Nhiều bất cập trong hỗ trợ cước phí hành trình tàu cá - Bài 2: Ngư dân bức xúc nhà mạng

Với quy định hỗ trợ 100% phí cước kết nối VMS cho tàu cá đến hết năm 2026, Nghị quyết 03 được kỳ vọng sẽ giúp ngư dân giảm bớt gánh nặng tài chính và thúc đẩy hoạt động khai thác thuỷ sản bền vững. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này đang gặp phải không ít khó khăn, khiến ngư dân bức xúc.

• Nhiều bất cập trong hỗ trợ cước phí hành trình tàu cá

Không thu tiền cước kết nối VMS của ngư dân

Mặc dù nghị quyết đã quy định rõ ràng việc hỗ trợ 100% cước kết nối VMS cho ngư dân, nhưng thực tế nhiều ngư dân tại Sông Ðốc vẫn phải đóng phí dịch vụ VMS. Một trong những trường hợp điển hình là bà Mai Kim Bền, chủ tàu cá CM 99294 TS và CM 95049 TS.

Bà Bền bức xúc: "Từ năm 2021 đến nay tôi vẫn phải đóng phí dịch vụ VMS cho nhà mạng, mặc dù tàu của tôi đủ điều kiện nhận hỗ trợ 100%. Ban đầu, phí thu theo hình thức mỗi năm một lần, nhưng sau đó nhà mạng thu mỗi 6 tháng với mức phí 360.000 đồng/tháng. Ðiều này khiến chúng tôi vô cùng bức xúc, vì theo nghị quyết, chúng tôi không phải đóng cước, mà được hỗ trợ hoàn toàn".

Bà Mai Kim Bền, chủ tàu cá CM 99294 TS trình bày những bức xúc liên quan đến thiết bị giám sát hành trình tàu cá.

Ngoài vấn đề thu phí trái quy định, một vấn đề khác khiến ngư dân lo ngại là thiếu sự minh bạch trong quá trình thu cước. Nhiều ngư dân cho biết, họ không nhận được biên lai khi đóng tiền mà chỉ được yêu cầu chuyển khoản vào tài khoản của nhân viên thu phí. Ðiều này làm dấy lên nghi ngờ về tính minh bạch của các giao dịch tài chính và gây bất an cho chủ tàu.

Không chỉ gặp khó khăn với việc thu phí, ngư dân còn phản ánh về sự cố hư hỏng thiết bị VMS. Bà Mai Kim Bền cho biết, khi thiết bị VMS trên tàu của bà gặp sự cố, không có trạm bảo hành tại chỗ, phải gửi đi sửa chữa xa và đôi khi mất đến cả tháng mới nhận lại thiết bị. Ðiều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động khai thác của ngư dân, bởi tàu không thể ra khơi nếu không có kết nối VMS, dẫn đến thiệt hại lớn về kinh tế.

Thêm một vấn đề là việc ngư dân bị phạt do mất kết nối VMS, dù họ đã đóng phí đầy đủ. Bà Thái Thị Bích Loan, chủ tàu cá CM 99539 TS, cho biết: "Tàu của tôi bị phạt 25 triệu đồng vì lỗi mất kết nối, mặc dù tôi đã đóng cước dịch vụ đầy đủ. Tôi cảm thấy bất công và lo lắng về hệ thống giám sát hành trình. Tôi luôn thực hiện nghĩa vụ tài chính đầy đủ, nhưng hệ thống VMS vẫn không hoạt động ổn định, dẫn đến các hình thức xử phạt không công bằng".

Trước những ý kiến bức xúc của ngư dân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các đơn vị, địa phương có liên quan khẩn trương rà soát, xác minh, làm rõ nội dung phản ánh trên và kiểm tra việc thực hiện của tất cả các nhà mạng; qua đó xử lý theo thẩm quyền, quy định hoặc tham mưu cấp thẩm quyền xử lý vụ việc.

Ông Phạm Quốc Sử, Phó giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau, cho biết: “Nghị quyết 03 không cho phép thu tiền của ngư dân trước, không có văn bản nào của UBND tỉnh cho phép nhà mạng thu tiền trước của ngư dân, trong hợp đồng ký với ngư dân cũng không có khoản thu tiền trước”.

Lời giải thích từ nhà mạng

Lý giải vì sao Nhà nước không hỗ trợ trực tiếp cho người dân, mà phải trả trực tiếp cho nhà mạng, ông Phạm Quốc Sử cho biết, nếu trả cho người dân thì bà con phải đi lại nhiều lần, tốn thêm chi phí, rồi nếu bà con quên đóng lại bị phạt, mục tiêu không đạt được như kỳ vọng. Vì thế, Nhà nước hỗ trợ cho bà con gián tiếp qua nhà mạng mà không trả trực tiếp cho người thụ hưởng. Yêu cầu nhà mạng phải duy trì thiết bị giám sát hành trình cho bà con, không được cắt trong mọi trường hợp. Ðây là văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh. Nhưng thực tế nhà mạng vẫn thu, quá trình thực hiện nghị quyết còn nhiều vấn đề bất cập.

Ông Phạm Quốc Sử thông tin, sau buổi làm việc, tổ công tác sẽ tham mưu UBND tỉnh giải pháp giải quyết rõ ràng vấn đề này.

Theo ông Châu Công Bằng, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, tỉnh đã phối hợp với các sở, ngành và nhà mạng để giám sát và kiểm tra quá trình thực hiện hỗ trợ cước thuê bao giám sát hành trình cho tàu cá. Tuy nhiên, ông Bằng cũng thừa nhận rằng, vẫn còn một số vấn đề tồn tại, đặc biệt là việc thu phí không đúng quy định và thiếu biên lai, gây bức xúc cho ngư dân.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức các cuộc đối thoại giữa ngư dân và nhà mạng, yêu cầu các nhà mạng rà soát lại các trường hợp thu phí không hợp lý và hoàn trả số tiền thừa cho ngư dân. Tỉnh Cà Mau cũng cam kết tiếp tục làm việc với nhà mạng để giải quyết vấn đề này trong thời gian tới.

Mặc dù Nghị quyết số 03 của tỉnh Cà Mau đã tạo ra những bước tiến quan trọng trong việc hỗ trợ ngư dân tuân thủ quy định về giám sát hành trình tàu cá và bảo vệ môi trường, nhưng việc triển khai chính sách vẫn còn gặp không ít vấn đề. Việc thu phí không minh bạch, thiếu biên lai, cùng sự cố hư hỏng thiết bị và xử phạt sai sót đã gây không ít bức xúc trong cộng đồng ngư dân. Chính quyền tỉnh Cà Mau cần tiếp tục đẩy mạnh công tác giám sát và phối hợp với các nhà mạng để đảm bảo quyền lợi của ngư dân cũng như sự phát triển bền vững của ngành thuỷ sản tại địa phương.

"Ða số các nhà mạng phối hợp tốt trong công tác hỗ trợ cước thuê bao dịch vụ giám sát hành trình và thực hiện theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) chặt chẽ, nghiêm túc. Tuy nhiên, còn một số tồn tại của 2 nhà mạng dẫn đến có phản ánh, bức xúc của người dân: 1 nhà mạng tổ chức, thực hiện thiếu chặt chẽ; thiếu kiểm tra, giám sát, dẫn đến nhân viên của mình lợi dụng quy định của Nhà nước tự ý mua phiếu thu để thu cước phí dịch vụ đối với các tàu cá đã được xét hỗ trợ để chiếm dụng; 1 nhà mạng chuyển trả tiền hỗ trợ cho ngư dân ít hơn số tiền chủ tàu đã đóng. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức buổi đối thoại giữa chủ tàu với nhà mạng, qua đó đại diện nhà mạng thừa nhận thiếu sót và hứa sẽ cho rà soát lại thật kỹ từng trường hợp, nếu có phát hiện chi trả chưa đủ số tiền trên thì sẽ chỉ đạo chi trả lại đầy đủ cho người dân đúng theo quy định”, ông Châu Công Bằng cho biết.

Trung Ðỉnh - Hồng Phượng

Bài cuối: Sớm khắc phục sai sót