Thanh niên nông thôn: Tận dụng đất hoang làm mô hình kinh tế

Thay vì trông chờ tổ chức Đoàn giải bài toán dài hơi về sinh kế, nhiều thanh niên ở vùng ven, nông thôn đã tự tạo sinh kế cho bản thân, gia đình thông qua việc cải tạo vườn tạp, tận dụng đất hoang để thử nghiệm phát triển các mô hình kinh tế. Hiệu quả bước đầu đầy lạc quan mà các mô hình mang lại đã góp phần tạo động lực để các thanh niên trẻ có thêm niềm tin, ý chí tiếp tục phấn đấu.

Đoàn viên - thanh niên xã Hiệp Thành (TP. Bạc Liêu) cải tạo đất hoang để phát triển mô hình kinh tế.

Tăng cường luân canh, xen vụ

Vốn xuất thân từ gia đình thuần nông, chuyên nghề làm rẫy màu đã hàng chục năm, bạn trẻ Huỳnh Tấn Lộc (ấp Vĩnh An, xã Vĩnh Trạch, TP. Bạc Liêu) luôn mong muốn nghề truyền thống sẽ góp phần cải thiện cuộc sống gia đình. Thấy cha mẹ quanh năm chỉ canh tác vài vụ màu trên 3 công đất phía sau nhà nhưng hiệu quả kinh tế không cao, hơn nữa nhiều diện tích đất của gia đình vẫn còn bị bỏ hoang, chưa được tận dụng triệt để, Lộc đã bàn với cha mẹ nên thay đổi thói quen canh tác truyền thống, học hỏi thêm kinh nghiệm của bà con địa phương để luân canh, xen vụ.

Nhờ thay đổi thói quen canh tác, tận dụng triệt để những diện tích đất còn bỏ hoang, Lộc đã cùng gia đình luân canh, xen canh nhiều loại rau màu cho hiệu quả kinh tế cao. Không chỉ vậy, Lộc còn có bí quyết cùng cha “canh chợ”, luôn tranh thủ xuống giống trước hoặc sau vụ rau màu của bà con xung quanh để tránh đụng chợ, không để rớt giá nông sản của gia đình. Ngay khi đất rẫy của gia đình đã đâu vào đấy với đa dạng các loại rau màu, Lộc còn đưa ra ý tưởng cho cha thuê thêm đất của bà con địa phương để trồng thêm dưa hấu cải thiện kinh tế. Thông thường dưa hấu nhà Lộc sẽ được trồng và thu hoạch trước hoặc sau tết nên khá được giá, hiệu quả kinh tế sau khi trừ chi phí cũng mang về cho gia đình hơn 60 triệu đồng/vụ.

Giờ đây, rẫy rau sau nhà Lộc đang xanh mướt mắt bởi rau thơm, xà lách, rau cần, ngò rí… Nhiều loại đang chuẩn bị nối nhau cho thu hoạch. Bận bịu là vậy nhưng Lộc vẫn không để bản thân rảnh rang bất kể giờ  phút nào. Ngoài lúc chiều tối và sáng sớm phụ gia đình làm rẫy, Lộc còn tranh thủ theo xe tải của người chú ruột để bốc vác, giao hàng kiếm thêm thu nhập cho gia đình. “Mình còn trẻ, còn khỏe thì phải hăng say, tích cực lao động để cùng gia đình cải thiện cuộc sống, tích lũy cho tương lai. Thật vui khi giờ đây gia đình tôi đã có cuộc sống khá ổn định từ nghề làm rẫy - nghề truyền thống mà dẫu có vất vả, khó khăn đến mấy cha mẹ tôi vẫn quyết giữ nghề của ông bà”, Lộc bộc bạch.

Phó Bí thư Xã đoàn Hiệp Thành - Nguyễn Hữu Thừa thu hoạch lứa bí đao đầu tiên từ mô hình thử nghiệm. Ảnh: Đ.K.C

Không bỏ phí đất hoang

Nhận thấy diện tích đất vườn tạp, bỏ hoang xung quanh nhà của bà con trên địa bàn khá lớn, nhưng nhiều gia đình không biết tận dụng để cải tạo, phát triển các mô hình sinh kế bền vững, bạn trẻ Nguyễn Hữu Thừa (Phó Bí thư Xã đoàn Hiệp Thành, TP. Bạc Liêu) quyết định tiên phong, áp dụng mô hình thử nghiệm. Vốn là con nhà nông, Thừa nghĩ ngay đến việc trồng thử nghiệm bí đao trên khoảnh đất hoang khoảng 50m² cạnh nhà (mượn từ người cô ruột đi làm ăn xa). Vậy là Thừa huy động thêm các bạn đoàn viên - thanh niên trẻ ở địa phương đến phụ lên giồng, tận dụng tre nứa có sẵn của gia đình để bắc giàn tạo điểm tựa cho cây non.

Vì là trồng thử nghiệm để lấy kinh nghiệm, lại ưu tiên theo hướng hữu cơ, không sử dụng phân bón hóa học, nên 2 giồng Thừa trồng theo kiểu tự nhiên, không chăm sóc; còn 2 giồng Thừa áp dụng cắt tỉa, chăm chút mỗi ngày và theo dõi việc tăng trưởng của cây. Cái hay ở đây là hương hoa của bí đao thu hút rất nhiều loại ong đến hút mật, tạo sự thụ phấn tự nhiên nên người trồng không mất nhiều thời gian. Với những gốc bí đao sinh trưởng chậm, hoặc chết, Thừa thử nghiệm thả thêm mướp, dưa leo vào thay thế, tất cả đều phát triển, sinh trưởng tốt. Sau hơn 2 tháng gieo trồng, mô hình thử nghiệm của Thừa đã cho thu hoạch lứa trái đầu tiên với hơn 30kg bí đao và hiện còn rất nhiều trái non hứa hẹn cho những lứa thu hoạch kế tiếp.

Thành công bước đầu từ mô hình thử nghiệm đã thu hút nhiều thanh niên trẻ của địa phương đến tham quan, học hỏi và hướng tới Thừa sẽ cùng với Xã đoàn nhân rộng mô hình trên địa bàn để khuyến khích thanh niên trẻ cải tạo vườn tạp, tận dụng đất hoang phát triển các mô hình kinh tế. Trước mắt, không chỉ là cải thiện bữa ăn gia đình, tận dụng quãng thời gian nhàn rỗi để trồng thêm rau màu, tăng thu nhập. Mà nếu nhìn ở viễn cảnh xa hơn, có sự đầu tư hơn, đây còn là ý tưởng để kết nối, thiết lập nên những hợp tác xã chuyên về rau màu hữu cơ do thanh niên làm chủ, góp phần tạo sinh kế bền vững và giải bài toán ly hương của thanh niên hiện nay.

Kim Trúc