Thanh thiếu niên với việc tự lập trong cuộc sống

Xã hội ngày càng phát triển, đòi hỏi người trẻ phải nhanh nhẹn, bản lĩnh và quyết đoán. Việc giáo dục, rèn luyện thanh thiếu niên sống tự lập, không dựa dẫm, ỷ lại vào người khác đang là yêu cầu đặt ra đối với các gia đình và nhà trường.

Dạy con làm những việc trong khả năng của mình ngay từ bé là cách rèn cho con lối sống tự lập. Ảnh minh họa: T.L

Gần đây trên các phương tiện truyền thông thường xuất hiện những bài viết về sự khác biệt trong cách dạy dỗ con cái của các gia đình thuộc nhiều nền văn hóa khác nhau. Nếu cha mẹ phương Tây sớm cho con tự lập trong cuộc sống, thì các cha mẹ phương Đông, trong có Việt Nam, lại bao bọc con từ việc nhỏ đến việc lớn.

Gia đình chị H.L (xã Long Điền Tây, huyện Đông Hải) là một điển hình. Con trai chị năm nay đã học lớp 7, nhưng ngoài chuyện học hành thì chẳng biết làm việc gì, vì mọi thứ đã có chị lo, ngay cả việc chuẩn bị tập vở, quần áo đi học hàng ngày cũng một tay chị làm tất tần tật. Chị H.L bày tỏ quan điểm: “Ở lứa tuổi của con tôi thì việc học là chính. Hơn nữa, thời gian học tập ở trường, học thêm ngày càng nhiều, nếu cho con làm việc tôi sợ ảnh hưởng đến sức khỏe và kết quả học tập. Cho nên mọi thứ tôi đều làm để cho con có thời gian tập trung vào việc học ”.

Xã hội hiện đại, mỗi gia đình thường chỉ 1 - 2 con, nên cha mẹ luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho “tài sản quý” của mình. Họ sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu, đòi hỏi của con cái. Chị N.L (phường 7, TP. Bạc Liêu) có thể bỏ ra vài triệu đồng để mua cho con chiếc điện thoại thông minh hay ngồi hàng giờ chờ mua vé cho con đi xem buổi biểu diễn của một ca sĩ thần tượng. Anh Đ.S (phường 1, TP. Bạc Liêu) thì thường xuyên mua cho cậu quý tử 7 tuổi những món đồ chơi điện tử đắt tiền, bởi vì ngay từ nhỏ “ông trời con” đã quen với việc muốn gì được nấy, nếu không cho, anh sợ con buồn.

Chính sự “ưu đãi” đặc biệt của phụ huynh đã hình thành cho các bạn trẻ lối sống ỷ lại, dựa dẫm vào gia đình, không biết quý trọng đồng tiền và công sức của người làm ra. Hơn hết là sống ích kỷ, không có định hướng, mục đích. Anh V.T (huyện Hòa Bình) than thở rằng, con trai anh ra trường và đã đi làm 3 năm nhưng không tự lo được cho bản thân, mọi thứ phải nhờ vào sự hỗ trợ của gia đình. Mỗi tuần đều đặn, con trai lại mang một túi quần áo to đùng về cho mẹ giặt. Còn cô con gái vừa tốt nghiệp đại học, đi làm được vài tháng thì nghỉ việc vì không chịu được áp lực và thường xuyên cãi nhau với đồng nghiệp do không biết cách hợp tác, chia sẻ. Anh V.T cũng cho biết, bây giờ cảm thấy hối hận vì trước đây đã quá nuông chìu, bao bọc con.

Theo các chuyên gia xã hội học, việc được cung phụng, nuông chìu thái quá đã khiến giới trẻ không thể trưởng thành, sống phụ thuộc vào cha mẹ. Chính vì được nhận nhiều hơn cho, nên khi lớn lên, người trẻ trở nên vô cảm, nhu nhược, không có tính độc lập, đặc biệt là thường gặp khó khăn khi va chạm với những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống, công việc sau này.

Với những người trẻ, việc tự lập là rất cần thiết, bởi nếu không tự đứng trên chính đôi chân của mình thì mãi mãi không thể trưởng thành được. Vì vậy, các bạn trẻ hãy rèn luyện tính tự lập bằng cách tự xoay sở, ứng phó với những tình huống xảy ra trong cuộc sống của mình. Đối với các phụ huynh không nên làm mọi thứ cho con, mà hãy là người thầy hướng dẫn, dìu dắt, chỉ bảo con bài học làm người, giá trị của lao động.

ĐỖ HOÀNG