Những dấu ấn trong xây dựng nông thôn mới

Trước năm 2010, Bạc Liêu được biết đến là địa phương còn nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội. Qua 5 năm (2011 - 2015) xây dựng nông thôn mới (XDNTM), Bạc Liêu đã thật sự chuyển mình, tạo nhiều dấu ấn đột phá mạnh mẽ với 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), 9 xã đạt 15 - 18 tiêu chí, 21 xã đạt 10 - 14 tiêu chí, 10 xã đạt 5 - 9 tiêu chí.

NĂNG ĐỘNG XDNTM

Qua 5 năm XDNTM, Bạc Liêu có nhiều đổi thay đến không ngờ. Những con đường về vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa đều được bê-tông hóa; nhà cửa khang trang, sạch đẹp tạo nên bức tranh nông thôn mới lạ, văn minh; điện, trường, trạm được đầu tư rộng khắp; kiến thức người dân được nâng cao; nhiều mô hình sản xuất mới hiệu quả được áp dụng, nhân rộng; trật tự xã hội ổn định...

* Giao thông nông thôn được bê-tông hóa góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn mới ở xã Vĩnh Thanh (huyện Phước Long). * Thu hoạch lúa trên cánh đồng mẫu của HTX nông nghiệp Nam Hưng (xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: T.Q - C.L

Cũng như nhiều địa phương khác, sau khi nhận nhiệm vụ XDNTM, Phước Long phải đối diện với nhiều thử thách, nhất là về nguồn vốn. Trong “gian nan thử sức”, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện không ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ từ Trung ương, của tỉnh, mà tập trung trí tuệ, đề ra nhiều giải pháp tháo gỡ. Trước hết, huyện thực hiện các tiêu chí dễ làm, không cần vốn hoặc cần ít vốn của Nhà nước. Sau đó là ban hành thực hiện 13 tiêu chí xây dựng gia đình NTM.

Đến nay, Phước Long đã công nhận 12.983 hộ đạt chuẩn 13 tiêu chí gia đình NTM. Đây được xem là hướng đi đúng đắn. Bởi, qua thực hiện phong trào này, ý thức người dân được nâng lên, người dân đã biết thay đổi phương thức làm ăn cũ, vận dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, nhờ đó thu nhập ngày càng tăng, hộ thoát nghèo ngày càng nhiều.

Về lĩnh vực xây dựng kết cấu hạ tầng, ngoài việc vận động nhân dân hiến đất (1.104.000m2) xây dựng các công trình XDNTM, huyện còn đề ra nhiều giải pháp như quan hệ với các doanh nghiệp mua trả chậm một phần vật liệu xây dựng làm lộ và cầu. Đối với những công trình bức xúc cần phải xây dựng ngay, huyện ký hợp đồng với các doanh nghiệp bỏ vốn ra làm trước, huyện thanh toán dần theo định kỳ.

Để tháo gỡ khó khăn về vốn, huyện tăng cường vận động quỹ An sinh xã hội - XDNTM với số tiền đóng góp trên 75 tỷ đồng. Đồng thời huy động 44.918 ngày công lao động từ cán bộ, công chức, viên chức toàn huyện và học sinh các trường THPT. Qua đó, vừa giảm chi phí nhân công mà còn giảm được 35% chi phí đầu tư.

Ông Trần Văn Ân, Phó Chủ tịch UBND huyện Phước Long kiêm Phó trưởng Ban chỉ đạo XDNTM huyện, cho biết: “Với nhiều cách làm sáng tạo, năng động, huyện đã khơi dậy sức mạnh tổng hợp từ hệ thống chính trị đến nhân dân. Từ sự đồng thuận cao độ đó, huyện đã đạt được những thành tích hơn hẳn các địa phương khác trong khu vực. Đến nay, huyện có 6/7 xã được UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn NTM, 1 xã đạt 18/19 tiêu chí”.

ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT

Xác định nội dung cốt lõi trong XDNTM chính là phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập người dân, vì vậy, Ban chỉ đạo chương trình XDNTM tỉnh chỉ đạo các địa phương thực hiện nhiều giải pháp nhằm kích thích phát triển sản xuất nông nghiệp, hướng đến phát triển bền vững. Đó là chọn lọc giống lúa chịu mặn trong canh tác lúa - tôm, xây dựng cánh đồng lớn trong sản xuất lúa, nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả đã được xác định (bình quân giá trị sản phẩm đạt 61,90 triệu đồng/ha đất trồng trọt và đạt 171,11 triệu đồng/ha đất nuôi trồng thủy sản)… Song song đó, Ban chỉ đạo còn tạo điều kiện thực hiện đề tài nghiên cứu ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào các mô hình sản xuất giúp tăng thu nhập cho người dân.

Trong cuộc “cách mạng” đổi mới sản xuất nông nghiệp, huyện Vĩnh Lợi được xem là địa phương làm khá tốt. Cụ thể, gần 5 năm qua (2011 - 2015) huyện đã quy hoạch diện tích trồng lúa thành những cánh đồng mẫu lớn với diện tích trên 800ha. Việc quy hoạch cánh đồng mẫu lớn giúp người dân ổn định đầu ra sản phẩm, yên tâm sản xuất. Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp sản xuất lúa giống Nam Hưng (ấp Nam Hưng, xã Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lợi) là một minh chứng. Tham gia HTX, các xã viên được tập huấn kỹ thuật về cách chăm sóc lúa theo hướng an toàn sinh học để tạo ra thương hiệu lúa giống chất lượng. Ban chủ nhiệm HTX còn ký kết với Công ty Giống nông nghiệp - thủy sản tỉnh để bao tiêu sản phẩm cho xã viên với giá cao hơn thị trường. Năng suất lúa trung bình trong diện tích canh tác của HTX từ 6 - 7 tấn/ha/vụ - cao hơn rất nhiều so với năng suất lúa trước đây.

Bên cạnh đó, huyện còn vận động người dân thực hiện mô hình đưa màu xuống ruộng, nuôi đa con - trồng đa cây trên cùng một diện tích để tăng thu nhập. Việc xây dựng các tổ hợp tác sản xuất, HTX nhằm nâng cao sức cạnh tranh các mặt hàng nông sản cũng được huyện đặc biệt quan tâm. Đến nay, toàn huyện đã có 107 tổ hợp tác và 13 HTX hoạt động hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Mạnh Niêm, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Lợi: “Nhờ thực hiện đúng hướng, đúng trọng tâm nên các công trình XDNTM của huyện đều đạt kết quả khá tốt, số tiêu chí đạt chuẩn trung bình toàn huyện là 13,28 tiêu chí. Kết cấu hạ tầng nông thôn kiên cố, rộng khắp, nông dân đã biết lựa chọn giống cây trồng - vật nuôi phù hợp với thổ nhưỡng địa phương và phù hợp thị trường. Đặc biệt là huyện đã hình thành được nhiều vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung có giá trị kinh tế cao”.

Có thể nói, qua 5 năm XDNTM, bộ mặt nông thôn ở khắp các địa phương trong tỉnh đã thật sự thay đổi. Những con đường thẳng tắp nối liền các xóm ấp, nhà tường mọc lên san sát, đời sống người dân được nâng lên về mọi mặt… Đó là minh chứng cụ thể cho những thành tựu của sự gắn kết giữa các cấp ủy Đảng, chính quyền với các tầng lớp nhân dân. Đồng thời còn là dấu ấn đậm nét của một nhiệm kỳ, là bước chuyển mình của một tỉnh nghèo vươn lên trở thành một trong những địa phương mạnh của cả nước về tiềm năng kinh tế - xã hội lẫn an ninh - quốc phòng.

QUYÊN LINH