Chủ nhật, 10-5-26 15:41:42
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Ngày giỗ thiêng của dân tộc đã trở thành di sản văn hóa nhân loại

Báo Cà Mau

“Con người có tổ có tông/ Như cây có cội như sông có nguồn” - điều này đã được triệu triệu người con Lạc cháu Hồng khắc cốt ghi tâm. Dân tộc Việt Nam có chung một ngày quốc lễ, thể hiện lòng biết ơn của các thế hệ cháu con với công đức của tổ tiên trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước: Ngày giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10/3 âm lịch).

Vinh danh ngày giỗ Tổ

Theo sử sách ghi lại, ngày giỗ Tổ Hùng Vương có từ thời Lê do vua Lê Thánh Tông lập ra. Đây là kết quả của việc đất nước hưng thịnh sau một thời gian dài dưới triều Lê và việc truyền thuyết các vua Hùng tồn tại khá dài trong dân gian đã được ghi vào chính sử. Vua Lê Thánh Tông đã lấy một ngày để tưởng nhớ đến quốc tổ xa xưa của nước Việt, đồng thời để nâng cao hơn nữa niềm tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết dân tộc! Đặc biệt, mỗi người Việt Nam có thêm niềm vui, niềm vinh dự, tự hào to lớn là “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” vừa được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Lễ dâng bánh chưng, bánh dày - một nét đẹp văn hóa trong lễ giỗ Tổ Hùng Vương. Ảnh: T.L

Lễ đón nhận bằng công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” diễn ra ở tỉnh Phú Thọ, cách đất Bạc Liêu xa xôi là thế, nhưng thời khắc trang nghiêm ấy đã để lại những dấu ấn khó phai trong lòng những người quan tâm. Qua màn ảnh nhỏ, người dân đã được chứng kiến những nghi lễ truyền thống đậm bản sắc Việt tại buổi lễ long trọng này. Những màn văn nghệ đặc sắc, đặc biệt là diễn văn ôn lại nguồn gốc, truyền thống của ngày giổ Tổ đã khiến mọi người dân Việt tự hào hơn khi có một ngày giỗ thiêng của dân tộc! Đại diện các quốc gia trong 24 nước thường trực Ủy ban liên Chính phủ Công ước 2003 của UNESCO đã có mặt cùng dự buổi lễ đặc biệt của Việt Nam, và chắc chắn rằng trong chuyến viếng thăm này, hòa vào những hoạt động lễ hội đền Hùng tại tỉnh Phú Thọ (lễ hội văn hóa dân gian đường phố, hát xoan cổ, thi gói, nấu bánh chưng…), họ sẽ hiểu thêm chiều sâu văn hóa của nước Việt. Đó là văn hóa tri ân sâu sắc của những con người luôn đau đáu nhớ cội, nhớ nguồn; một tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên hiếm có nơi nào trên thế giới được quan tâm một cách sâu sắc như vậy!

Cần có một nơi thờ Tổ

Ở Bạc Liêu, đã thành truyền thống, cứ đến ngày mùng 10/3 âm lịch thì nhiều địa phương lại tổ chức giỗ Tổ. Tuy không rình rang, không đèn hoa rực rỡ nhưng không khí trang nghiêm luôn hiện hữu ở những nơi tổ chức. Một cách linh động, tỉnh đã từng tổ chức giỗ Tổ ở nhiều điểm khác nhau như Đền thờ Bác (xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi), Trung tâm Hội nghị tỉnh… Dù có những ý kiến trái chiều về việc chọn điểm để tổ chức giỗ Tổ nhưng tựu trung lại, dù ở đâu và quy mô như thế nào thì lòng tưởng nhớ mới chính là thước đo giá trị đối với việc tổ chức giỗ Tổ của các địa phương. Còn tại các trường học hay một số ngôi miếu ở Bạc Liêu, ngày giỗ Tổ được tổ chức cùng với những thức cúng là xôi, rượu, trà, bánh, trái cây và nhang, đèn…, một thứ không thể thiếu nữa là lòng thành tâm của con người. Đó là lòng tri ân, tưởng nhớ đến vị Tổ chung của dân tộc, những bậc tiền hiền đã có công dựng nước và giữ nước để thế hệ hôm nay được sống trong độc lập, tự do và hạnh phúc, tiến bộ!

Năm nay, hàng trăm học sinh và giáo viên của trường THPT Chuyên Bạc Liêu cũng đã tổ chức lễ giỗ Tổ trong buổi chào cờ đầu tuần (ngày 15/4, nhằm mùng 6/3 âm lịch). Thầy Huỳnh Quang Lâm, Tổ trưởng tổ Sử - Địa của trường, là người đã gắn bó với việc tổ chức giỗ Tổ cho biết bao thế hệ học trò của mình. Tại buổi lễ, thầy Lâm đã mượn lời dạy của Bác: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”, để truyền đạt ý nguyện của mình cho các em học sinh.

“Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” được chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đồng nghĩa với việc văn hóa thờ cúng, tri ân tổ tiên của đất Việt đã được công nhận là di sản quý báu cần được bảo tồn. Di sản ấy đã làm phong phú thêm kho tàng di sản chung của toàn nhân loại! Như vậy, tính đến nay Việt Nam đã có 6 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, gồm: Nhã nhạc cung đình Huế, không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên, dân ca Quan họ, ca trù, hội Gióng tại đền Phù Đổng và đền Sóc (Hà Nội), hát xoan và “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”.

“Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” và giỗ Tổ Hùng Vương từ bao đời nay đã ở trong tâm thức của người Việt, dù ngược xuôi trăm miền, là ai, ở đâu… nếu đã có chung dòng máu Lạc Hồng đều nhớ đến ngày giỗ Tổ mùng 10/3. Với ý nghĩa ấy và nhất là khi được UNESCO chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thiết nghĩ, mỗi địa phương cần tính toán đến việc lập bàn thờ, hay một nơi thờ Tổ, không nhất thiết phải hoành tráng, bề thế nhưng đủ tầm trang nghiêm để mỗi mùng 10/3, Bạc Liêu có một nơi để tổ chức giỗ Tổ cho thật đúng nghĩa!

Cẩm Thúy

Góc nhìn lạc quan

Tác giả Nguyễn Văn Nhị Trình (Nguyễn Trình) sinh năm 1977, tại TP Ðà Nẵng, là hội viên Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật TP Ðà Nẵng.

Nâng cao uy tín, vị thế và tầm ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tiếp tục triển khai đồng bộ Chiến lược Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài, áp dụng nhất quán Bộ nhận diện hình ảnh quốc gia.

Biến “hạt ngọc của biển” thành chất liệu nghệ thuật độc đáo

Nghề làm muối ở Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) với hơn 100 năm hình thành và phát triển đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Từ những hạt muối mặn mòi của biển cả, thầy và trò Trường THCS Hưng Phú (xã Vĩnh Thanh) đã sáng tạo nên các tác phẩm “tranh muối” độc đáo, góp phần quảng bá nghề muối truyền thống của quê hương.

Hào khí Giồng Bốm rực cháy qua vở cải lương “Mặt trời đỏ”

Nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (1946-2026), tối 29/4, Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu (tỉnh Cà Mau) tổ chức đêm diễn đặc biệt, tái hiện vở cải lương kinh điển “Mặt trời đỏ”. Chương trình nghệ thuật này như lời tri ân các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống trên mảnh đất địa linh nhân kiệt.

Nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương tham quan gian hàng tranh gạo

Ngày 27/4, đồng chí Võ Văn Dũng, nguyên Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Nội chính Trung ương, cùng đồng chí Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, đến tham quan không gian trưng bày tranh nghệ thuật từ hạt gạo tại Quảng trường Hùng Vương, phường Bạc Liêu.

Kể chuyện bằng hình ảnh

Giữa nhịp sôi động của báo chí hiện đại, nơi thông tin được truyền tải từng giây, Nhà báo Võ Công Danh Việt chọn cách riêng tiếp cận độc giả: kể chuyện bằng hình ảnh.

Cà Mau rực sắc văn hoá qua “Vầng trăng cổ nhạc” lần 263

Chương trình nghệ thuật “Vầng trăng cổ nhạc” lần 263 diễn ra tối 26/4 tại Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu) trong không khí trang trọng, đậm đà bản sắc văn hoá Nam Bộ.

KẾT QUẢ HỘI THI “MÓN NGON TỪ GẠO” 2026

Món ngon từ gạo quê hương

Hội thi “Món ngon từ gạo” do Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh Cà Mau tổ chức vào sáng 26/4, trong khuôn khổ hoạt động của Tuần lễ Khoa học, Công nghệ - Văn hoá, Du lịch và Cuộc thi “Gạo ngon ĐBSCL” lần thứ I/2026.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Gành Hào

Sáng 26/4 (mùng 10/3 năm Bính Ngọ), tại xã Gành Hào, Ban Trị sự Lăng Ông Nam Hải long trọng tổ chức nghi thức thỉnh và nghinh Ông từ biển về chánh điện. Đây là hoạt động chính của Lễ hội Nghinh Ông Gành Hào lần thứ XXIII/2026.