1 xã hụt chuẩn về quốc phòng - an ninh.

Ông Bình phân tích: "Đối với giao thông nông thôn, tuy bộ tiêu chí mới quy định chỉ giảm xuống còn 20% lộ liên ấp đạt 2,5 m, nhưng quy định 80% còn lại phải đạt tối thiểu 1,5 m. Đây rõ ràng là tiêu chí cần có sức đầu tư lớn nên cũng khá nặng nề để nâng chất".

Đối với tiêu chí hộ nghèo, theo chuẩn cũ chỉ cần giảm còn 7% hộ nghèo là đạt chuẩn, nhưng chỉ qua 2 năm mà bộ tiêu chí mới quy định các xã đạt chuẩn NTM hộ nghèo phải còn từ 4% trở xuống. Trên thực tế, có những xã khi được công nhận đạt chuẩn, tỷ lệ hộ nghèo tiếp tục có giảm nhưng còn từ 6-6,5% nên so với tiêu chí mới vẫn không đạt.

Ngoài ra, về tiêu chí bảo hiểm y tế, bộ tiêu chí cũ công nhận xã đạt chuẩn tiêu chí này nếu có 70% hộ dân tham gia bảo hiểm y tế, nay quy định phải từ 85% trở lên. Một tiêu chí khó nữa là tổ chức sản xuất. Trước đây tiêu chí này quy định rất đơn giản, xã chỉ cần có HTX hay THT làm ăn hiệu quả thì nay quy định xã phải có HTX hoạt động theo đúng Luật HTX năm 2012 và phải có liên doanh liên kết thì quy định này có rất nhiều xã không đạt.

“Tuy có hụt so với tiêu chí mới, song các xã có lộ trình và đang đẩy nhanh tiến độ để nâng chất các tiêu chí nên khả năng được công nhận đạt chuẩn lại vào năm 2019-2020 là rất cao”, ông Bình lạc quan nhận định.

Huy động tổng lực

Trong các tiêu chí được xem là hụt chuẩn hiện nay so với bộ tiêu chí mới thì giao thông nông thôn là một trong những vấn đề khó lớn nhất của chính quyền địa phương. Hiệp Tùng là một trong những xã được tập trung đầu tư cách đây 2 năm và nằm trong kế hoạch 8 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM cuối năm 2017 của huyện Năm Căn. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của xã hiện nay cũng là giao thông nông thôn.

Chủ tịch UBND huyện Năm Căn Phan Thanh Phương cho biết, 2 năm qua, ngân sách huyện đã đầu tư trên 20 tỷ đồng cho xã Hiệp Tùng, nhưng qua rà soát cũng chỉ đạt 16/18 tiêu chí (không thực hiện tiêu chí chợ). Để đạt chuẩn NTM vào cuối năm theo kế hoạch, huyện đang sử dụng ngân sách để hỗ trợ xã xây dựng cổng rào, cũng như các vấn đề môi trường. Tuy nhiên, đối với tiêu chí giao thông, cụ thể là đường trục chính liên ấp từ 2,5 m trở lên hiện xã đạt khá thấp, chỉ khoảng 13% so với quy định trên 20% và cả đường ngõ ngách cũng cần có sự đầu tư lớn.

Sau một thời gian dài nỗ lực với sự vào cuộc của nhiều nguồn lực không chỉ 21 xã đã được công nhận đạt chuẩn NTM mà gần như toàn bộ các địa phương trong tỉnh có sự thay đổi rõ nét về diện mạo. Nhiều tuyến lộ nông thôn hình thành để phục vụ việc đi lại của người dân; trường học, trạm y tế, nhà văn hoá được xây mới khang trang... “Tất cả đều hướng về mục tiêu cuối cùng là cải thiện đời sống người dân”, ông Bình chia sẻ.

Cà Mau đang tập trung huy động mọi nguồn lực để hỗ trợ, giúp đỡ các địa phương về mọi phương diện, cũng như đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ở nông thôn. Đồng thời, các địa phương cũng không ngừng phấn đấu với nhiều giải pháp phù hợp với tình hình thực tế.

Các ngành, địa phương đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nội dung, các tiêu chí xây dựng NTM; tập trung hỗ trợ, giúp đỡ, huy động mọi nguồn lực để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ở nông thôn./.

Song Nguyễn