Truyền hình
Lâu nay, khi phát hiện thực phẩm, các mặt hàng nông sản kém chất lượng, mất vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), người tiêu dùng thường đổ lỗi cho nhà phân phối, doanh nghiệp, tiểu thương và những hộ mua bán. Song, nếu vậy thì không công bằng, bởi người quyết định chất lượng sản phẩm không chỉ là nhà sản xuất, mà còn là những người làm ra nguyên liệu.
Nông dân huyện Đông Hải sử dụng vi sinh để cải tạo, xử lý môi trường nước trong ao nuôi tôm công nghiệp. Ảnh: L.D
Khi phát hiện thực phẩm, nông sản không đảm bảo VSATTP, ngành chức năng thường xử lý người trực tiếp kinh doanh hàng hóa đó. Tuy nhiên, như vậy cũng mới xử lý ở “phần ngọn”, còn “phần gốc” gần như chưa được xử lý. Vấn đề đặt ra là tại sao hàng nông, thủy sản lại không đảm bảo VSATTP và bị nhiễm các loại hóa chất, kháng sinh cấm? Vấn đề đơn giản là do lạm dụng các hóa chất cấm trong sản xuất, mà nguyên nhân là do yếu kém về công tác quản lý chất lượng vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản của các ngành, địa phương. Đó là nạn phân bón, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) giả, kém chất lượng, các loại thuốc thủy sản ngoài danh mục lưu hành tràn lan trên thị trường và gần như rất khó kiểm soát. Thậm chí có cơ sở không có giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc BVTV cũng kinh doanh thuốc BVTV (mà ngành chức năng tỉnh vừa phát hiện, xử lý trong tháng 10/2016).
Chất lượng phân bón, thuốc BVTV không đảm bảo, nông dân mua thuốc trôi nổi không rõ nguồn gốc nên kéo theo việc xử lý, điều trị dịch bệnh trên cây trồng - vật nuôi không hiệu quả. Do vậy, họ phải sử dụng thuốc BVTV nhiều hơn và liều lượng cao hơn. Điều đó đã làm cho chất lượng hàng nông sản bị ô nhiễm và để lại những hậu quả nặng nề về sức khỏe, thiệt hại về kinh tế cho người tiêu dùng, đẩy các hộ sản xuất, doanh nghiệp vào cảnh rủi ro, phá sản. Bằng chứng là trong 10 tháng qua, xuất khẩu gạo vào thị trường Mỹ gặp nhiều khó khăn vì bị phát hiện dư lượng thuốc BVTV quá mức cho phép, trong đó có cả gạo xuất khẩu của một doanh nghiệp Bạc Liêu.
Không chỉ lúa gạo, mà cả con tôm, việc chưa quản lý chặt chẽ khâu đầu vào cũng làm cho sản phẩm khó đảm bảo chất lượng, VSATTP. Đơn cử như lĩnh vực tôm giống - một trong những khâu quan trọng quyết định đến chất lượng con tôm - thì gần như chưa quản lý tốt. Trong khi đó, toàn tỉnh hiện có đến 178 cơ sở chuyên sản xuất tôm giống.
Theo nhận định của ngành Nông nghiệp tỉnh, hơn 18.440ha tôm nuôi bị thiệt hại trong thời gian qua chủ yếu là do tôm giống kém chất lượng. Mặc dù vậy, nhưng con giống kém chất lượng cứ thay nhau tuôn ra thị trường. Chỉ trong tháng 10/2016, ngành chức năng đã phát hiện 35 trường hợp vận chuyển con giống thủy sản không có giấy kiểm dịch, xử phạt hơn 118 triệu đồng. Chất lượng con giống không tốt thì xảy ra hệ quả là người nuôi phải xử lý thuốc thú y thủy sản, và thế là con tôm bị nhiễm kháng sinh. Đó là chưa nói đến chuyện con tôm nguyên liệu bị bơm tạp chất, và việc phát hiện, xử lý gần như “bó tay”.
Để bảo vệ sản xuất và sức khỏe người tiêu dùng, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch hành động số 35/KH-UBND về Năm cao điểm VSATTP trong lĩnh vực nông nghiệp (năm 2016). Tuy nhiên, để thực hiện đạt các yêu cầu, mục tiêu kế hoạch đề ra, cần sự chung sức và nâng cao trách nhiệm của cả cộng đồng; các hộ sản xuất, kinh doanh cần quản lý chặt chẽ khâu đầu vào. Bên cạnh đó, ngành chức năng cần xử lý nghiêm các vi phạm, gian lận thương mại; đăng tải danh sách các đơn vị vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo người tiêu dùng tẩy chay hàng hóa kém chất lượng, làm ảnh hưởng đến lợi ích và sự phát triển chung của nền kinh tế.
KIM TRUNG
Xem thêm bình luận