Nhân quả?

Tháng Chạp, chạng vạng tối tiết trời trở lạnh. Mặc dù vậy, vợ chồng dì Hai vẫn chăm chỉ “giải quyết” đống rau to tướng chuẩn bị cho bạn hàng trong buổi chợ sớm mai. Nhìn đôi bàn tay với những động tác thoăn thoắt liên hồi mấy ai hiểu trong lòng dì Hai đang ngổn ngang tâm trạng.

Sinh ra và lớn lên ở làng quê với hành trang tri thức vừa qua cấp tiểu học, dì Hai vội vã bước lên xe hoa lúc chưa tròn tuổi đôi mươi. Người bạn đời của dì là anh hàng xóm nhà bên cạnh, nói một cách văn chương là bạn thanh mai trúc mã. Đám rước dâu, đàng trai chỉ cần xếp một hàng dài là tới cổng hoa nhà gái. Ngày qua tháng lại, thoắt một cái, dì Hai đã trên tuổi tứ tuần. Nhờ cần mẫn với đồng ruộng mà gia đình dì cũng có của ăn của để. Nắng gió, sương trời biến cô gái thanh xuân năm nào trở thành phụ nữ trung niên già trước tuổi.

Nếp sống luẩn quẩn nơi lũy tre làng đôi lúc cũng khiến tầm nhìn, cách cư xử của con người có phần bó hẹp. Không phủ nhận sự chu đáo, tận tụy của dì Hai với chồng con. Song, cách suy nghĩ mẹ chồng không phải ruột thịt của dì Hai đã biến dì thành người phụ nữ nhẫn tâm. Dì Hai chăm sóc mẹ chồng già yếu, lẩn thẩn chỉ như người ta nuôi con vật, ngày ba bữa cơm và một lần dọn vệ sinh phòng ở. Chồng dì Hai là con một và là người hời hợt nên phận già của cụ bà đến khổ.

Dì Hai có hai đứa con trai. Chúng lỡ dở chuyện học hành từ rất sớm do chẳng đam mê nghiệp sách đèn. Rồi chúng đòi cưới vợ cùng một năm khi đã ở tuổi thành niên. Gần ngày cưới, thằng con trai của dì Hai thỏ thẻ với mẹ: “Mai mốt mẹ già đừng giống như bà nội nghen, cực thân mẹ mà cũng cực cho vợ con nữa”. Cái chất phác của chàng trai lực điền như bản chất của sản vật đồng quê vậy, thằng con đâu biết rằng câu nói của nó làm người mẹ đau thắt ruột gan.

Ông bà ta thường nói đến luật nhân quả và bây giờ dì Hai như nghiệm được điều này. Hai đứa con của dì Hai mỗi ngày một lớn lên cũng là mỗi ngày chúng nhìn thấy cách mẹ mình cư xử với bà nội. Chúng cảm nhận được gánh nặng của những người ở tuổi về chiều và chúng cũng thật giống cha về cái khoản hời hợt với mẹ già.

Màn đêm trùm phủ không gian, cũng là lúc dì Hai đã hoàn tất việc xếp ngay ngắn những lọn rau vào hai chiếc cần xé. Dì định bụng sẽ dùng hết số tiền bán rau và có thể nhiều hơn nữa để mua cho mẹ chồng những món ăn ngon và mấy bộ quần áo mới để bà mặc trong ba ngày tết sắp đến…

Nhã An