Nông dân thất mùa vì hạn hán và xâm nhập mặn

Do ảnh hưởng El Nino, hạn hán và mặn xâm nhập đã làm ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của người dân. Ở xã Hưng Hội (huyện Vĩnh Lợi), không chỉ vụ lúa đông xuân, lúa - tôm, mà vụ lúa Tài nguyên 2016 nông dân gần như mất trắng. Nhiều nông dân nghèo nay lại nghèo hơn khi mùa màng thất bát.

Chưa có năm nào vụ lúa Tài nguyên của huyện Vĩnh Lợi bị thiệt hại nhiều như năm nay. Đây là giống lúa đặc sản có năng suất rất cao, bình quân từ 8 - 10 tấn/ha. Song, do thời tiết không thuận lợi, nguồn nước cạn kiệt nên nhiều diện tích lúa Tài nguyên ở xã Hưng Hội gần như mất trắng. Có người bỏ luôn không thu hoạch, có người tiếc của cũng ra thu hoạch nhưng chỉ được 2, 3 bao lúa/công, và hầu hết là lúa lép.

Ông Trần Ngọc Hiệp, người dân tộc Khmer (ấp Sóc Đồn, xã Hưng Hội) thuê 6 công đất để trồng lúa Tài nguyên, nhưng thu hoạch chỉ gần 4 bao (khoảng 30kg lúa/bao). Ông Hiệp cho biết: “Năm nay, lúa Tài nguyên coi như thất trắng. Mong Nhà nước hỗ trợ để nông dân có điều kiện đầu tư sản xuất vụ tới”.

Ở xã Hưng Hội, đến thời điểm này có hơn 1.690ha lúa bị thiệt hại. Trong đó, hơn 1.100ha lúa thiệt hại từ 30 - 70%; hơn 600ha thiệt hại từ 70 - 100%. Hiện nay, máy gặt đến ruộng cũng không cắt được vì lúa lép, đổ ngã nhiều. Bình quân nông dân bị thiệt hại từ 20 - 25 triệu đồng/ha. Theo ông Lâm Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Hội: “Vụ lúa Tài nguyên năm 2016, bà con trong xã bị thiệt hại nặng nề. UBND xã đã thống kê lập danh sách kiến nghị lên cấp trên hỗ trợ phần nào cho bà con để họ có thể tái sản xuất”.

Ruộng lúa Tài nguyên ở xã Hưng Hội (huyện Vĩnh Lợi) bị thiệt hại do khô hạn. Ảnh: M.Đ

Về nguyên nhân lúa Tài nguyên bị thiệt hại, ông Dương Văn Viễn, Phó trưởng Phòng NN&PTNT huyện Vĩnh Lợi cho rằng: “Vụ lúa Tài nguyên năm nay, nông dân trong huyện xuống giống trễ hơn năm 2015 khoảng 20 - 25 ngày, thời tiết lại nắng nóng, dứt mưa sớm. Sau khi cấy thì không còn cơn mưa nào nữa nên nông dân phải bơm nước dưới kênh lên ruộng. Lúc lúa được 55 - 60 ngày tuổi thì có dấu hiệu không phát triển, lá bị khô, cộng thêm thiếu nước nên khi lúa trỗ không ngậm sữa được, dẫn đến hạt bị lép”.

Mới đây, các chuyên gia thuộc Tổ chức mạng lưới đối tác Hà Lan kết hợp với Viện Khoa học thủy lợi miền Nam đến khảo sát tình hình xâm nhâp mặn tại khu vực ấp Nước Mặn (xã Hưng Hội). Đoàn đã lấy mẫu đất, quan trắc, đo độ mặn để nghiên cứu nhằm đề ra giải pháp ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn.

Diện tích vụ đông xuân 2016 và lúa Tài nguyên bị thiệt hại do hạn hán và xâm nhập mặn ở Bạc Liêu đến thời điểm này  gần 11.500ha. Mặc dù chính quyền địa phương đã có nhiều biện pháp ứng phó để giảm bớt thiệt hại cho nông dân, nhưng do tỉnh nằm ở cuối nguồn sông Hậu nên lượng nước ngọt chảy về Bạc Liêu rất ít. Ngoài ra, Bạc Liêu còn bị xâm nhập mặn của triều biển Đông và biển Tây. Theo ngành chức năng, đến giữa tháng 4/2016, có 8.500ha lúa đông xuân cần điều tiết nước. Đến ngày 15/4/2016, nếu không có nước tưới thì khả năng Bạc Liêu sẽ bị mất trắng thêm 2.500ha nữa, tâp trung ở TX. Giá Rai.

Ông Dương Thành Trung, Chủ tịch UBND tỉnh, chỉ đạo: “UBND tỉnh có chủ trương đắp 54 con đập trên tuyến Ninh Quới - Cầu Sập với kinh phí hơn 2 tỷ đồng để ngăn không cho nước mặn xâm nhập sâu hơn vào nội đồng, bảo vệ an toàn cho vùng sản xuất lúa của tỉnh. Bên cạnh đó, đối với vùng nuôi tôm, khi nào cần mở cống để lấy nước mặn vào thì chính quyền thông báo cho nông dân chuẩn bị sẵn phương tiện, máy móc để thực hiện bơm nước đồng loạt trong thời gian ngắn nhất. Khi đã tích trữ đủ nước thì sẽ cho đóng cống lại ngay. Biện pháp này sẽ ngăn không cho nước mặn có cơ hội tràn lên vùng ngọt”.

Minh Đạt