Sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn

So với những năm trước đây, sản xuất nông nghiệp trong quý 1/2015 gặp nhiều khó khăn. Cùng với sự thay đổi về thời tiết, nắng nóng kéo dài gây bất lợi cho cây lúa, đầu ra của nhiều mặt hàng nông, thủy sản vẫn chưa ổn định, dịch bệnh có nguy cơ bùng phát, thu nhập và lợi nhuận của người nông dân giảm sút đáng kể.

Cần cơ cấu lại mùa vụ

Một trong những khó khăn trong sản xuất nông nghiệp quý 1/2015 là tình hình khô hạn kéo dài làm cho diện tích lúa đông xuân ở nhiều nơi thiếu nước. Ở các xã vùng ngọt, nhiều tuyến kênh nội đồng đã cạn, cây lúa đứng trước nguy cơ bị xâm nhập mặn. Mực nước các kênh ở tiểu vùng giữ ngọt ổn định xuống rất thấp, các kênh nội đồng nhiều nơi không có đủ nước để bơm, nông dân phải đắp đập bơm chuyền từ hệ thống kênh trục vào các kênh nội đồng. Thêm vào đó, hiện tượng nước mặn rò rỉ qua cửa các cống nằm trên tuyến Quốc lộ 1A và hệ thống công trình phân ranh mặn ngọt tiếp tục xảy ra. Đặc biệt, ở nhiều kênh, độ mặn xâm nhập sâu tới 2km, gây khó khăn cho việc bơm nước cứu lúa. Trong khi đó, lúa đang trong giai đoạn làm đòng, trỗ bông.

Kênh thủy lợi (ấp Giồng Bướm A, xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi) cạn nước gây khó khăn cho nông dân trong việc bơm nước và vận chuyển lúa. Ảnh: T.A

Ngành Nông nghiệp dự báo, việc thiếu nước ngọt sẽ làm 7.000ha lúa đông xuân bị ảnh hưởng đến năng suất, và nông dân cũng khó tiêu thụ lúa khi các ghe vận chuyển không thể vào các kênh nội đồng. Khu vực gặp nhiều khó khăn nhất về nguồn nước ngọt lâu nay thuộc địa bàn phía Tây trục kênh Vĩnh Phong (huyện Giá Rai) do ở cuối nguồn dẫn ngọt. Bên cạnh đó, tình trạng xâm nhập mặn ở cống Xóm Lung cũng đã làm nước mặn xâm nhập sâu vào nội đồng của khu vực xã Vĩnh Mỹ B (huyện Hòa Bình) và xã Phong Thạnh Đông (huyện Giá Rai) gần 5km càng gây áp lực cho việc vận hành, điều tiết nước.

Theo ông Lương Ngọc Lân, Giám đốc Sở NN&PTNT: “Việc điều tiết thủy lợi gặp nhiều khó khăn do nông dân sản xuất gần như quanh năm. Đơn cử như ở vùng ngọt, trước đây nông dân chỉ sản xuất 2 vụ lúa, thì nay đã làm 3 vụ. Và cùng với sản xuất lúa, nông dân còn nuôi tôm. Vì vậy, rất khó để giải quyết hài hòa bài toán mặn - ngọt và đảm bảo nguồn nước phục vụ tốt cho sản xuất”.

Ở vùng sản xuất phía Bắc Quốc lộ 1A, nhu cầu của nông dân là vừa phải có nước ngọt cho cây lúa, nhưng cũng phải có đủ nước mặn cho con tôm sống trên đất lúa. Song, muốn đáp ứng nhu cầu này thì cũng không phải là chuyện dễ. Nếu vận hành, điều tiết nước không tốt sẽ làm nước mặn vượt qua Ngã Năm (tỉnh Sóc Trăng) và xảy ra tranh chấp mặn - ngọt giữa hai tỉnh. Đồng thời ở tiểu vùng giữ ngọt ổn định sẽ có khoảng 4.000ha lúa đông xuân có nguy cơ thiệt hại trắng và làm ảnh hưởng tiến độ xuống giống lúa vụ hè thu của nông dân. Do đó, một trong những giải pháp cần được các địa phương và bà con nông dân quan tâm thực hiện là cơ cấu lại mùa vụ hợp lý, thực hiện tốt lịch thời vụ và các khuyến cáo của ngành Nông nghiệp nhằm chủ động phòng ngừa dịch bệnh, thiệt hại do thiếu nước.

Tập trung cho thủy sản

Thời tiết diễn biến phức tạp, môi trường nuôi bị ô nhiễm cũng gây bất lợi đến sinh trưởng của tôm nuôi. Đến nay, toàn tỉnh có hơn 240ha tôm nuôi công nghiệp - bán công nghiệp bị thiệt hại. Vì vậy, nhiều nơi bà con đã cải tạo xong ao đầm hơn 11.000ha, nhưng vẫn chưa dám thả nuôi.

Cùng với sự khắc nghiệt của thời tiết, đến nay ngành chức năng vẫn chưa có biện pháp khống chế hữu hiệu dịch bệnh trên tôm nuôi. Ý thức của một bộ phận người nuôi tôm vẫn còn hạn chế, nạn xả thải nước tôm chết không qua xử lý ra kênh nội đồng gây ô nhiễm môi trường vẫn còn tiếp diễn...

Để giúp nông dân giảm bớt thiệt hại, chủ động phòng chống dịch bệnh, trong tháng 4/2015, ngành Nông nghiệp tỉnh chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp với các địa phương hướng dẫn nông dân thực hiện tốt lịch thời vụ nuôi trồng. Đồng thời phân công cán bộ bám sát địa bàn, hướng dẫn bà con phòng chống dịch bệnh và nuôi tôm theo hướng bền vững, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, quản lý tốt môi trường ao nuôi, bảo vệ diện tích đang nuôi; theo dõi chặt chẽ tình hình thả nuôi tôm thẻ chân trắng ở vùng sản xuất Bắc Quốc lộ 1A. Bên cạnh đó, khuyến cáo bà con thực hiện quy trình nuôi tôm khai báo tại các địa bàn có nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh và tiếp tục triển khai thực hiện cấp mã số cho các cơ sở, vùng nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh. Tăng cường công tác khuyến ngư, thông tin kịp thời nhu cầu tiêu thụ, giá tôm, cua, cá để nông dân chủ động sản xuất và tính toán thời điểm thu hoạch. Tăng cường công tác xét nghiệm mẫu tôm, mẫu nước; kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về chất lượng vật tư. Quản lý chặt chẽ các cơ sở sản xuất, kinh doanh con giống thủy sản, thức ăn, chế phẩm sinh học, sản phẩm xử lý và cải tạo môi trường trên địa bàn. Song song đó, phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - chi nhánh tỉnh triển khai thực hiện Quyết định số 540/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách tín dụng đối với người nuôi tôm và cá tra...

TÚ ANH