Nét duyên chiếc áo bà ba

(CMO) Từ chiếc áo thuần tuý ban đầu, theo thời gian, sở thích và nếp sinh hoạt thay đổi, áo bà ba được hoàn thiện thêm bởi nhiều cung bậc trầm bổng của màu sắc, hoạ tiết, hoa văn nhưng vẫn giữ được nét duyên đằm thắm, dịu dàng cho người mặc.

Tà áo xông pha trận mạc

Có thể do sự giản dị, nhẹ nhàng và phù hợp với hoàn cảnh lao động sản xuất, áo bà ba được người dân Nam Bộ ưu ái sử dụng trong rất nhiều bối cảnh khác nhau. Áo theo các “nam phụ lão ấu” trên đồng ruộng, sông dài, áo theo các bà, các chị ra chợ. Áo thơm mùi khói bếp, rồi lại gây thương nhớ bởi hình ảnh của đôi tà mềm mại, buông rũ trên những chiếc xuồng ba lá, thấp thoáng giữa mênh mông sông nước. 

Áo bà ba giản dị mà vô cùng duyện dáng, tôn thêm vẻ đẹp dịu dàng, đằm thắm của người  phụ nữ.

Trong cái thời mà đất nước sục sôi khí thế, áo bà ba lại theo các bà, các mẹ đưa quân cách mạng vượt sông, qua cầu, len rừng cầm súng chiến đấu. Hình ảnh người phụ nữ Nam Bộ mạnh mẽ, trung kiên luôn gắn liền với ba món đồ bất ly thân là nón lá, khăn rằn và áo bà ba. Thương sao những đội du kích tóc dài đã bao phen gây khiếp đảm cho kẻ thù, tạo nên khúc tráng ca hào hùng mang tên Đồng Khởi. Những cô giao liên, người nữ cán bộ cách mạng với áo bà ba, súng quàng vai đã tạo nét đặc trưng riêng cho trang phục chiến đấu. 

Hình ảnh các mẹ, các chị trong chiếc áo bà ba vẫn đẹp, vẫn lung linh trong sáng và mãi mãi dệt nên trang sử đẹp của dân tộc.

Hội nhập cùng thời đại

Vẫn loại áo không cổ, thân áo phía sau may bằng một mảnh vải nguyên, thân trước gồm hai mảnh, ở giữa có hai dải khuy cài chạy dài từ trên xuống. Áo chít eo, xẻ tà vừa phải ở hai bên hông, độ dài của áo ôm nhẹ thân mình người phụ nữ. Cùng kết hợp áo bà ba là chiếc quần đen dài chấm cổ chân hoặc gót chân làm tăng thêm nét đẹp mềm mại, thanh thoát, tôn thêm vóc dáng dịu dàng của người phụ nữ với chiếc lưng ong nhẹ nhàng làm say đắm lòng người. 

Ao bà ba không bị lãng quên theo thời gian. Trong nhịp sống hiện đại, tôi vẫn thấy hình ảnh của những cô hướng dẫn viên dịu dàng trong chiếc áo bà ba đằm thắm, thêm chiếc khăn rằn quàng cổ, nón lá hay mũ tai bèo xinh xinh. Dù lên xe hay xuống ghe tàu, những hình ảnh mang tính đặc thù ấy vẫn tạo cho du khách những ấn tượng khó phai, góp phần làm cho tour du lịch miệt vườn thêm phần thú vị. 

Nhằm bảo tồn và gìn giữ nét văn hoá của loại hình trang phục này, suốt nhiều năm qua, các cấp hội phụ nữ trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc duy trì thói quen phụ nữ mặc áo bà ba khi tham gia các sự kiện chính trị, văn hoá và cả trong sinh hoạt hàng ngày. 

Là vùng đất có truyền thống cách mạng, suốt 10 năm qua, áo bà ba được các chị em trong Chi hội Phụ nữ ấp Chà Là (xã Phú Thuận, Phú Tân) sử dụng như một loại đồng phục nhằm tạo hình ảnh đẹp cho người làm công tác hội.

Chị Lê Hồng Sil (hội viên Chi hội Phụ nữ ấp Chà Là) chia sẻ: "Từ thời còn con gái, trong tủ quần áo của tôi đã có hơn chục bộ bà ba. Ngày ấy được má dắt đi may thì còn gì sung sướng bằng. Bây giờ phom dáng không còn được như trước nữa nhưng cũng không nỡ bỏ. Ở đây thợ may áo bà ba không còn nhiều, đồng phục chúng tôi mặc để sinh hoạt hội vẫn giữ lại kiểu may truyền thống là cổ lá trầu, chít eo, phom rộng, ráp lăng”.

Còn đối với bà Hồ Thị Quyên, màu áo bà ba bà yêu thích là màu đen. Ở cái tuổi ngoài sáu mươi, bà Quyên luôn tự hào mình là người có bộ sưu tập áo bà ba nhiều nhất trong ấp với hơn 40 bộ. “Chồng tôi thường nói tôi mặc đồ nào cũng không ưng ý bằng áo bà ba. Phụ nữ miền Nam mà không có cái áo bà ba sẽ mất chất”, bà Quyên khẳng định.

Được sử dụng như một loại trang phục chính để chị em xuất hiện trong các sự kiện quan trọng, các chuyến về nguồn, các hoạt động tuyên truyền, sinh hoạt văn hoá văn nghệ…, áo bà ba vẫn là một lựa chọn ý nghĩa không thể thay thế đối với người làm công tác hội.

Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ ấp Chà Là Nguyễn Hồng Hạnh cho biết: “Mỗi tổ phụ nữ trong ấp đều có một màu áo khác nhau, chủ yếu là các màu xanh thiên thanh, tím hoa cà, nâu đất. Chị em tự nguyện bỏ tiền túi ra mua vải, mướn thợ đến tận nhà để cắt đo và vẫn giữ kiểu dáng truyền thống, hoặc tuỳ vào sở thích của mỗi người áo sẽ có thêm hoa văn làm điểm nhấn. Việc sử dụng áo bà ba cũng là cách để chúng tôi gìn vàng giữ ngọc, bảo tồn giá trị văn hoá tốt đẹp này để không bị mai một theo thời gian”./.

Nghĩa Lâm