Phát triển ĐCTT thành nghề: Nỗi niềm không của riêng ai!

Đờn ca tài tử (ĐCTT) đã trở thành bộ môn nghệ thuật có độ “phủ sóng” rộng khắp. Không cần đội, nhóm với những hoạt động rình rang, mà bất kỳ ai đã trót đam mê loại hình này thì sẽ gắn chặt đời mình với “nghiệp” đờn, ca, để rồi chọn ĐCTT như một cái nghề để kiếm sống. Thế nhưng, để có thể “sống” được với nghề ĐCTT thì còn lắm gian truân…

Từ giữ “lửa” cho phong trào...

Tùy theo đặc thù của từng địa phương, mà các câu lạc bộ (CLB) ĐCTT hoạt động mạnh hay yếu, nhưng tất cả đều có một điểm chung là tình yêu mãnh liệt của các nghệ nhân với ĐCTT! Và khi ở vào thời điểm phong trào tạm lắng (do nhiều nguyên nhân khác nhau) thì những người nắm giữ “linh hồn”, các Ban chủ nhiệm phải ra sức vận động các thành viên sinh hoạt trở lại, “hâm nóng” phong trào. Bên cạnh việc cùng truyền “lửa” cho nhau, việc các CLB ĐCTT sinh hoạt thường xuyên còn là để trau dồi kỹ năng để khi lên sàn diễn, hay có dịp thi thố với đội khác cũng không phụ lòng khán giả và có thể “rinh” giải.

Anh Trần Công Hậu đờn ca giải trí mỗi khi vắng khách tại tiệm hớt tóc của mình. Ảnh: N.V

Thời gian qua, ngành Văn hóa đã thực hiện nhiều biện pháp để vực dậy phong trào, nhưng hiệu quả đạt được vẫn chưa mấy khả quan. Ông Nguyễn Quốc Minh - Trưởng phòng VH-TT TP. Bạc Liêu, cho biết: “Trên địa bàn thành phố hiện có 13 CLB ĐCTT, nhưng chỉ một vài CLB hoạt động tốt, số còn lại đều hoạt động cầm chừng. Chúng tôi đang lên kế hoạch để củng cố lại phong trào trên toàn địa bàn. Hướng tới chúng tôi sẽ tạo sân chơi như hội trường, sân bãi… để các CLB có chỗ hoạt động. Ngoài ra, sẽ mở các lớp dạy ĐCTT để tạo nền vững chắc, nhằm tránh việc đờn, ca theo lối mòn, tránh kiểu học lóm, không có bài bản, chuyên môn…”. Được biết, hiện không chỉ riêng TP. Bạc Liêu mà các địa phương khác có phong trào ĐCTT hoạt động mạnh như Phước Long, Đông Hải…, cũng có chung “nỗi khổ” khi các CLB ĐCTT ngày càng có biểu hiện đuối sức.

… Đến phát triển thành nghề

Đam mê là một chuyện, còn kiếm tiền từ bộ môn nghệ thuật mình thích lại là chuyện khác. Nhiều người rất mê ĐCTT, sẵn sàng chắt chiu, bỏ tiền túi để “tậu” về cây đờn, dàn âm thanh để “chơi cho đã”. Nhiều người thức thời còn biết “biến” việc thỏa mãn thú đam mê ĐCTT của mình thành việc “làm chơi ăn thiệt”. Đó là mỗi khi đi dự đám tiệc, họ đều mang theo đờn để biểu diễn phục vụ bà con, và sau mỗi lần phục vụ, bao giờ gia chủ cũng “bồi dưỡng” một ít tiền. “Tiếng lành đồn xa”, mỗi khi có đám tiệc hay sự kiện quan trọng thì sẽ có người đến “đặt hàng” đi phục vụ và định luôn mức giá phải trả.

Gia đình có bốn thế hệ đam mê tài tử của anh Trần Công Hậu (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu) là một điển hình. Từ thời ông nội, đến cha, rồi truyền lại cho 3 anh em của anh Hậu, và hiện tại là con trai và cháu của anh Hậu cũng “nhiễm” máu mê ĐCTT. Hơn 15 năm nặng nợ với ĐCTT, anh Hậu đã nhiều lần tìm cách để ĐCTT có thể giúp anh “hái ra tiền”, vừa thỏa niềm đam mê mà cũng vừa để tạo cơ sở vững chắc cho niềm yêu thích của mình. Nhưng anh Hậu vẫn “lực bất tòng tâm” khi kết quả mang lại không như anh mong muốn. Thế là anh vẫn chọn nghề hớt tóc, sửa đồng hồ… để mưu sinh. Lúc nào vắng khách thì lại lôi đờn ra tập dượt, giải trí. “Tôi không nản lòng, luôn phấn đấu để nâng cao ngón đờn. Mình phải đờn cho thật giỏi, thật hay thì mới hy vọng có thể “hái” ra tiền, sống được với nghề ĐCTT” - anh Hậu tâm sự.

Để ĐCTT tạo cho mình được một thương hiệu khi nghe “tiếng” đã biết “miếng” như: Tư Loan, Thanh Sử, đệ nhất danh cầm ĐBSCL Ngọc Cần... những người mê ĐCTT sẽ phải cần một quá trình để cố gắng. Tuy nhiên, nếu có được sự trợ lực từ phía Nhà nước, tạo nhiều điều kiện hơn nữa thì các nghệ nhân đờn, nghệ nhân ca chắc chắn sẽ bám trụ được với nghề ĐCTT.

Ngọc Vũ