Thứ ba, 10-2-26 20:58:27
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Phát huy văn hóa từ những lễ hội

Báo Cà Mau

Hơn 300 năm khẩn hoang mở đất là ngần ấy thời gian các thế hệ người Bạc Liêu kế tục nhau tự họa nên bức tranh văn hóa đặc sắc gắn liền với những lễ hội truyền thống mang đậm phong vị, tình người xứ Bạc. Trải qua biết bao cuộc bể dâu, nhưng các giá trị văn hóa truyền thống ẩn sâu trong các lễ hội vẫn còn nguyên giá trị và được các thế hệ người Bạc Liêu ra sức bảo tồn, phát triển.

Từ lâu, Bạc Liêu đã được du khách gần xa đặt cho cái tên khá mỹ miều là đất của Dạ cổ hoài lang, đất của những mùa lễ hội. Bởi, hơn 1/3 thời gian trong năm, người Bạc Liêu luôn sống trong không khí hội hè, đình đám. Đất Bạc Liêu là nơi hội tụ của ba nền văn hóa lớn Kinh - Hoa - Khmer, mỗi nền văn hóa là một bức tranh đa diện, phản ánh sâu sắc mọi góc độ văn hóa của từng dân tộc. Và khi ba nền văn hóa ấy hòa quyện với nhau đã tạo nên một nền văn hóa đậm đà bản sắc Bạc Liêu.

Ngoại trừ 4 lễ hội lớn đã được tỉnh công nhận và tổ chức trọng thể hàng năm, thì ở Bạc Liêu còn có nhiều lễ hội lớn nhỏ khác rải đều ở khắp các địa phương trong tỉnh. Hàng năm, cứ đến ngày 25 tháng giêng âm lịch thì huyện Giá Rai lại long trọng tổ chức lễ hội Đồng Nọc Nạng để tưởng nhớ cuộc đấu tranh đẫm máu của gia đình Mười Chức năm 1928. Qua đó, nhằm tri ân các bậc tiền hiền và nhắc nhớ mọi người - nhất là thế hệ trẻ, về truyền thống anh dũng của cha anh được bao lớp người Bạc Liêu tự hào kế tục.

Lễ hội Dạ cổ hoài lang được xem là điểm nhấn văn hóa, là lễ hội nghệ thuật độc đáo của Bạc Liêu. Ảnh: C.T

Trong tháng 3 âm lịch, ở Bạc Liêu diễn ra hai lễ hội lớn là Nghinh Ông (thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải) và Quán âm Nam Hải (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu). Đây là hai lễ hội tâm linh lớn thu hút hàng vạn lượt khách thập phương đến hành hương, chiêm bái. Nghinh Ông (còn gọi là cầu ngư) là lễ hội cung thỉnh và tri ân công đức của cá Ông - vị thần Nam Hải Đại tướng quân mà bà con ngư dân vùng ven biển kính ngưỡng. Ngoài ra, đây còn là lễ hội cầu cho mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng và những chuyến ra khơi bội thu tôm cá. Lễ hội Quán âm Nam Hải bao gồm nhiều phần lễ như: cầu an, cầu siêu, chúc phúc… với mong ước quốc thái dân an.

Lễ hội Dạ cổ hoài lang (vào ngày 15 tháng 8 âm lịch hàng năm tại Khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu) được xem là lễ hội nghệ thuật độc đáo của người Bạc Liêu nhằm tưởng nhớ, tri ân công lao của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu - người đã có công khai sáng cho quá trình ra đời và phát triển của bản vọng cổ, cùng loại hình sân khấu cải lương Nam bộ ngày nay. Không chỉ vậy, việc tổ chức lễ hội này còn để khắc cốt ghi tâm những nghệ sĩ, nghệ nhân đã có nhiều đóng góp trong việc duy trì và làm phong phú thêm vốn âm nhạc truyền thống dân tộc, để đờn ca tài tử sắp trở thành di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Sau phần lễ trang trọng thể hiện cách hành xử văn hóa của các thế hệ hậu duệ đối với các bậc tiền hiền, thì phần hội với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc, ẩn chứa chiều sâu văn hóa cộng cư luôn được nhiều người mong đợi. Đó là các hoạt động giao lưu văn hóa ẩm thực, thi đấu các trò chơi dân gian như: kéo co, nhảy bao bố, đi cà kheo, vá lưới, thi gánh nước, nấu cơm bằng nồi đất, thi gói bánh tét, quết bánh phồng… Ngoài ra, trong các lễ hội, đặc biệt là lễ hội Dạ cổ hoài lang luôn có các chương trình biểu diễn nghệ thuật, giao lưu đờn ca tài tử, trưng bày các hình ảnh, hiện vật và các sản phẩm làng nghề… Đồng thời, đây còn là dịp để các nghệ sĩ, nghệ nhân dân gian làm sống lại những nghề sắp mai một như: nắn tò he, ký họa chân dung, viết thư pháp…

Đặc sắc văn hóa của Bạc Liêu còn ẩn chứa bên trong các lễ hội Kỳ yên, Thanh minh, Đoan ngọ, Chôl-Chnăm-Thmây, Sen Đôn-ta, vía Ngọc Hoàng, Oóc-om-bóc, lễ Vu lan, Trung thu… Mỗi lễ hội đều chứa đựng những nét đẹp văn hóa chuyên biệt, cố hữu và thú vị nhất vẫn là thực đơn ẩm thực dành riêng cho từng lễ hội. Điều này cũng trả lời cho câu hỏi vì sao mà hàng năm Bạc Liêu đón lượng du khách lớn tập trung vào các mùa lễ hội chính.

Tổ chức thành công các lễ hội, bảo tồn, phát huy và lồng ghép những nét đẹp văn hóa truyền thống trong từng lễ hội cụ thể là đồng nghĩa với việc chúng ta chung tay quảng bá hình ảnh đất - người Bạc Liêu đến bạn bè trong nước và quốc tế. Để hiện thực hóa chủ trương “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”, chúng ta nên bảo tồn và phát huy văn hóa từ các lễ hội của địa phương mình!

Đinh Trúc

Yêu vẻ đẹp đất nước

Là kỹ sư ngành công nghiệp điện, công tác tại Tổng công ty Ðiện lực - TKV, từ chỗ xem chụp ảnh như thói quen, một phần công việc, thường chụp ảnh máy móc, thiết bị..., Nguyễn Việt Hoàng Long dần đam mê nhiếp ảnh, muốn giữ lại thật nhiều khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống, để chia sẻ rộng rãi đến mọi người.

Nguyễn Ðặng Khã Trâm: Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025

Góp mặt trong Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025, Nguyễn Ðặng Khã Trâm (quê Cà Mau) không chỉ ghi dấu ấn cá nhân mà còn lan toả hình ảnh sinh viên vùng đất địa đầu cực Nam tự tin, năng động, sẵn sàng hội nhập và cống hiến.

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.