Nông dân nỗ lực chống hạn cứu lúa đông xuân

Tình trạng thiếu nước ngọt và mặn xâm nhập sâu vào nội đồng đang diễn ra ở khu vực ĐBSCL, trong đó có Bạc Liêu, làm ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất. Các địa phương trong tỉnh đã và đang nỗ lực đưa ra các giải pháp cứu lúa đông xuân. Tình trạng xâm nhập mặn trên các kênh thủy lợi - thủy nông nội đồng mùa khô năm nay dự báo cao hơn nhiều so với cùng thời điểm năm trước.

Nông dân huyện Vĩnh Lợi bơm trữ nước lên đồng ruộng. Ảnh: M.Đ

Hiện nay, xâm nhập mặn tại ĐBSCL sâu vào khu vực nội đồng từ 40 - 60km với tỷ lệ độ mặn từ 1 - 3%o, có nơi lên đến 5 - 6%o và dự báo sẽ còn tăng cao, kéo dài cho đến tháng 5/2015.

Tại Bạc Liêu, ngay từ đầu tháng 3, nhiệt độ ban ngày lên đến 32oC, không xuất hiện mưa trái mùa. Từ đó, dẫn đến tình trạng khô hạn và xâm nhập mặn ngày càng gay gắt. Hiện các kênh, rạch tiểu vùng giữ ngọt ổn định, mực nước đã xuống mức cao trình -0,40m. Các kênh nội đồng đã cạn, không đủ nước để bơm phục vụ sản xuất. Nông dân phải đắp đập bơm chuyền nước từ hệ thống kênh trục vào kênh nội đồng. Nước mặn rò rỉ qua các cống dọc Quốc lộ 1A và hệ thống công trình phân ranh mặn ngọt làm nhiều kênh nước mặn xâm nhập sâu tới 2km. Từ đó, gây khó khăn cho nông dân bơm tát nước phục vụ sản xuất lúa đông xuân.

Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh, cảnh báo: “Hơn 3.000ha lúa đông xuân xuống giống trễ ở các huyện Hòa Bình, Vĩnh Lợi và Phước Long (đến tháng 5/2015 mới thu hoạch) có khả năng thiếu nước ngọt rất cao. Vì thời điểm đó, mặn sẽ xâm nhập sâu vào các kênh nội đồng”.

Thực hiện công tác chống hạn, mặn trong giai đoạn trước mắt và các giải pháp dài hơi, Tổng cục Thủy lợi đề nghị các tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL xem xét thay đổi mùa vụ, tái cơ cấu và chuyển đổi cây trồng.

Ở Bạc Liêu, Ban điều tiết nước tỉnh vận hành, điều tiết hệ thống để cung cấp đủ nước mặn cho nuôi trồng thủy sản và hạn chế nước mặn xâm nhập sâu đến Ngã Năm (tỉnh Sóc Trăng). Hiện, độ mặn ở cống Nàng Rền ở mức 3%o, Vĩnh Biên 2%o, Cống Đá 2,1%o. Sở NN&PTNT đã làm việc với thị xã Ngã Năm về việc hỗ trợ mở Cống Đá khẩu độ 8m hai đợt để tiếp nước ngọt cho Bạc Liêu. Các huyện, thành phố thông báo cho nhân dân biết diễn biến tình hình khô hạn và khuyến cáo nông dân bơm trữ nước trên đồng ruộng. Đồng thời vận động nông dân nạo vét kênh nội đồng để tăng cường khả năng lấy nước ngọt.

Giải pháp được đề xuất trong thời điểm này là đắp đập tạm và bơm chuyền nước ngọt từ trục kênh vào hệ thống kênh nội đồng cho các hộ dân cứu lúa. Các ngành chức năng hướng dẫn nông dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trên cây lúa theo phương pháp “ướt khô xen kẽ”.

Về sự cố rò rỉ mặn tại cống Xóm Lung có khả năng ảnh hưởng đến 1.200ha lúa đông xuân, UBND huyện Giá Rai và huyện Hòa Bình chỉ đạo tập trung đưa máy bơm đặt tại cống Xóm Lung và Chệt Niêu bơm nước mặn ra hạ lưu các cống. Tranh thủ thời điểm triều cường xuống, Trung tâm Quản lý khai thác công trình thủy lợi tỉnh mở 3 cống là Cầu Số 3, cống Chệt Niêu, cống Xóm Lung để xổ nước mặn. Trước mắt, UBND các huyện xuất nguồn kinh phí dự phòng để thực hiện hỗ trợ phòng chống xâm nhập mặn...

Minh Đạt