Trung thu và chiếc lồng đèn

Chỉ còn vài ngày nữa là đến Trung thu. Dọc theo đường phố, ngoài các ki-ốt được dựng tạm để bán bánh Trung thu là lủng lẳng những chiếc lồng đèn sặc sỡ với nhiều hình dạng khác nhau. Không chỉ có lồng đèn, mà nhân dịp này, rất nhiều loại đồ chơi trẻ em được bày bán kèm theo như: các loại đèn cầm tay, súng bắn bong bóng, súng nước, mặt nạ siêu nhân… Làm trẻ em ngày nay thật thích, chả bù cho bọn trẻ chúng tôi ngày xưa.

Ngày đó, trước đêm Trung thu cả tuần là bọn tôi đã nài nỉ cha mẹ làm cho mình chiếc lồng đèn khung bằng tre, dán giấy kiếng nhiều màu. Để các con khỏi tranh nhau, cha tôi cẩn thận hỏi ý kiến từng đứa rồi mới tỉ mẩn bắt tay vào làm những chiếc lồng đèn ông sao năm cánh, tàu thủy, hay cá chép..., tùy theo sở thích của từng đứa. Chúng tôi ngồi cạnh, hồi hộp nhìn cha vuốt nhẵn từng thanh tre rồi uốn cong theo hình dạng mong muốn. Sau đó thì đến phần cắt dán giấy kiếng vào khung tre. Tôi vẫn còn nhớ gương mặt tiu nghỉu của đứa em trai khi lần đầu nhìn thấy chiếc lồng đèn ông sao dán giấy kiếng xanh đỏ, phía ngoài cùng là vòng tròn quấn rua kim tuyến sặc sỡ, nhưng lại nhăn rúm đến thảm hại. Nó đâu biết rằng, chỉ đến khi thắp nến, lượng nhiệt tỏa ra sẽ làm căng lớp giấy kiếng…

Rồi đêm trăng tròn đẹp nhất giữa mùa thu được bao đứa trẻ mong đợi cũng đến. Ngay từ khi trời vừa sụp tối, chúng tôi đã hí hửng mang lồng đèn ra chơi. Dưới ánh trăng, tuy ánh sáng từ những ngọn nến nhỏ phát ra không là bao, nhưng cũng đủ soi rọi những gương mặt trẻ thơ đang rạng ngời hạnh phúc. Thi thoảng có ngọn gió tạt qua, lồng đèn của một đứa bị tắt nến, vậy là cuộc chơi gián đoạn, “mồi” lửa xong thì lại tiếp tục. Và, chuyện nến ngã làm cháy lồng đèn cũng không hiếm. Lớn thêm một chút, chúng tôi bắt đầu tự “chế” cho mình chiếc lồng đèn độc đáo. Đó là những cái lon sữa bò đã dùng hết, được đục nhiều lỗ nhỏ rồi xỏ dây chì vào gắn kết với nhau, phía trên có tay cầm là một khúc tre. Khi đặt nến vào lon sữa bò, đẩy đèn đi, bánh xe quay sẽ kéo đèn quay, ánh sáng quét đều trên mặt đường rất đẹp, cộng thêm âm thanh leng keng, leng keng do đèn nhảy lên xuống đập vào bánh xe nghe rất vui tai.

Còn bây giờ, hiếm thấy gia đình nào ngồi cặm cụi làm lồng đèn cho trẻ nhỏ chơi Trung thu nữa. Bởi chỉ cần bỏ ra vài chục ngàn đồng là có ngay trong tay một chiếc lồng đèn xài pin hiện đại, mẫu mã phong phú, màu sắc rực rỡ, lại có âm thanh. Những năm gần đây, trước sự tấn công ồ ạt của lồng đèn Trung Quốc, lồng đèn truyền thống có phần lép vế, thất thủ. Nhưng trước thông tin lồng đèn Trung Quốc có chất độc gấp… 123 lần cho phép, hy vọng rằng, Trung thu này, đây đó lại vang lên câu ca: “Đèn ông sao với đèn cá chép/ Đèn thiên nga với đèn bươm bướm/ Em rước đèn này đến cung trăng…” ­ và trên tay thiếu nhi Bạc Liêu nói riêng, thiếu nhi Việt Nam nói chung, lại lủng lẳng những chiếc lồng đèn truyền thống.

Nguyên Bảo