Thực hiện chiến lược phát triển thanh niên giai đoạn 2011 - 2020: Nhiều vấn đề cần tháo gỡ

Qua gần 5 năm thực hiện chiến lược phát triển thanh niên của Chính phủ và chương trình phát triển thanh niên tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2012 - 2020, có thể thấy đời sống thanh niên đã có nhiều khởi sắc. Tuy nhiên, công tác thực hiện vẫn còn không ít hạn chế, vướng mắc.

Các y, bác sĩ là ĐV-TN trực thuộc Đoàn khối các cơ quan tỉnh khám chữa bệnh cho người dân xã Châu Hưng A (huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: Y.N

Những nội dung trọng điểm của chiến lược phát triển thanh niên giai đoạn 2011 - 2020 của Chính phủ nhằm giải quyết các vấn đề bức thiết của thanh niên như: nghề nghiệp - việc làm; tệ nạn xã hội; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chủ động nắm bắt khoa học - công nghệ; phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội đất nước; nâng cao sức khỏe, thể lực và tầm vóc cho thanh niên; đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và trọng dụng tài năng trẻ… Căn cứ vào chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 của Chính phủ, UBND tỉnh đã xây dựng chương trình phát triển thanh niên Bạc Liêu giai đoạn 2011 - 2020 với những chỉ tiêu: phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 80% thanh niên Bạc Liêu được trang bị kỹ năng sống lành mạnh; 85% thanh niên được tư vấn nghề nghiệp và việc làm; mỗi năm đưa 800 - 1.000 thanh niên đi xuất khẩu lao động; 100% học sinh phổ thông được tư vấn nghề nghiệp; 70% thanh niên được đào tạo nghề; 90% thanh niên nông thôn được tiếp cận khoa học - kỹ thuật…

Theo đó, từ năm 2011 đến nay, công tác đào tạo nghề cho thanh niên theo Quyết định 1956 của Chính phủ, các cơ sở dạy nghề trong tỉnh đã đào tạo 8.200 lao động và chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho 10.000 lao động. Cũng trong thời gian qua đã có 86.000 thanh niên được giới thiệu việc làm và  trên 10.000 thanh niên được vay tín dụng ưu đãi để phục vụ việc học tập, giải quyết việc làm. Đặc biệt, công tác chăm lo đời sống thanh niên bằng hình thức hỗ trợ nhà nhân ái được các cấp bộ Đoàn thực hiện có hiệu quả. Điểm nổi bật trong công tác thanh niên thời gian qua là phát huy được vai trò thanh niên trong các hoạt động hướng về cộng đồng.

Bên cạnh những kết quả nổi bật, công tác phát triển thanh niên vẫn còn những vấn đề cần được tháo gỡ. Chẳng hạn như chỉ tiêu đề ra đến năm 2020 có ít nhất 80% thanh niên Bạc Liêu được trang bị kiến thức, kỹ năng sống lành mạnh, nhưng qua gần 5 năm thực hiện, ngoài mô hình Học kỳ trong quân đội được tổ chức theo định kỳ thì vẫn chưa có những mô hình giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống phù hợp, gần gũi với thanh thiếu niên. Gần như các hoạt động, mô hình giáo dục của tổ chức Đoàn trong những năm qua đều rập khuôn, không có nhiều thay đổi.

Đặc biệt, vai trò cũng như sự phối hợp giữa tổ chức Đoàn và ngành Giáo dục trong công tác định hướng cho thanh thiếu niên còn quá mờ nhạt. Trong khi đó, đời sống giới trẻ nói chung, học sinh - sinh viên nói riêng đang phát sinh rất nhiều vấn đề cần có sự định hướng, cụ thể là: đồng tính, chất gây nghiện xâm nhập vào học đường và mới nhất là tình trạng chơi game Pokemon Go bất chấp nguy hiểm khi tham gia giao thông… Không chỉ vậy, các hình thức giáo dục của tổ chức Đoàn hiện nay chưa tiếp cận được với đối tượng thanh niên địa bàn dân cư, thanh niên yếu thế, thanh niên cá biệt…

Toàn tỉnh hiện có 64 xã, phường, thị trấn nhưng chỉ có 11 thiết chế văn hóa đã hoàn thành và 15 thiết chế đang khởi công xây dựng. Hơn nữa, điều đáng nói là các thiết chế văn hóa xây dựng lên rồi lại đóng cửa quanh năm. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do thiếu các mô hình vui chơi, giải trí cho thanh niên.

Vấn đề bức xúc nhất của thanh niên hiện nay là tình trạng thất nghiệp sau khi ra trường. Những cử nhân được đào tạo bài bản lại phải xắn tay làm tiếp thị, bán cà phê, kẹo kéo... Hằng năm đều có các hoạt động hướng nghiệp cho học sinh, nhưng đa phần là màn tự giới thiệu của các trường đại học, cao đẳng, trong khi học sinh cần giải đáp những câu hỏi: Học gì? Học ở đâu? Ra trường làm việc gì? Cách khởi nghiệp sau khi ra trường?...

Vấn đề thiếu vốn khởi nghiệp đối với thanh niên nông thôn cũng đang là vấn đề nan giải. Gần 5 năm qua, trong tổng số 10.000 thanh niên được giải ngân vốn, chỉ có 2.000 thanh niên được cho vay để giải quyết việc làm. Ngoài ra, chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn vẫn còn nhiều hạn chế: lao động qua đào tạo không đáp ứng nhu cầu xã hội. Nhiều doanh nghiệp cho rằng, để sử dụng lao động phải đào tạo lại, tác phong người lao động thiếu chuyên nghiệp…

Tuấn Anh