Ngày 30/4 ở Trường Sa

Cách đây tròn một năm, chuyến công tác ở Trường Sa cùng với các anh chị ngành Tuyên giáo và nhiều văn nghệ sĩ TP. HCM (do Thành ủy, UBND TP. HCM tổ chức) đã mang lại cho tôi và các thành viên của đoàn những cảm xúc thật đặc biệt…

Đón ngày 30/4 ở Trường Sa

Sau 3 ngày 2 đêm rời cảng Cát Lái, chiều 28/4/2012, chuyến tàu HQ-936 đã đưa đoàn công tác đến Song Tử Tây. Từ xa xa, Song Tử Tây hiện ra với dáng hình bầu dục, nhô cao khỏi mực nước biển với màu xanh của cây phong ba - một biểu tượng của Trường Sa đã đi vào thơ ca nhạc họa. Do trọng lượng đến hàng ngàn tấn nên con tàu HQ-936 không thể cặp bến Song Tử Tây mà phải neo đậu cách đảo gần 1 hải lý. Vì thế, đội văn nghệ xung kích cùng một số nhà báo, nhà văn, nhà thơ được ưu tiên vào đảo trước bằng ca-nô để phục vụ văn nghệ và giao lưu. Mãi đến trưa hôm sau, tôi với toàn bộ các thành viên còn lại trên tàu mới được đặt chân lên hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc ở cực Bắc quần đảo Trường Sa. Niềm vui vỡ òa qua những cái bắt tay siết chặt, những cái ôm thắm thiết, những bức thư, những phần quà từ đất liền… Rồi cũng chiều hôm đó, tàu nhổ neo, rời Song Tử Tây.

Tối 29/4, trên đường đến đảo Len Đao, đoàn công tác đã trang trọng tổ chức buổi lễ “Kỷ niệm 37 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2012)” ngay trên tàu. Ca sĩ - nhạc sĩ Thế Hiển, NSƯT Tạ Minh Tâm, cùng những người lính, những sĩ quan hải quân và tất cả các thành viên đoàn công tác cùng cất cao giọng hát: “Tổ quốc của tôi, Tổ quốc của tôi. Mấy ngàn năm chưa bao giờ ngưng nghỉ. Ngọn đuốc hòa bình, bao người đã ngã. Máu của người nhuộm mặn sóng biển Đông…” (“Tổ quốc gọi tên mình”).

NSƯT Tạ Minh Tâm hát bài “Tổ quốc gọi tên mình” trong đêm kỷ niệm ngày 30/4 trên tàu HQ-939 ở Trường Sa.

Nhiều lần, cảm xúc cứ lâng lâng khi tay bắt mặt mừng với những bàn tay siết chặt, với những gương mặt trẻ trung, rạng ngời của các chiến sĩ Trường Sa và cảm nhận được sự hy sinh thầm lặng của họ ở nơi mà bão tố và kẻ thù vẫn dồn dập, bủa vây. Rồi khoảnh khắc tràn ngập niềm kiêu hãnh khi thấy 4 câu thơ của Lý Thường Kiệt “Nam quốc sơn hà Nam đế cư…” được khắc trên bệ đá ở đảo Đá Tây và khắc trên bia đá đặt trước đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đảo Trường Sa lớn. Lời hịch bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của cha ông vẫn đang vang vọng giữa trùng trùng sóng gió Trường Sa.

Lịch sử dân tộc được nối liền

Thượng tướng Bùi Văn Huấn, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị (Bộ Quốc phòng) là khách mời đặc biệt của đoàn công tác. Đây là chuyến thứ sáu Thượng tướng ra thăm Trường Sa. Thượng tướng cho biết, 2 năm trở lại đây, Trường Sa đã thay đổi rất nhiều, cuộc sống của quân và dân trên quần đảo Trường Sa được cải thiện nhiều về vật chất lẫn tinh thần. Ấn tượng nhất là đài tưởng niệm các chiến sĩ Trường Sa được xây dựng trên đảo Trường Sa Lớn - một công trình thể hiện sự tri ân đối với các liệt sĩ đã dâng hiến cuộc đời để bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc.

Cũng như những lần trước, lần này Thượng tướng mang tặng các đảo và nhà giàn DK1 hàng chục ki-lô-gam hạt giống rau cải các loại và hơn 100kg đậu xanh để các chiến sĩ gieo trồng và làm giá. Thượng tướng cho biết, ông đã gợi ý với các đơn vị vận tải của hải quân là mỗi chuyến đi nên kết hợp mang theo đất màu ra Trường Sa để cải tạo đất, và nếu điều này được thực hiện thì chẳng bao lâu sau, đảo sẽ xanh tươi hơn...

Trong suốt hành trình 10 ngày, Thượng tướng luôn chăm chú lắng nghe các sáng tác về biển đảo Tổ quốc được các văn nghệ sĩ thể hiện cho cán bộ, chiến sĩ Trường Sa và đoàn công tác cùng nghe. Cho đến điểm cuối tại nhà giàn DK1, Thượng tướng mới nêu nhận xét: “Cảm xúc trong các sáng tác của các nghệ sĩ đều tươi mới, thể hiện được tình cảm tha thiết của người nghệ sĩ với dân tộc, với Tổ quốc. Tuy nhiên, nghe đi nghe lại nhiều lần thì phần nhiều các nhà thơ, các nhạc sĩ vẫn nặng về tả biển trời nắng gió; và khi viết về sự hy sinh thầm lặng của các chiến sĩ Trường Sa, phần lớn là nghiêng về miêu tả những điều đang xảy ra, diễn ra trước mắt. Sáng tác về biển đảo, về biên cương Tổ quốc, các văn nghệ sĩ phải có được cái nhìn xuyên suốt, phải khai thác được chiều dài, chiều sâu, nhất là chiều dài, chiều sâu lịch sử. Lịch sử của dân tộc và biên cương Tổ quốc, dù trong các tác phẩm văn học - nghệ thuật, cũng không thể để dứt đoạn mà phải được nối liền, dù thể chế chính trị có khác nhau”.

Lời căn dặn của vị tướng luôn quan tâm sâu sắc đối với Trường Sa và là người từng vào ra sinh tử ở nhiều chiến trường, đối với các thành viên đoàn công tác, cũng để lại một cảm xúc hết sức đặc biệt.

Trường Sa đã gần hơn

Có lẽ không chỉ riêng tôi, sau chuyến công tác Trường Sa, cảm giác về khoảng cách giữa các đảo nổi, đảo chìm và các nhà giàn Phúc Tần đối với đất liền, đã ngắn lại.

Từ đảo xa, nhiều cuộc điện thoại được gọi về. Lần nào gọi cho tôi, câu đầu tiên, Thiếu tá Dương Văn Hoan - Trưởng nhà giàn DK1, đều nói: “Em báo cho các anh, các chị mừng là tất cả cán bộ, chiến sĩ ở đây đều khỏe”. Mới đây, khi nghe cơn bão chuyển hướng ra quần đảo Trường Sa, tôi lập tức gọi cho Hoan. Hoan nói: “Hiện thời tiết khá ổn, gay go nhất thường là vào tháng chạp, tháng giêng”. Hoan còn cho biết, hạt rau mà Thượng tướng Bùi Văn Huấn tặng, nhà giàn gieo trồng đã bắt đầu có thu hoạch. Còn Trung úy Lê Quang Minh, hiện đang làm nhiệm vụ tại đảo chìm Đá Thị, người con đã không thể về Lộc Hà (Hà Tĩnh) để chịu tang cha, vừa gọi điện cho tôi. Minh nói: “Tết vừa rồi em được nghỉ phép về viếng mộ cha. Con trai của em cũng vừa tròn 3 tuổi”.

Người đất liền lại đau đáu dõi về Trường Sa, nơi Tổ quốc giữa trùng trùng ngọn sóng.

Nhà văn Bích Ngân