Vai trò của thanh niên trong bảo tồn văn hóa dân tộc

Các bạn trẻ tham gia hội thi các trò chơi dân gian tại lễ hội Nghinh Ông huyện Đông Hải năm 2016. Ảnh: Đ.K.C

Từ lâu, Bạc Liêu được xem là “mái nhà chung” của ba dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa. Mỗi dân tộc mang một bản sắc văn hóa đặc trưng, độc đáo riêng góp phần làm nên sự hội tụ về văn hóa cộng cư đặc sắc trên vùng đất này. Tuy nhiên, theo thời gian nhiều giá trị văn hóa trong phong tục, tập quán… của bà con bản địa đang dần mai một. Và trách nhiệm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đang đặt lên vai các bạn trẻ - lớp thế hệ kế thừa.

Đặc sắc văn hóa Bạc Liêu

Không phải ngẫu nhiên mà Bạc Liêu được xem là “Điểm hẹn văn hóa” trong mối liên kết vùng về phát triển du lịch. Ngoài lịch sử khẩn hoang lập làng, lập ấp đầy oai hùng của cha ông, Bạc Liêu còn là vùng đất nổi danh về những hiền tài, anh hùng, liệt sĩ đã anh dũng hy sinh bảo vệ từng tấc đất quê hương, bảo vệ nền độc lập, chủ quyền của dân tộc. Minh chứng là khắp các huyện, thị xã, đặc biệt là TP. Bạc Liêu đều có những công trình, di tích lịch sử - văn hóa ghi dấu những trang sử vẻ vang, bề dày về bản sắc văn hóa của đất và người nơi này.

Văn hóa cộng cư còn góp phần làm nên nét độc đáo trong văn hóa tín ngưỡng của người dân Bạc Liêu. Hàng trăm công trình kiến trúc văn hóa đình, chùa, miếu mạo, cơ sở thờ tự… của bà con các dân tộc nằm đan xen, hòa quyện vào nhau tạo nên một tổng thể độc đáo, hài hòa như minh chứng cho sự đoàn kết, thủy chung của ba dân tộc anh em. Và cũng chính sự giao thoa về văn hóa ấy mà người dân Bạc Liêu lúc nào cũng sống hào sảng, nghĩa tình và sẵn sàng tư thế nhập cuộc vào không khí hội hè, đình đám, lễ lộc hàng năm.

Văn hóa cộng cư còn tạo nên sự đặc sắc, phong phú trong các hình thức vui chơi, giải trí, hưởng thụ đời sống tinh thần, ẩm thực của bà con bản địa. Đây cũng là đặc trưng văn hóa “rất Bạc Liêu”!

Bảo tồn bằng những hành động thiết thực

Tuy nhiên, theo thời gian nhiều giá trị văn hóa đang dần mai một và đòi hỏi lớp người trẻ cần có những động thái tích cực để chung tay bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa đó! Đây là việc làm không chỉ được thực hiện trong một ngày một bữa, mà nó đòi hỏi tâm huyết, sự kiên trì của cả một quá trình. Nhiều bạn trẻ cho rằng cứ khư khư giữ lấy những cái cũ, những nét văn hóa “lỗi thời” thì làm sao tiếp nhận những cái mới, những cái độc đáo, đặc sắc trong văn hóa của dân tộc bạn? Thưa rằng, các bạn có quyền bảo tồn và phát huy một cách có chọn lọc những đặc sắc văn hóa trong phong tục, tập quán cổ truyền dân tộc mình. Cái nào hay thì bảo tồn, gìn giữ, cái nào lạc hậu, cổ hũ thì có thể loại trừ. Và để làm được những điều này, cần phải phát huy vai trò của thanh niên trong thời đại mới.

Nhưng làm cách nào để bảo tồn và phát huy? Điều này không khó một chút nào đâu các bạn. Tùy vào vai trò, vị trí, khả năng, sở trường riêng của bản thân, bạn có thể linh động biến tấu cách làm sao cho phù hợp. Chẳng hạn, với vai trò là cán bộ Đoàn, thủ lĩnh thanh niên, bạn có thể lồng ghép vào các buổi sinh hoạt, tập hợp thanh niên bằng các trò chơi dân gian đặc sắc của ba dân tộc. Hoặc có thể tổ chức các buổi tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, thành lập các câu lạc bộ, tổ, đội, nhóm do thanh niên đảm trách… về vai trò thanh niên trong bảo tồn văn hóa dân tộc địa phương mình. Không chỉ vậy, thông qua các buổi giao lưu, tham quan, trao đổi văn hóa với các tỉnh, địa phương bạn, chúng ta có thể lồng ghép giới thiệu văn hóa đặc trưng của địa phương mình.

Điều quan trọng nhất vẫn là bản thân mỗi thanh niên cần nhận ra vai trò, ý thức của cá nhân trong việc  bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc một cách tự nguyện, tự giác. Nhân Ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), chúng tôi muốn kêu gọi các bạn trẻ hãy chung tay gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc như bảo vệ “bảo vật” của gia đình, dòng họ, Tổ quốc mình!

KIM TRÚC