Nông dân đối diện điệp khúc “tôm mất giá, treo đầm”

Đó là hệ luỵ từ việc quy hoạch đến sản xuất chế biến và tìm đầu ra cho sản phẩm. Vấn đề này không mới, nhưng không được giải quyết triệt để và liên tục tái diễn. Dù diện tích và năng suất nuôi tôm công nghiệp và quảng canh cải tiến không ngừng tăng so với trước, nhưng các nhà máy chế biến thuỷ sản xuất khẩu vẫn đứng trước nguy cơ thiếu nguồn nguyên liệu. Nguyên nhân do giá tôm giảm thấp, người nuôi không lãi nên chưa dám đầu tư nuôi vụ mới.

Đó là hệ luỵ từ việc quy hoạch đến sản xuất chế biến và tìm đầu ra cho sản phẩm. Vấn đề này không mới, nhưng không được giải quyết triệt để và liên tục tái diễn. Dù diện tích và năng suất nuôi tôm công nghiệp và quảng canh cải tiến không ngừng tăng so với trước, nhưng các nhà máy chế biến thuỷ sản xuất khẩu vẫn đứng trước nguy cơ thiếu nguồn nguyên liệu. Nguyên nhân do giá tôm giảm thấp, người nuôi không lãi nên chưa dám đầu tư nuôi vụ mới.

Sau nhiều năm sống chết cùng con tôm, từ con tôm sú, rồi đến con thẻ chân trắng, anh Nguyễn Văn Nghiệp, ấp Sở Tại, xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước, ngán ngẩm: “Với giá thức ăn, thuốc thú y thuỷ sản tăng cao, giá tôm nguyên liệu thấp như hiện nay, giải pháp tốt nhất là treo đầm, chờ giá tôm tăng trở lại mới thả nuôi tiếp”.

Giá tôm xuống thấp, người dân cải tạo sẵn ao đầm chờ giá tôm lên mới thả nuôi tiếp.

Ðầu năm 2014, giá tôm nguyên liệu tăng cao, thời tiết thuận lợi, tôm nuôi cho năng suất cao, lãi nhiều. Ông Trần Văn Tâm, người nuôi tôm ấp Giáp Nước, xã Phú Thuận, huyện Phú Tân đầu tư trên 200 triệu đồng để đào 2 đầm nuôi tôm công nghiệp. Qua 3 vụ nuôi, 2 vụ thành công, 1 vụ thất bại, ông Tâm cho biết, trước giá tôm nguyên liệu thấp như hiện nay, người nuôi tôm dù đạt năng suất vẫn không lãi, đó là chưa kể khi gặp thiên tai dịch bệnh. Hiện 2 đầm nuôi công nghiệp trên 5.000 m2 đang bỏ trống nhiều tháng qua, ông đã có kế hoạch đầu tư nuôi tiếp, nhưng do giá tôm thấp nên dừng lại.

Theo nghi nhận, không riêng gì đầm nuôi tôm công nghiệp của ông Trần Văn Tâm bỏ trống, mà hơn 30% diện tích đầm nuôi tôm công nghiệp trong tỉnh đều bị bỏ trống với lý do nuôi không lãi, người nuôi chờ tăng giá mới tiếp tục thả nuôi vụ mới. Người nuôi tôm thì cùng chung tâm trạng “phóng lao thì phải theo lao”, qua nhiều vụ nuôi không lãi, thiếu nợ thuốc, thức ăn, không tiền trả nên nuôi cầm chừng, nếu không nuôi tiếp thì bị siết nợ.

Giá tôm nguyên liệu trong 6 tháng đầu năm giảm rất mạnh, đặc biệt, tôm sú loại 30 con/kg giá 170.000 đồng/kg, giảm 55.000 đồng, tương đương 24% so với tháng 1/2015 và giảm tới 80.000 đồng/kg, tương đương 33% so với tháng 5/2014. Còn lại các kích cỡ khác giảm thấp nhất 13%. 

Trước tình hình giá tôm nguyên liệu giảm mạnh, gây hoang mang trong người dân, Sở NN&PTNT phối hợp với Hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản tỉnh Cà Mau (CASEP) và các doanh nghiệp chế biến thuỷ sản xuất khẩu tìm nguyên nhân và đưa ra dự báo. Theo dự báo, giá tôm sẽ tăng lại trong đầu quý III/2015, nhưng mức tăng vẫn không bằng mức giá cao nhất thời điểm năm 2014. Trong thực tế, giá tôm từ đầu quý III/2015 đến nay có tăng nhẹ trở lại nhưng tăng thấp so với dự báo. Từ đó nhiều đầm nuôi công nghiệp bị bỏ trống, nguy cơ thiếu tôm nguyên liệu cho các nhà máy chế biến thuỷ sản xuất khẩu trong 2 tháng tới là điều không tránh khỏi, Giám đốc Sở NN&PTNT Lê Văn Sử khẳng định.

 Trước tình hình trên, tại Hội nghị sơ kết tình hình thực hiện kinh tế - xã hội 7 tháng đầu năm 2015, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Dương Tiến Dũng chỉ đạo Sở NN&PTNT phối hợp với các địa phương và ngành chức năng chủ động tăng cường giám sát thông tin thị trường, kịp thời thông tin giá tôm cho doanh nghiệp và nông dân biết để chủ động sản xuất, kinh doanh.

Hướng dẫn phòng trừ dịch bệnh, chăm sóc tôm nuôi, xác định kích cỡ thu hoạch để bán được giá, quản lý tốt chất lượng giống, thức ăn, hoá chất… nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người nuôi tôm và doanh nghiệp. Theo ông Dương Tiến Dũng, ngoài nguyên nhân khách quan, giá tôm giảm do sản lượng trên thế giới tăng mạnh và tỷ giá đô-la Mỹ so với đồng tiền một số nước tăng làm ảnh hưởng chung cho cả khu vực. Nhưng trong những tháng đầu năm 2015, các tỉnh lân cận như: Sóc Trăng, Bạc Liêu, Kiên Giang giá trị kim ngạch xuất khẩu đều tăng.

Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh giảm mạnh. Trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh giảm tới 29% so cùng kỳ năm 2014. Trong đó, xuất khẩu thuỷ sản được 515 triệu USD, bằng 38% kế hoạch, giảm 27% so cùng kỳ năm 2014. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Dương Tiến Dũng lưu ý, các ngành, các địa phương cần tìm giải pháp chỉ đạo sản xuất, kinh doanh hợp lý. Trong thời gian tới, không nhất thiết phải phát triển diện tích nuôi tôm công nghiệp mà phải hướng dẫn bà con cải tạo hết diện tích ao đầm sẵn có đang bỏ trống để thả tôm nuôi.

Theo thống kê, hiện nay khoảng 30% diện tích đầm đã cải tạo bị bỏ trống và diện tích này còn tăng lên nhiều nếu không có biện pháp chỉ đạo kịp thời./.

Bài và ảnh: Trúc Ly