Phát triển sinh vật cảnh trở thành ngành kinh tế sinh thái

“Sinh sau đẻ muộn” hơn các Hội sinh vật cảnh (SVC) trong khu vực, nhưng Hội SVC tỉnh đã thu hút hàng trăm cá nhân, nghệ nhân đam mê SVC cùng nhau hội tụ và xây dựng Hội ngày càng lớn mạnh. Hoạt động của Hội trong một năm qua đã ít nhiều thỏa mãn thú chơi tao nhã của biết bao người. Tuy nhiên, không dừng lại ở nghề chơi, đưa SVC trở thành một ngành kinh tế sinh thái đa dạng, bền vững đang là mong muốn và là mục tiêu của Hội SVC tỉnh trong thời gian tới.

Những thành quả ban đầu

Trước khi Hội SVC tỉnh ra đời thì người dân Bạc Liêu đã biết trồng hoa, cây cảnh, nuôi cá cảnh, chim cảnh... Dưới bàn tay cần cù, trí tưởng tượng phong phú và tình yêu thiên nhiên sâu đậm, những cành cây, hoa lá đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật, thành thú chơi tao nhã, thanh cao của biết bao thế hệ người dân quê hương Bạc Liêu. Chung một niềm đam mê SVC, một số cá nhân, nghệ nhân đã tự tập hợp lại và hình thành một số câu lạc bộ (CLB), hoặc nhóm có cùng sở thích như: CLB chim hót, gà kiểng, hoa lan… Tuy nhiên, phong trào chơi SVC lúc ấy nhìn chung còn tản mác, rời rạc. Đến cuối năm 2011, Hội SVC tỉnh Bạc Liêu thành lập thì phong trào chơi SVC đã được nâng lên ở một tầm mới. Nơi đây, những người yêu SVC đã được gặp gỡ, giao lưu, thư giãn trong thời gian nhàn rỗi và nhất là cùng nhau ra sức giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của quê hương trong lĩnh vực SVC. Sau khi thành lập và hoạt động, Hội SVC tỉnh đã thu hút hơn 300 hội viên đủ thành phần, lứa tuổi khác nhau và có tay nghề, tâm huyết.

Trang trí đường hoa Nguyễn Tất Thành chuẩn bị đón Tết Nhâm Thìn 2012. Ảnh: M.Đ

Một năm đầu tiên hoạt động với nhiều thử thách và bỡ ngỡ, nhưng Hội SVC Bạc Liêu có những thành quả đáng ghi nhận. Tham gia triển lãm Hội SVC ĐBSCL mở rộng tại Vĩnh Long với 26 tiểu cảnh và bonsai, 9 lồng chim, 8 con gà kiểng và đoạt giải đồng bonsai, 3 giải khuyến khích gian hàng và gà kiểng. Bộ phận chim cảnh tham gia hội thi chim cảnh tỉnh Cà Mau đoạt giải nhất, giải nhì và giải khuyến khích. Nhân kỷ niệm 122 năm Ngày sinh nhật Bác, Chi hội Cá cảnh đã tổ chức trưng bày 30 hồ cá lớn nhỏ có giá trị cao, đẹp, hấp dẫn người xem. Ngoài ra, nhiều chuyến đi học tập trao đổi kinh nghiệm ở những tỉnh có phong trào SVC phát triển mạnh như: Tiền Giang, Bến Tre, Đồng Tháp… cũng đã được tổ chức, điều này rất có ý nghĩa cho việc phát triển SVC ở Bạc Liêu trong tương lai.

Theo ông Lê Hùng, Chủ tịch Hội SVC tỉnh Bạc Liêu: Vào dịp Tết Nguyên đán năm nay, Hội SVC tỉnh sẽ tổ chức một số sự kiện như: trang trí con đường hoa nghệ thuật và lập “chợ SVC” để đáp ứng nhu cầu tham quan và mua sắm của nhân dân trong dịp Tết. Ngoài ra, huyện Hòa Bình cũng tổ chức Đại hội SVC và trưng bày tại huyện, còn huyện Giá Rai thì tổ chức trưng bày và thi chim hót. Trong chuỗi hoạt động này, điểm nhấn là trang trí con đường hoa. Các loại hoa đang vào mùa nở rộ, sẵn sàng trình làng sẽ được sắp đặt, bố trí thành một không gian tinh tế, giàu tính thẩm mỹ, nghệ thuật để nhân dân trong và ngoài tỉnh thưởng lãm. Các sự kiện không chỉ khẳng định sự phát triển của Hội, tôn vinh các nghệ nhân, mà đồng thời còn có ý nghĩa kích thích việc sản xuất, lưu thông SVC.

Phát triển SVC trở thành một ngành kinh tế

Tuy trong tỉnh có không ít những cá nhân, nghệ nhân đam mê, nhiệt tình với sự nghiệp phát triển SVC và trong năm qua hoạt động của Hội SVC cũng đã có những kết quả khả quan, nhưng nhìn chung hiện nay phong trào SVC vẫn còn khá trầm lắng. Không khí trầm lắng thấy rõ ở nông thôn còn quá nhiều đất hoang hóa, mà lẽ ra đó phải là nơi sinh sôi của SVC. Trong khi đó, khá nhiều người trong tỉnh lại phải đi các tỉnh khác mua SVC về chơi, hoặc nhập SVC về kinh doanh. Đó là điều nghịch lý đối với một tỉnh có nhiều tiềm năng SVC như Bạc Liêu.

Theo phân tích của ông Lê Hùng, Chủ tịch Hội SVC tỉnh, nguyên nhân của sự trầm lắng này là do hiện nay Hội SVC các cấp cơ sở chưa được thành lập, dù rằng họ có thừa khả năng. Cơ chế, chính sách ưu đãi về tín dụng đầu tư cơ sở hạ tầng phát triển SVC cũng chưa có. Một thực tế đáng quan tâm nhất là các ngành, các cấp chưa coi SVC là một ngành kinh tế sinh thái gắn với văn hóa, các phong trào cách mạng của địa phương, nên thiếu sự quan tâm phát triển phong trào SVC. Đặc biệt, trong suy nghĩ phổ biến của những người dân quê vốn quen với tay cuốc, tay cày là thú chơi SVC chỉ dành cho tầng lớp thượng lưu, mà không biết rằng đây còn là thú chơi dành cho… người nghèo. Bởi, SVC không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn có giá trị kinh tế. Thay vì để cây hoang, cỏ dại mọc um tùm thì người dân nên tận dụng những bờ mương, ngõ xóm, sân nhà để trồng những loại cây gần gũi với đời sống nông thôn mà vẫn có thể làm cây cảnh như: mai vàng, mai chiếu thủy, ổi, si, khế, sơ-ri, đa, đề… Chỉ cần trồng vài ba năm, nếu cây có hình dáng đẹp thì sẽ có giá trị kinh tế ngoài sức tưởng tượng. Đối với chim cảnh, cá cảnh cũng thế. Khi mua vài ba con cá cảnh, chim cảnh về nuôi, có thể vừa được chơi, vừa có thể thu lợi nhuận lớn sau này.

Từ những thực tế trên, bên cạnh việc tạo điều kiện cho các cơ sở thành lập chi hội, Sở NN&PTNT cần đưa danh mục “Quy hoạch phát triển SVC tỉnh” vào kế hoạch của ngành Nông nghiệp trong năm mới cũng như các năm tiếp theo. Đồng thời, các ngành, các cấp cũng cần chung tay với Hội SVC đánh động vào ý thức của người dân SVC không chỉ là một nghề chơi, mà sẽ là một hướng mới trong phát triển kinh tế của tỉnh, để tạo nên phong trào “người người, nhà nhà làm SVC”. Nếu làm được những điều đó, không bao lâu sau những mảnh đất hoang hóa, cằn cỗi trên quê hương Bạc Liêu sẽ được phủ cây cảnh khoe sắc, khoe dáng mỗi dịp xuân về và nhất là mang lại đời sống ấm no cho bà con nhân dân.

Nguyễn Phương