Truyền thống gia đình - Nền tảng văn hóa

Gia đình là tế bào của xã hội và cũng chính là nơi gìn giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa tốt đẹp được kết tinh qua hơn 4.000 năm văn hiến. Cùng với cả nước, các thế hệ gia đình người Bạc Liêu lại tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc bảo tồn văn hóa, xây dựng nền móng vững chắc cho bước đi dài - đi lên từ văn hóa.

Gia đình luôn có sức ảnh hưởng, chi phối rất lớn trong tình cảm, ý thức hệ của mỗi người. Người Bạc Liêu chuộng nhân nghĩa, hào hiệp, phóng khoáng, nhân hậu, nghĩa tình… không chỉ do sinh trưởng trên vùng đất trù phú sản vật, mà còn được tắm tưới bởi những truyền thống văn hóa tốt đẹp của gia đình. Mái tóc dài đen huyền, chiếc áo bà ba lấm tấm giọt mồ hôi, sự đảm đang, vén khéo của mẹ, hay sự tháo vát, tính cách can trường, thẳng thắn, trọng nhân nghĩa của ba… lần hồi khiến các con ngưỡng mộ và xem đó là hình mẫu lý tưởng ở đời. Đó chính là bản sắc văn hóa độc đáo mà hiếm có một quốc gia, dân tộc nào có được.

Tết đoàn viên - nét đẹp văn hóa truyền thống được các thế hệ gia đình Bạc Liêu bảo tồn, gìn giữ. Trong ảnh: Gia đình bà Dương Thị Đáng (ấp 2, thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải). Ảnh: K.C

Cái tết quê truyền thống đậm chất hương đồng gió nội vẫn còn đọng lại trong mỗi con người Bạc Liêu hồi ức đẹp của sự đoàn viên gia đình. 23 tết đưa ông Táo về trời, 25 tết đưa ông bà xong cũng là lúc những gia đình trong xóm í ới gọi nhau ráp lại làm bánh bông lan, sên mứt dừa, ngào chuối… Các cô gái quê 18, đôi mươi vừa làm vừa cười nói huyên náo cả chái bếp nhà quê. 29 tết, mấy bà thím, bà dì trong xóm - bạn thân của nội, ngoại lại kéo đến gói bánh tét. Đâu chỉ học hỏi ở nhau sự khéo léo, khi đi gói bánh vần công họ còn dẫn theo con gái, cháu gái để học cái khéo, cái khôn. Và rồi sự khéo léo, đảm đang kia lại cứ thế được truyền thụ cho lớp lớp cháu con. Dù xã hội ngày nay đã hiện đại, chỉ cần đặt chân ra chợ là “thượng vàng hạ cám” thứ gì cũng có thể mua, nhưng nhiều người Bạc Liêu vẫn thành tâm chế biến những món ăn mà cha mẹ, ông bà quá cố ưa thích để cúng trong ngày kỵ cơm như một sự tưởng nhớ, tri ân đấng sinh thành. Và ẩn sau đó là cách hành xử đầy văn hóa, là sự bảo tồn và phát huy những giá trị nhân văn ngàn đời của cha ông mình.

Những năm đất nước còn ngập tràn bom đạn, sự sống và cái chết cận kề trong gang tấc nhưng những chàng trai, cô gái của Bạc Liêu vẫn anh dũng ra đi vì nghĩa lớn. Bởi từ nhỏ họ đã được hun đúc từ truyền thống cách mạng của gia đình, đã từng chứng kiến sự oai phong lẫm liệt của cha, mẹ, anh, chị với nón tai bèo, súng trường cất cao bài ca chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Họ xem thường mọi hiểm nguy, đem niềm tin và sức trẻ chiến đấu cho ngày mai tự do độc lập cũng để xứng đáng với truyền thống gia đình, với bề dày văn hóa của quê hương. Hòa bình lập lại, những gia đình giàu truyền thống cách mạng kia lại chung tay cùng xã hội hàn gắn vết thương chiến tranh, chăm lo phát triển kinh tế, tiếp tục giáo dục cháu con trở thành người công dân tốt, sống có hoài bão và có ích cho xã hội…

Tiếp nối truyền thống của người trước, ngày hôm nay, trong hành trình “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”, các gia đình ở Bạc Liêu, nhất là những gia đình văn hóa, gia đình - dòng họ hiếu học, đã và đang phát huy một cách tích cực vai trò của mình trong việc định hướng cháu con sống có văn hóa; gìn giữ những nét đẹp truyền thống đậm chất riêng của Bạc Liêu trong văn hóa ẩm thực, tập quán, phong tục, nền nếp sinh hoạt; đặc biệt là phát huy lối sống giàu nhân nghĩa. Một trong những câu chuyện cảm động về những gia đình nghèo vật chất, nhưng giàu nhân nghĩa, biết sẻ chia, cưu mang những mảnh đời bất hạnh là gia đình ông Nguyễn Minh Lý (thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải) - gia đình văn hóa, gia đình hiếu học tiêu biểu của tỉnh. Dù sống trong cảnh nghèo với 4 đứa con ruột, nhưng vợ chồng ông còn cưu mang thêm 5 đứa bé, san sẻ cho chúng những manh quần tấm áo và cả tình thương thật sự của những người cha, người mẹ đúng nghĩa. Cao đẹp làm sao, nhân văn biết nhường nào nghĩa cử đầy văn hóa ấy!

Chung tay xây dựng những khóm - ấp, xã - phường, khu dân cư văn hóa tiên tiến đúng nghĩa, phát huy vai trò nòng cốt của người cao tuổi trong mỗi gia đình để giáo dục thế hệ trẻ; xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc, văn minh, tiên tiến và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc là vai trò, trách nhiệm của mỗi gia đình trên bước đi dài “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”.

Kim Chúc