Ươm mầm và giữ nhịp đờn ca

Xét ở khía cạnh riêng tư, đó là những “cái nôi” gia đình; còn xét ở góc độ cộng đồng, đó là những câu lạc bộ đờn ca tài tử (CLB ĐCTT). Tựu trung lại có thể nói, tất cả chính là những nơi đã ươm mầm cho tài năng nghệ thuật từ thời mới chớm nở và góp phần trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của ĐCTT.

CLB ĐCTT tỉnh Bạc Liêu: Xứng đáng với vai trò đầu tàu

CLB ĐCTT tỉnh tập dượt chương trình tài tử - cải lương (phối hợp với Đài PT-TH Bạc Liêu thực hiện).

Với trên 50 thành viên, CLB ĐCTT tỉnh Bạc Liêu là nơi hội tụ những “cây đa, cây đề” có tên tuổi trong làng ĐCTT tỉnh nhà. Gần 10 năm hình thành và hoạt động (thành lập từ năm 2005), CLB này đã đảm đương nhiều nhiệm vụ quan trọng của một “người anh cả” trong phong trào ĐCTT của tỉnh. Ngoài những buổi sinh hoạt định kỳ, hàng tháng CLB còn phối hợp với Đài PT-TH Bạc Liêu xây dựng chương trình tài tử - cải lương phát sóng trên Đài. Đây được xem là sân chơi tạo sự gắn kết giữa các hội viên, cũng như giúp các thành viên nâng cao ngón nghề. CLB còn là nơi cho ra lò các lớp đào tạo ngắn hạn, cung cấp cho các địa phương để gầy dựng và phát triển phong trào ĐCTT ở Bạc Liêu. Đặc biệt, CLB còn tạo dấu ấn với các đơn vị bạn bởi những thành tích khá ấn tượng trên đấu trường khu vực và toàn quốc trong những lần “đem chuông đi đánh xứ người”…

Để phát triển phong trào ĐCTT của Bạc Liêu trong tương lai, CLB đang đề ra kế hoạch hướng về cơ sở. Trong đó CLB sẽ chú trọng việc chọn ra những thành viên xuất sắc đào tạo đưa vào phục vụ giảng dạy ĐCTT trong trường học, tiếp tục củng cố xây dựng chương trình trên sóng PT-TH ngày càng chất lượng và trở thành “món ăn tinh thần” cho đông đảo khán giả….

Nghệ thuật ĐCTT Nam bộ được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại cũng đồng nghĩa với việc CLB ĐCTT tỉnh sẽ phải gánh lên vai trọng trách đào tạo lớp thế hệ kế thừa, giữ gìn và bảo tồn bộ môn nghệ thuật này. Tin rằng, CLB sẽ tiếp tục thể hiện tốt vai trò đầu tàu của mình trong nhiệm vụ mới.

Yến Nhi

Câu lạc bộ Đờn ca tài tử TP. Bạc Liêu: Nhiều nghệ nhân đang khẳng định tên tuổi

CLB ĐCTT TP. Bạc Liêu sinh hoạt tại Khu du lịch sinh thái Hồ Nam.

Nhiều năm liền đại diện cho tỉnh nhà tham dự các kỳ liên hoan ĐCTT và đều mang về giải thưởng, CLB ĐCTT TP. Bạc Liêu được xem là một trong trong những đơn vị điển hình trong phong trào ĐCTT ở Bạc Liêu.

CLB được thành lập cách đây hơn 10 năm. Lúc đầu, phong trào vẫn còn nhỏ lẻ, chưa tạo được sức hấp dẫn để trở thành điểm hẹn của giới mộ điệu. Phong trào chỉ thật sự khởi sắc khi những nghệ nhân gạo cội của CLB (Hai Ký, Hoàng Triều, Văn Đầy…) nghĩ đến việc gầy dựng và phát triển lại CLB. Tuy tuổi đã cao, nhưng họ vẫn đang miệt mài truyền dạy cho thế hệ trẻ những ngón nghề, kỹ thuật ca diễn để đánh thức và khơi dậy tiềm năng của đội ngũ kế thùa. Bên cạnh đó, còn có niềm đam mê và tâm huyết của những người yêu nghiệp đờn ca, điển hình là Chủ nhiệm CLB - nghệ nhân Thanh Toàn. Ông Toàn đã bỏ tiền túi ra để đưa CLB đi giao lưu nhiều nơi nhằm học hỏi kinh nghiệm. Hay nghệ nhân Hải Bằng thì mở lớp dạy ĐCTT tại nhà không lấy tiền, bất cứ ai đến học ông đều tận tình chỉ dạy… Nhờ những con người tích cực đó mà có nhiều người tìm đến CLB để thể nghiệm niềm đam mê ca hát của mình cũng là giữ nhịp cho phong trào ĐCTT thành phố. Đến nay, thành viên của CLB đã trên 30 người. Trong đó, có nhiều nghệ nhân với tuổi đời còn khá trẻ nhưng đã và đang khẳng định tên tuổi như: Tuấn An, Hoài Thương, Mộng Thúy…

Thời gian tới, CLB sẽ nâng chất bằng cách sắp xếp để các thành viên phát huy đúng thế mạnh và sở trường của mỗi người.

Minh Hiếu

Gia đình đờn ca tài tử họ Mai (huyện Phước Long): Những thế hệ nối nghiệp đờn ca

Những thành viên trong gia đình tài tử họ Mai ở Phước Long.

Trong quyển Nghệ nhân ĐCTT Nam bộ tỉnh Bạc Liêu có một loạt 9 trang sách giới thiệu về những nghệ nhân trong cùng một gia đình. Ở Phước Long, giới mộ điệu ai cũng tỏ tường gia đình ấy: gia đình đờn ca tài tử họ Mai!

9 người gồm ông Mai Chí Thành, 5 người con ruột, 1 người con dâu và 2 người cháu nội, tất cả đã được công nhận là nghệ nhân ĐCTT tỉnh Bạc Liêu. Một gia đình ĐCTT với 4 thế hệ nặng nợ nghiệp ca cầm. Cha nghệ nhân Mai Chí Thành là ông Mai Văn Minh, một nghệ nhân đờn thời trước, người đã có công truyền ngón nghề đờn ca cho con trai để từ đó nhịp phách được lưu truyền sang nhiều đời con cháu. Ông Thành học đờn từ năm mới 15 tuổi trong những lần theo cha đi đờn khắp làng trên xóm dưới. Lớn lên ông Thành tham gia Đoàn cải lương Chuông Vàng (tỉnh Sóc Trăng). Năm 20 tuổi, ông là Trưởng đoàn phóng thanh tuyên truyền tỉnh Bạc Liêu, sau đó ông từng tham gia Đoàn văn công tỉnh Bạc Liêu rồi về Đoàn văn công huyện Hồng Dân…

Với gia đình, ông Mai Chí Thành có công lớn trong việc đào tạo một lớp hậu bối kế thừa xứng đáng cho phong trào ĐCTT địa phương nói riêng và cả tỉnh nói chung. Ngoài 9 nghệ nhân được công nhận, gia đình còn nhiều thành viên khác biết đờn ca và rất đam mê với nghiệp. Mai Phước Xinh, người “nhạc trưởng” trong gia đình (kể từ khi ông Mai Chí Thành qua đời) cũng là một trong những tay đờn chắc nhịp của CLB ĐCTT huyện Phước Long. Không chỉ tham gia phong trào tại địa phương, các hội thi do huyện tổ chức, mà anh Xinh còn thường xuyên là đại diện của huyện đi giao lưu cùng các huyện bạn trong tỉnh.

Các nghệ nhân trong gia đình họ Mai, người thạo đờn sến, người chuẩn ghi-ta, người lại ngọt ngào trong những điệu thức…, tất cả hợp lại có thể gầy một sòng ĐCTT đậm chất nghệ thuật.

Bốn đời nặng nợ với nghiệp đờn ca, và hiện tại trong gia đình có đến hơn chục người biết đờn ca, đó là chưa kể các giải thưởng về ĐCTT, gia đình họ Mai đã góp một điểm cộng đặc biệt cho phong trào ĐCTT của huyện: phát huy được một trong những bản chất độc đáo của ĐCTT Nam bộ, tính gia đình, cha truyền con nối để ĐCTT được nối nghiệp từ đời này sang đời khác mà không cần một trường lớp đào tạo hẳn hoi nào. Những gia đình tài tử kiểu như thế đã góp phần giữ “lửa” và phát huy giá trị của bộ môn nghệ thuật dân gian giờ đã thành di sản văn hóa thế giới.

Nhật Quỳnh