Truyền hình
Trả lời phỏng vấn của tạp chí Văn nghệ Bạc Liêu về quan điểm: “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”, đồng chí Võ Văn Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đã nêu lên nhiều vấn đề, trong đó nhấn mạnh: “Nói Bạc Liêu đi lên về văn hóa là nói cách đi lên để làm giàu của Bạc Liêu, cách để kinh tế Bạc Liêu phát triển, tuyệt nhiên không có nghĩa là không quan tâm đến phát triển kinh tế… Nói Bạc Liêu đi lên từ văn hóa có nghĩa là chúng ta dựa vào văn hóa để tăng trưởng kinh tế…”.
Muốn “dựa vào văn hóa để tăng trưởng kinh tế” thì văn hóa trước hết cũng phải có một “vốn liếng” nhất định, nói cách khác phải có một “tiềm năng văn hóa”, một “tài sản văn hóa” để trên cơ sở đó phát triển. May thay, so với nhiều địa phương khác, Bạc Liêu có cái “vốn liếng văn hóa” cũng kha khá và trong đó có những “cái vốn” đặc biệt không phải địa phương nào cũng có.
Văn học - nghệ thuật (VHNT) là một bộ phận cấu thành của văn hóa. Vai trò, vị trí, tính chất của văn học, nghệ thuật đã được Nghị quyết 23 ngày 16/6/2008 của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới đã xác định rõ: “VHNT là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hóa…”. Với tính chất đặc biệt như vậy, trong cái vốn văn hóa của Bạc Liêu, VHNT cũng chiếm một tỷ trọng đáng kể và nói đến văn hóa Bạc Liêu, không thể xem nhẹ thành tích của VHNT Bạc Liêu trong thời gian qua và vai trò, vị trí quan trọng của VHNT Bạc Liêu trong thời gian tới.
 |
| Rực rỡ đêm xuân. Ảnh: Đ.H.L |
Để thấy rõ sự đóng góp của VHNT tỉnh nhà, có thể phân ra làm 2 thời đoạn.
Một là, vốn liếng VHNT đã tích lũy được trước khi tỉnh Bạc Liêu tái lập. Nổi trội vẫn là sân khấu với nhiều nhạc sĩ, tác giả đã nổi tiếng và là những người mở đường cho dòng sân khấu cải lương hiện nay không chỉ nhạc sĩ Cao Văn Lầu mà trước đó còn có Nhạc Khị, Sư Nguyệt Chiếu, kế đến là Lư Hòa Nghĩa, Trần Tấn Hưng... Thành tựu của hoạt động sân khấu đã biến hoạt động này trở thành một nét văn hóa đặc trưng của Bạc Liêu. Nói đến Bạc Liêu là ai cũng nhớ đến bản “Dạ cổ hoài lang” - tiền thân của bản vọng cổ ngày nay. Nói đến Bạc Liêu là nói đến một “chiếc nôi” của đờn ca tài tử Nam bộ… Về văn học, ngay đầu thế kỷ 20 đã có những cây bút, những nhà văn, những nhà báo xuất sắc như Phi Vân, Lê Trung Nghĩa…
Hai là, tiếp nối thời đoạn trên, lực lượng văn nghệ sĩ kháng chiến đã tiếp tục phát huy sứ mệnh cao cả của mình, tiếp tục sáng tác và tập hợp tác phẩm sáng tác trong cả 2 thời kỳ để phổ biến như nghệ sĩ sân khấu Trọng Nguyễn, Thanh Quang, nhạc sĩ Thế Phương, Lê Lương, Thanh Tâm, Hoàng Tươi, họa sĩ Văn Bình… Bên cạnh đó, lực lượng văn nghệ sĩ cũng đã phát triển mạnh. Từ 58 hội viên, đến nay, Liên hiệp Hội đã có 384 hội viên sinh hoạt trong 11 chi hội trực thuộc. Riêng số hội viên Trung ương từ 14 tăng lên đến trên 70 hội viên. Dĩ nhiên, số hội viên địa phương và Trung ương nêu trên đa số là lực lượng trẻ.
Hiện nay, Bạc Liêu là tỉnh duy nhất ở ĐBSCL vinh dự có 2 cá nhân được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về VHNT (lĩnh vực nhiếp ảnh) là nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Khánh và liệt sĩ - nhà báo Trần Bỉnh Khuôl. Nói cách khác, ĐBSCL có 2 cá nhân thuộc giới văn nghệ sĩ được vinh dự này và cả 2 cá nhân đều ở Bạc Liêu. Sau 15 năm tái lập tỉnh, đã có 40 hội viên đoạt 111 huy chương vàng, bạc, đồng cấp khu vực ĐBSCL trở lên, trong đó, nhiếp ảnh có 10 hội viên với 30 huy chương, sân khấu có 21 hội viên với trên 40 huy chương, múa 5 hội viên với 30 huy chương… Đối với một số loại hình ít có dịp cọ xát (thông qua việc tham gia thi) như văn học, văn nghệ dân gian…, qua 15 năm tái lập tỉnh, đã có rất nhiều tác phẩm được đăng trên các báo, tạp chí trong và ngoài tỉnh, trong các ấn phẩm, trong các dĩa CD, VCD, DVD, phim tài liệu; riêng về sách đã có trên 60 đầu sách đã xuất bản…
Năm 2012 được xem là năm VHNT Bạc Liêu có nhiều thành tích nhất. Cộng vào “vốn liếng” đã có trước đó, VHNT Bạc Liêu đã có một chỗ đứng tương đối khá trong khu vực. Xin mạn phép so sánh, nếu so với phát triển kinh tế thì tốc độ phát triển VHNT có phần nổi trội; chỉ có gần đây là không bì kịp với chỉ số năng lực cạnh tranh của tỉnh (đứng thứ 7 trong cả nước).
Một điểm rất đáng trân trọng và cần biểu dương là 15 năm qua, tất cả tác phẩm của hội viên hoặc tác phẩm đăng trên tạp chí Văn nghệ Bạc Liêu, hay trên các ấn phẩm khác đều không có sai sót về chính trị; vì thế VHNT Bạc Liêu đã góp phần rất quan trọng trong việc tạo sự ổn định trên lĩnh vực hoạt động văn hóa, VHNT trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, nghiêm khắc mà nói, thời gian qua, phong trào sáng tác của văn nghệ sĩ trong tỉnh tuy có phát triển khá, đã có nhiều tác phẩm được ra đời và đặc biệt là trong những năm gần đây, gặt hái khá nhiều giải thưởng, huy chương khi “đem chuông đi đánh xứ người”. Nhưng trên tinh thần tự phê bình, những người làm công tác VHNT thấy rằng VHNT của tỉnh vẫn còn thiếu các tác phẩm có tiếng vang xa, có chất lượng cao, xứng tầm với đòi hỏi của xã hội, thể hiện sâu sắc sự phát triển của tỉnh nhà và của đất nước, nhất là của tỉnh trong những năm gần đây.
Làm thế nào để VHNT Bạc Liêu có những đóng góp tích cực vào sự nghiệp văn hóa của tỉnh (từ đó góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh)? Song song với việc phát huy những “vốn liếng” nêu trên, thiết nghĩ trong thời gian tới, hoạt động VHNT nói chung, mà cụ thể là đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà, là hội viên của tổ chức Hội VHNT tỉnh hãy lao động sáng tạo, bằng tấm lòng yêu nghề, say mê nghệ thuật, tâm huyết với nghề nghiệp, sáng tác nhiều tác phẩm có chất lượng cao, xứng đáng với danh hiệu “người nghệ sĩ - chiến sĩ”, là lực lượng nòng cốt trực tiếp góp phần xây dựng nền văn hóa cách mạng của dân tộc trong thời kỳ mới, kế thừa truyền thống văn hóa - nghệ thuật của bao thế hệ nghệ sĩ, nghệ nhân quê hương Bạc Liêu đã đi trước.
Trong thời gian gần đây, những thay đổi trong việc quyết sách các chủ trương lớn của tỉnh; những bứt phá, kỳ quyết, đổi mới trong chỉ đạo đã tạo nên bức tranh thành tựu kinh tế - xã hội của tỉnh sáng hơn; đó là đề tài lớn, hấp dẫn đối với lực lượng sáng tác. Sắp tới, mong rằng Bạc Liêu sẽ có nhiều tác giả, nghệ sĩ đạt giải thưởng cao; có nhiều tác phẩm VHNT có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao để xứng đáng là bộ phận “đặc biệt tinh tế của văn hóa”; vừa có tác dụng to lớn xây dựng con người, vừa có tác dụng định hướng nghệ thuật và đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần ngày càng cao của nhân dân.
Liên hiệp Hội VHNT sẽ tiếp tục quan tâm tạo điều kiện nhiều hơn nữa cho văn nghệ sĩ sáng tác như: tổ chức đi thực tế, mở trại sáng tác, đầu tư chiều sâu cho hội viên sáng tác, không đầu tư dàn trải mà có chọn lọc, đúng đối tượng; tổ chức và phối hợp tổ chức nhiều hoạt động với những hình thức khác nhau nhằm quảng bá các tác phẩm của hội viên, của văn nghệ sĩ trong tỉnh đến với rộng rãi công chúng, cụ thể như tổ chức nhiều cuộc trưng bày, triển lãm; in nhiều ấn phấm, sản xuất văn hóa phẩm; mở rộng mạng lưới phát hành tạp chí Văn nghệ Bạc Liêu đến cơ sở, vùng sâu vùng xa, vùng kháng chiến, vùng đồng bào dân tộc, các đơn vị, trường học, doanh nhiệp, xí nghiệp…
Với một số định hướng cơ bản nêu trên, VHNT Bạc Liêu sẽ tiếp tục góp phần không nhỏ vào sự phát triển của sự nghiệp VHNT tỉnh nhà; điều đó cũng đồng nghĩa với việc phát triển Bạc Liêu, trước hết là trên lĩnh vực văn hóa.
TRẦN CHÍ THÀNH (Chủ tịch Liên hiệp Hội VHNT tỉnh)
Xem thêm bình luận