Vào mùa Kỳ yên!

Không chỉ ở những đình, chùa, miếu đã được công nhận di tích lịch sử, mà mỗi khi tiếng trống thúc giục từng hồi ở bất kỳ chùa, miếu nào thì người dân gần đó cũng đều rồng rắn đến dự Đại lễ Kỳ yên. Cảnh người người kéo nhau du hội, xem hát tuồng, tham gia các trò chơi tại đây mới náo nhiệt làm sao…

Lễ Kỳ yên ở Bạc Liêu năm nào cũng được tổ chức với cùng một mục đích: cúng thật nhiều lễ chiêm bái linh thần để nguyện cầu cho quốc thái dân an. Cho nên, về phần lễ thì vẫn là “bổn cũ soạn lại”. Đó là việc thực hiện nhiều nghi thức lễ như: thỉnh thần, thỉnh sắc, tế thần, cúng Hậu Sở, cúng tất Hậu Sở, lễ Tiên Vương… Điều ghi nhận trong mùa Kỳ yên năm nay là phần lễ đã có phần được giản lược bớt cho đỡ “rườm rà”. Các thủ tục mang nặng tính hình thức đã có phần giảm lại và chú trọng đến phần hội nhiều hơn để bà con vui chơi, xem như một hình thức “ăn Tết muộn”.

Ngay từ giữa tháng Giêng, lễ Kỳ yên đã “nở rộ” và kéo dài rải rác đến hết tháng 3 âm lịch, nhưng cao điểm vẫn là khoảng thời gian sau ngày Rằm cho đến cuối tháng Giêng. Phần lễ hầu hết đều diễn ra ban ngày và sau nửa đêm, cho nên khi đến du hội Kỳ yên, bà con thường mong đợi nhất là phần thưởng thức các vở tuồng cổ. Khi nghe tiếng trống chầu vang lên từ phía chùa, miếu, thì các bà, các cô nhà ở gần đó đã vội vội vàng vàng tạm gác lại việc nhà để tranh thủ đến xem mấy cô đào, anh kép diễn tuồng. Nam thanh, nữ tú thì khoác lên mình những bộ cánh mới, đẹp như đi chơi Tết, cũng hẹn hò, í ới gọi nhau đi lễ Kỳ yên. Anh Minh Toàn (phường 5, TP. Bạc Liêu) cho biết: “Tôi đặc biệt thích tham gia lễ Kỳ yên vì vui không thể tả. Ở đó có rất nhiều người đến chơi và xem hát bội. Đến mùa Kỳ yên, hễ chùa nào có tổ chức là tôi đều đến để tham gia”.

Hát cúng lễ Kỳ yên vào Rằm tháng Giêng tại chùa Ông Tề (phường 5, TP. Bạc Liêu). Ảnh: Tú Anh

Tiếng hát với âm lượng được khuếch đại, tiếng mọi người í ới gọi nhau tìm chỗ ngồi xem, hay tiếng reo hò khi tham dự các trò chơi dân gian… tất cả tạo nên một sinh khí tưng bừng, náo nhiệt. Lễ hội tháng Giêng ở Bạc Liêu năm nào cũng ghi lại những khoảnh khắc đẹp như thế! Đó chính là nét sinh hoạt văn hóa đã được bảo tồn bao đời nay. Hầu như chùa, miếu nào cũng tổ chức lễ Kỳ yên, duy chỉ khác nhau ở chỗ “quy mô” lớn hay nhỏ mà thôi. Có chùa còn mời các nghệ sĩ nổi tiếng về hát phục vụ bà con. Điển hình như Cổ miếu Tiên sư (phường 7, TP. Bạc Liêu) thường mời Nghệ sĩ ưu tú Vũ Linh, Nghệ sĩ ưu tú Lệ Thủy… về diễn cho bà con xem, khiến mọi người rất phấn khởi và nôn nao chờ đến mùa Kỳ yên năm sau để được xem nữa. Người dân đặc biệt thích lễ Kỳ yên ở chỗ vừa được đến xem hát tuồng… miễn phí, vừa gặp được thần tượng “bằng xương bằng thịt”, và đặc biệt là được xem hát nhiều ngày liền. Có nhiều chùa, miếu còn dựng sân khấu ra ngoài “mặt tiền” để người dân có chỗ đứng xem rộng rãi, thoải mái. Hay có chùa còn đãi tiệc cho bá tánh đến cúng trong mấy ngày lễ Kỳ yên diễn ra. Chị Năm Hưng (nhà ở phường 7, TP. Bạc Liêu) phấn khởi nói: “Mấy năm nay, năm nào tôi cũng đến Cổ miếu Tiên sư để phụ nấu nướng phục vụ lễ Kỳ yên. Năm nay ở đây tổ chức Đại lễ Kỳ yên lớn lắm, vừa đãi tiệc chay vừa đãi tiệc mặn, dù có hơi cực hơn năm trước nhưng vui lắm. Thấy nhiều người đến cúng dường, ăn tiệc xong rồi xem hát đình như vầy cũng đủ vui rồi”. Một số chùa còn chế biến nhiều món ăn truyền thống để đãi phật tử, cho nên đối với nhiều người, tham dự lễ Kỳ yên còn xem như một dịp để tha hồ thưởng thức các món ngon của chùa.

Cho dù với mục đích gì đi nữa, đến cúng lễ, xem hát tuồng, hay tham gia các trò chơi dân gian…, thì việc đến các điểm thờ tự để tham gia lễ Kỳ yên hàng năm của địa phương được xem như một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân. Tháng Giêng đi lễ Kỳ yên, người dân Bạc Liêu đã góp phần gìn giữ và bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống từ bao đời nay!

Ngọc Trân