Thứ ba, 10-2-26 19:20:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tuyển tập “Âm nhạc truyền thống Nam bộ - Đờn ca tài tử” và tâm huyết của nghệ sĩ Trần Khánh

Báo Cà Mau

Một tuyển tập các bản tài tử, vọng cổ phục vụ kịp thời cho Festival Đờn ca tài tử (ĐCTT) Việt Nam sắp diễn ra, đồng thời những bài ca với lời mới có thể chuyển tải nhiều nội dung “thời sự” tuyên truyền chủ trương “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”…; cộng với tâm huyết của người nghệ sĩ đam mê loại hình âm nhạc truyền thống; hội tụ những yếu tố đó, nghệ sĩ Trần Khánh vừa cho ra mắt tuyển tập “Âm nhạc truyền thống Nam bộ - ĐCTT” (do Liên hiệp Hội VHNT tỉnh Bạc Liêu chịu trách nhiệm xuất bản).

Tâm huyết với một dòng nhạc

Nghệ sĩ Trần Khánh bắt đầu tập tành viết lời cho nhạc tài tử từ thời còn là nhạc công của Đoàn văn công xã Trần Hợi (huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau) vào những năm 1960. Khi ấy, Trần Khánh là một học trò giỏi của thầy đờn mù Muôn - một thầy đờn có tiếng trong huyện Trần Văn Thời. Trần Khánh không chỉ là nhạc công kiêm diễn viên “diễn thế vai” những lúc diễn viên chính bệnh, mà còn tập tành sáng tác lời cho các bản tài tử. Đó là những bài ca có nội dung vận động thanh niên lên đường tòng quân giết giặc, hoặc phát động phong trào góp người, góp của để giải phóng quê hương…

Nghệ sĩ Trần Khánh và tuyển tập “Âm nhạc truyền thống Nam bộ - đờn ca tài tử”. Ảnh: C.T

Gắn bó với ngành Văn hóa gần trọn cuộc đời, là hội viên Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, thường tham gia ban giám khảo các cuộc liên hoan ĐCTT; ông luôn trăn trở về con đường phát triển của dòng nhạc truyền thống quê hương mình. Làm sao để có những tác phẩm mới, phản ánh được tình hình hiện thực, hơi thở của cuộc sống hôm nay và quan trọng là cần có một “cẩm nang” tương đối chỉn chu về các bản tổ với nhịp phách cụ thể, rõ ràng… Từ trăn trở đó, nghệ sĩ Trần Khánh đã trút tâm huyết để viết sách về ĐCTT! Năm 2009, ông đã biên soạn giáo trình đầu tiên “Môn âm nhạc truyền thống Nam bộ (về ĐCTT)” để phục vụ công tác giảng dạy (ông là giảng viên môn Âm nhạc tại trường Trung cấp VH-NT Bạc Liêu). Năm 2010, khi tỉnh mở cuộc thi sáng tác lời ca tài tử Nam bộ, ông đã đoạt luôn 3 giải: Giải A (tác phẩm “Anh hùng Lê Thị Riêng”) và 2 giải B (tác phẩm “Tâm tình Dạ cổ hoài lang (DCHL)” và “Vườn nghệ sĩ”). Và mới đây, ông tiếp tục cho ra mắt tuyển tập “Âm nhạc truyền thống Nam bộ - ĐCTT”.

Động viên tài tử ca lời mới

Nghệ sĩ Trần Khánh tâm sự: Bấy lâu nay, giới tài tử nói chung chứ không riêng ở Bạc Liêu, thường chỉ ca những bài cũ, không phản ánh được hiện thực cuộc sống. Nhân dịp Bạc Liêu sắp đăng cai tổ chức Festival ĐCTT Việt Nam, tôi muốn ra mắt tuyển tập này. Đây là tập sách tập hợp 20 bản tổ chọn lọc và 12 bài vọng cổ từ nhịp 2 đến nhịp 32 và tân cổ giao duyên phục vụ ĐCTT. Tôi động viên giới tài tử nên ca lời mới để chúng ta vừa gìn giữ dòng nhạc truyền thống nhưng cũng vừa chuyển tải những thông điệp của quê hương mình, nhất là khi Bạc Liêu đang thực hiện chủ trương “đi lên từ văn hóa”. Tuyển tập là những bài với nội dung ca ngợi quê hương Bạc Liêu, cả về truyền thống lịch sử - văn hóa (qua các bài “Bạc Liêu chiếc nôi vọng cổ”, “Tâm tình DCHL”, “Cao Triều Phát đạo Cao đài yêu nước”, “Rạng rỡ Bạc Liêu ngày giải phóng”, “Những người con anh hùng Bạc Liêu”…), lẫn nhịp sống mới của một Bạc Liêu năng động, đầy sáng tạo hôm nay (qua các bài “Ông vua chân đất”, “Bạc Liêu thành phố trẻ”, “Vườn chim trong lòng thành phố”...). Nói về “đứa con tinh thần” của mình, nghệ sĩ Trần Khánh cho biết: “Trong tập này, về bài bản thì tôi sáng tác hết bài (trừ lớp trùng); vọng cổ thì từ bản DCHL (vọng cổ nhịp 2, bài chuẩn được UBND tỉnh cấp quyết định) đến các bài vọng cổ nhịp 4, 8, 16, 32 và tân cổ giao duyên; nhiều bài đã được các đài truyền hình, truyền thanh trong và ngoài tỉnh sử dụng đăng, phát. Về âm nhạc, tôi áp dụng dòng nhạc đã được chỉnh sửa của nhóm nhạc sĩ Nhạc viện TP. HCM nên không có sự cách biệt giữa nhạc xưa và nhạc nay; lời ca tôi có phụ họa bằng nhạc lý cho nên nếu đã biết ca, đờn bập bõm, khi xem quyển này là có thể học đờn, ca một cách bài bản, dễ tiếp thu…”. Với những đặc điểm đó, tập sách sẽ là “bửu bối” cho giới nghệ nhân, tài tử và những ai yêu thích dòng nhạc truyền thống này!

Ở Bạc Liêu, giới sáng tác vọng cổ có thể kể đến những tên tuổi “gạo cội” như Trọng Nguyễn, Thanh Quang, Thanh Tâm, Hữu Nghĩa, cho đến những người trẻ như Quốc Khánh, Phương Tử Yến…; nhưng sẽ “đếm trên đầu ngón tay” nếu tìm những người sáng tác lời ca mới cho ĐCTT. Nhìn vào cách biên soạn tập sách, người xem sẽ thấy được tâm huyết của người nghệ sĩ! Tâm huyết đó, ngay lúc này đang thiết thực góp phần phát huy giá trị của bản DCHL, của nghệ thuật ĐCTT, trước mắt là phục vụ một Festival tầm cỡ quốc gia lần đầu tiên địa phương đăng cai; lâu dài là góp thêm những gam màu phong phú cho một loại hình nghệ thuật là “đặc sản” của Bạc Liêu, của Việt Nam!

Cẩm Thúy

Yêu vẻ đẹp đất nước

Là kỹ sư ngành công nghiệp điện, công tác tại Tổng công ty Ðiện lực - TKV, từ chỗ xem chụp ảnh như thói quen, một phần công việc, thường chụp ảnh máy móc, thiết bị..., Nguyễn Việt Hoàng Long dần đam mê nhiếp ảnh, muốn giữ lại thật nhiều khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống, để chia sẻ rộng rãi đến mọi người.

Nguyễn Ðặng Khã Trâm: Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025

Góp mặt trong Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025, Nguyễn Ðặng Khã Trâm (quê Cà Mau) không chỉ ghi dấu ấn cá nhân mà còn lan toả hình ảnh sinh viên vùng đất địa đầu cực Nam tự tin, năng động, sẵn sàng hội nhập và cống hiến.

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.