Sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã - Không nóng vội, chủ quan, duy ý chí

“Sắp xếp đơn vị hành chính (ÐVHC) cấp xã không chỉ là việc nhập, điều chỉnh địa giới hành chính, mà mục đích là nhằm tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền, giảm số lượng người làm việc trong cơ quan hành chính Nhà nước, giảm chi ngân sách, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; đồng thời tạo không gian phát triển, phát huy tiềm năng, lợi thế của từng địa phương”, ông Phạm Thành Ngại, Phó bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh.

Căn cứ theo tiêu chuẩn, quy định, xã thuộc tỉnh Cà Mau có diện tích tự nhiên từ 30 km2 trở lên, quy mô dân số từ 16 ngàn người trở lên; phường thuộc tỉnh có diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên, quy mô dân số từ 21 ngàn người trở lên.

Tỉnh Cà Mau hiện có 100 ÐVHC cấp xã, gồm 82 xã, 9 phường và 9 thị trấn. Qua rà soát, đối chiếu tiêu chuẩn, tỉnh thực hiện sắp xếp đối với 99 ÐVHC cấp xã, 1 xã không thực hiện sắp xếp là xã Hồ Thị Kỷ. Thực hiện Ðề án sắp xếp ÐVHC cấp xã năm 2025, tỉnh còn 39 ÐVHC cấp xã (gồm 35 xã và 4 phường), giảm 61 ÐVHC cấp xã (gồm 47 xã, 5 phường và 9 thị trấn).

UBND cấp xã mới có bình quân 29 biên chế

Ðể bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực và hiệu quả của bộ máy hành chính tại các đơn vị cấp xã mới, tỉnh chú trọng công tác đánh giá, phân loại và bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (CB,CC,VC) đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh mới.

Theo đó, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ sẽ quyết định thành lập đảng bộ mới trên cơ sở sáp nhập, hợp nhất tổ chức đảng của ÐVHC cấp xã trước khi sắp xếp; đồng thời chỉ định ban chấp hành, ban thường vụ, bí thư, phó bí thư cấp uỷ của đảng bộ mới theo quy định của Ðiều lệ Ðảng. Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh quyết định thành lập Uỷ ban MTTQ Việt Nam cấp xã mới, đồng thời công nhận danh sách uỷ viên uỷ ban và ban thường trực.

Ðối với HÐND cấp xã, Thường trực HÐND tỉnh chỉ định 1 triệu tập viên trong số đại biểu HÐND của ÐVHC mới. Triệu tập viên sẽ triệu tập và làm chủ toạ kỳ họp thứ Nhất của HÐND xã/phường để bầu ra Chủ tịch HÐND. Chủ tịch HÐND mới được bầu làm chủ toạ kỳ họp HÐND để bầu các chức danh của HÐND, UBND. Cơ quan của HÐND cấp xã gồm: chủ tịch (chức danh kiêm nhiệm) và 1 phó chủ tịch (chức danh chuyên trách); Ban Pháp chế và Ban Kinh tế - Xã hội, mỗi ban có trưởng ban (chức danh kiêm nhiệm) và 1 phó trưởng ban (chức danh chuyên trách).

UBND cấp xã mới có bình quân 29 biên chế, gồm: chủ tịch, 2 phó chủ tịch UBND, 6 lãnh đạo phòng và tương đương, mỗi phòng và tương đương bố trí 5 biên chế. Ðối với xã Hồ Thị Kỷ (đơn vị giữ nguyên hiện trạng), tạm thời thực hiện theo cơ cấu tổ chức nêu trên, sau thời gian 1 năm kể từ ngày quyết định của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp ÐVHC cấp xã của tỉnh Cà Mau có hiệu lực, UBND tỉnh sẽ đánh giá, rút kinh nghiệm và quyết định cơ cấu tổ chức phù hợp.

Tính đến ngày 15/4/2025, cấp huyện có 1.294 cán bộ, công chức, 12.351 viên chức. Sau sắp xếp, cấp xã sẽ có 1.256 cán bộ, 2.151 công chức, 12.351 viên chức và 1.507 người hoạt động không chuyên trách.

Theo Ðề án sắp xếp ÐVHC cấp xã, chậm nhất đến ngày 30/6, chuyển toàn bộ công chức có mặt đối với cấp huyện để bố trí biên chế cấp xã, trong đó thực hiện điều động, bố trí đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp huyện hiện nay được bố trí làm nòng cốt tại các ÐVHC cấp xã mới; điều động, bố trí công chức cấp huyện giữ các vị trí chủ chốt tại các phòng chuyên môn hoặc vị trí khác thuộc phòng chuyên môn thuộc ÐVHC cấp xã mới.

Ðến ngày 1/7, hoàn thành việc chuyển toàn bộ số lượng người làm việc (giữ nguyên biên chế do ngành giáo dục đang thiếu biên chế so định mức quy định), viên chức và người lao động có mặt tại các trường trung học cơ sở, tiểu học, mầm non, mẫu giáo về UBND cấp xã mới quản lý; chuyển toàn bộ viên chức thuộc các đơn vị sự nghiệp công lập cấp huyện đã giải thể về UBND cấp xã mới quản lý. Cũng trong thời gian này, chủ tịch UBND cấp huyện trình Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt danh sách tinh giản biên chế do thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Ðến ngày 1/7, hoàn thành việc chuyển toàn bộ số lượng người làm việc (giữ nguyên biên chế do ngành giáo dục đang thiếu biên chế so định mức quy định), viên chức và người lao động tại các trường THCS, tiểu học, mầm non, mẫu giáo về UBND cấp xã mới quản lý.

Và chậm nhất đến ngày 15/7, chuyển toàn bộ cán bộ, công chức cấp xã hiện có vào biên chế cấp xã sau sắp xếp; kết thúc việc sử dụng người hoạt động không chuyên trách cấp xã kể từ ngày 1/8. Chính quyền cấp xã mới sau sắp xếp làm việc với người hoạt động không chuyên trách và xem xét bố trí tham gia công tác tại khóm, ấp (nếu có); thực hiện chế độ, chính sách đối với các trường hợp không bố trí công tác theo quy định. Chủ tịch UBND cấp xã trình Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt danh sách tinh giản biên chế đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã (đối với trường hợp không bố trí công tác theo quy định), hoàn thành chậm nhất đến ngày 15/8.

Quyết tâm, quyết liệt trong chỉ đạo

Trước khi sắp xếp, toàn tỉnh có tổng số 1.630 trụ sở, sau sắp xếp tiếp tục sử dụng 1.531 trụ sở, dôi dư 99 trụ sở. Thực hiện việc sắp xếp, xử lý trụ sở, tài sản công sau sắp xếp ÐVHC, tỉnh rà soát, tạm dừng phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư công; kịp thời cải tạo, sửa chữa, nâng cấp, mở rộng công sở, trụ sở làm việc của các cơ quan, tổ chức phù hợp với nhu cầu thực tế và theo quy định của pháp luật; bảo đảm khai thác hiệu quả tài sản công hiện có. Ðồng thời, nghiên cứu để bố trí, lựa chọn trụ sở của các cơ quan dư thừa sử dụng làm trụ sở cho các cơ quan chuyên môn hoặc thành điểm trường phục vụ giáo dục, sinh hoạt cộng đồng.

Khẩn trương rà soát, xây dựng phương án tiếp nhận, bàn giao, sử dụng các trụ sở làm việc, tài sản, cơ sở vật chất của ĐVHC cấp xã thực hiện sắp xếp, đảm bảo sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát.

Ðối với tài sản công dôi dư nếu có, UBND tỉnh rà soát, thống kê, xây dựng phương án tiếp tục bố trí, sử dụng, thực hiện điều chuyển cho cơ quan, đơn vị khác hiện còn thiếu so với tiêu chuẩn, định mức (đối với tài sản còn sử dụng được) hoặc tổ chức thanh lý tài sản (đối với tài sản hư hỏng, không thể sử dụng) theo đúng quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, không để xảy ra thất thoát, lãng phí, bảo đảm trong vòng 3 năm, kể từ ngày nghị quyết của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp ÐVHC cấp tỉnh, cấp xã có hiệu lực thi hành, UBND cấp tỉnh sau sắp xếp cam kết hoàn thành việc sắp xếp, xử lý tài sản công theo đúng quy định.

Sau khi ÐVHC cấp xã mới đi vào hoạt động ổn định, UBND tỉnh nghiên cứu quy hoạch, xây dựng các trung tâm hành chính - chính trị mới hợp lý, phù hợp với xu thế phát triển chung và tạo ra không gian phát triển mới.

Trên cơ sở Ðề án, UBND tỉnh giao cụ thể nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị, địa phương. Ông Tô Hoài Phương, Chủ tịch UBND TP Cà Mau, cho biết, một trong những nhiệm vụ không kém phần quan trọng là công tác văn thư, lưu trữ phải bảo đảm thông suốt, liên tục, quản lý an toàn tài liệu trước, trong và sau khi hoàn thành sắp xếp ÐVHC. Bên cạnh đó, xây dựng phương án tiếp nhận, bàn giao, sử dụng các trụ sở làm việc, tài sản, cơ sở vật chất của ÐVHC cấp xã thực hiện sắp xếp đảm bảo sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát; thực hiện quy định về miễn phí, lệ phí khi thực hiện việc chuyển đổi các loại giấy tờ liên quan của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp do thay đổi địa giới và tên gọi của ÐVHC. 

Ông Nguyễn Phương Bình, Phó chủ tịch UBND huyện Ðầm Dơi, cho biết, để chủ động trong việc sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, Huyện uỷ, UBND huyện tổ chức lấy ý kiến từng CB,CC,VC để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của từng cá nhân trong việc sắp xếp ÐVHC. Kết quả, có 516 CB,CC,VC được khảo sát ý kiến (trừ cán bộ diện Ban Thường vụ Tỉnh uỷ quản lý và bao gồm cả CB,CC,VC khối Ðảng). Qua khảo sát, có 386 trường hợp đăng ký tiếp tục công tác và 130 trường hợp đăng ký nghỉ việc (nghỉ hưu trước tuổi và nghỉ thôi việc).

Ông Phạm Thành Ngại nêu quyết tâm: "Sắp xếp ÐVHC cấp xã nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Tuy nhiên, việc sắp xếp ÐVHC, tinh giản bộ máy, biên chế là vấn đề khó khăn, phức tạp và nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến hoạt động của các tổ chức và quyền lợi của CB,CC,VC... Vì vậy, để thực hiện hiệu quả Ðề án, đòi hỏi phải có quyết tâm, quyết liệt trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện, coi đó là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục; phải xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện rõ ràng, không nóng vội, chủ quan, duy ý chí"./.

Mộng Thường