Vĩnh biệt NSNA Đặng Quang Sanh: Tiếc thương một nghệ sĩ đầy tâm huyết với đời, với nghiệp!

Hồi 17 giờ ngày 8/9/2013, tại Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu, nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Đặng Quang Sanh đã trút hơi thở cuối cùng sau nhiều tháng chống chọi với bệnh tật! Làng nhiếp ảnh Bạc Liêu từ đây mất đi một “đàn anh” khi ông là một trong những cây đại thụ của nhiếp ảnh Bạc Liêu! Những lời tiếc thương sâu sắc, những câu chuyện kể về người NSNA suốt đời nhiệt tâm cống hiến cho đời, cho nghiệp được truyền cho nhau trong niềm rưng rưng xúc động…

NSNA Đặng Quang Sanh (tước hiệu AVAPA), sinh năm 1939, quê quán Vĩnh Lợi, Bạc Liêu Từ trần lúc 17 giờ ngày 8/9/2013 1 bằng khen Bộ VH-TT&DL, 1 huy chương vì sự nghiệp VHNT năm 2005 Các tác phẩm tiêu biểu: - Thăm lưới (HCĐ ĐBSCL 2005, Cúp pha lê Ý 2005); - Con người và biển cả (HCĐ Hội Nhiếp ảnh Ý, HCĐ FIAP 2005); - Muối trắng Bạc Liêu (giải C xuất sắc quốc gia 2006)…

Sáng thứ hai đầu tuần, tin buồn của gia đình nhiếp ảnh Đặng Quang đã được khắp nơi biết đến! Những cú điện thoại chia buồn, những lời tiếc thương, những câu chuyện kể về ông - NSNA Đặng Quang Sanh - cứ truyền cho nhau trong nỗi tiếc thương vô hạn! Mới đây thôi, tại buổi lễ kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống Điện ảnh - Nhiếp ảnh Việt Nam 15/3, người ta còn thấy NSNA Đặng Quang Sanh vinh dự lên nhận bằng tuyên dương của UBND tỉnh Bạc Liêu ghi nhận thành tích của một gia đình có 6 thành viên là NSNA Việt Nam và có công lớn trong những thành công của nhiếp ảnh Bạc Liêu. Vậy mà giờ đây, vĩnh viễn không còn thấy ông, một người nghệ sĩ ra đi nhưng tiếng thơm còn lan tỏa…

Tiệm chụp hình Hoa Phượng nằm trên đường Trần Phú (TP. Bạc Liêu) là cơ ngơi, đồng thời cũng là tổ ấm đã sinh ra và nuôi dưỡng cho làng nhiếp ảnh Bạc Liêu những tài năng! Người trụ cột chính là NSNA Đặng Quang Sanh. “Làm quen” với nhiếp ảnh như một nghề để mưu sinh, 18 tuổi, ông Đặng Quang Sanh làm thuê cho hiệu ảnh Nguyễn Văn (một hiệu ảnh nổi tiếng ở Bạc Liêu lúc ấy). Không lâu, ông đã phát hiện ra đó là niềm đam mê của mình. Không chỉ chú tâm học nghề, ông còn hướng niềm đam mê ấy cho 2 người em trai, sau này họ cũng trở thành NSNA Việt Nam, đó là các NSNA Đặng Quang Thanh (đã qua đời) và Đặng Quang Khương! Tiếp tục sự nghiệp của cha, những người con của ông là các NSNA Đặng Quang Minh, Đặng Quang Vinh, Đặng Quang Hiển cũng đã góp nhiều thành tích trong làng nhiếp ảnh hai tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau với những giải thưởng vinh dự cấp quốc tế, quốc gia, khu vực…

Thăm lưới - một trong những tác phẩm của NSNA Đặng Quang Sanh (ảnh do gia đình cung cấp).

Trong những dòng hồi tưởng về chú Hai Sanh (cách gọi thân mật mà nhiều người gọi NSNA Đặng Quang Sanh), chúng tôi phải kính cẩn nghiêng mình trước vong linh của chú khi nhớ đến câu nói: “Cuộc đời rất cần chúng ta” mà chú dùng để dạy con trai mình. Chuyện kể rằng: NSNA Đặng Quang Minh - con trai ông, năm ấy 12 tuổi đang học ở một trường làng Bạc Liêu. Một lần đi học về, anh ghé chơi cờ tướng với mấy ông lão thì cha xuất hiện và bảo anh về. Trên đường về, người cha đã nói với con trai rằng: “Cuộc đời rất cần chúng ta. Sao con có thể quay mặt vào bàn cờ mà bỏ cuộc đời”. Chỉ câu nói đó, người con trai đã bỏ cờ tướng cho đến bây giờ…

Một lần khác, Sở VH-TT&DL Bạc Liêu phối hợp với Liên hiệp Hội VHNT tỉnh tổ chức trưng bày triển lãm ảnh chủ đề Gia đình văn hóa. Chi hội Nhiếp ảnh họp các hội viên để phát động sáng tác. Thế là chú Hai Sanh lặng lẽ vác máy đi tìm những gia đình văn hóa, không phải loanh quanh ở nội ô thành phố Bạc Liêu mà chú lặn lội đến một số huyện để chụp, rồi về cặm cụi các khâu khác để cho ra thành phẩm giao cho chi hội của mình. Thế mới thấy, đâu chỉ đợi những cuộc thi cấp cao, những giải thưởng lớn… chú Hai Sanh đã nhiệt thành với nghiệp như thế, ngay ở những bức ảnh bình dị, gần gũi như thế…

Không giấu được niềm xúc động trước một bậc thầy trong nghiệp lẫn trong “trường đời”, NSNA Lâm Thanh Liêm, Chi hội trưởng Chi hội NSNA Việt Nam tỉnh Bạc Liêu, chia sẻ: “NSNA Đặng Quang Sanh ra đi là một mất mát lớn đối với làng nhiếp ảnh Bạc Liêu! Ông là một nghệ sĩ gương mẫu trong nghề nghiệp lẫn trong cuộc sống thường nhật. Trong vai trò là một trong những người đầu đàn của nhiếp ảnh Bạc Liêu, bất cứ phong trào nhiếp ảnh nào ở Bạc Liêu, và cả ở ngoài tỉnh, ông cũng tham gia bằng thái độ đầy trách nhiệm…”.

Vòng quay sinh - lão - bệnh - tử là quy luật, dẫu biết vậy nhưng trước một con người như ông, chúng ta tiếc thương sâu sắc khi ông từ giã cõi đời và không thể nào quên những gì ông đã để lại cho cuộc đời này. Những ngày ông bệnh nặng, bè bạn, anh em đến thăm hỏi, họ nhìn thấy trên khóe mắt của người nghệ sĩ già một niềm tiếc nuối, không phải tiếc nuối vì sắp ra đi, mà vì không còn được cầm máy đi đây đi đó… Những chuyến đi thực tế sáng tác cùng anh em vẫn còn được ông nhắc đến trong những ngày sắp từ giã cõi đời…

Về thành tích của NSNA Đặng Quang Sanh, chúng tôi chỉ tìm được vài dòng ngắn ngủi từ con trai ông, NSNA Đặng Quang Vinh vốn rất kiệm lời… Song, tình cảm, thái độ trân trọng của đồng nghiệp, anh em dành cho ông thì không biết bao nhiêu giấy mực mới chứa đựng hết! Có câu nói: “Đời sống chỉ là một khoảnh khắc nhưng với khoảnh khắc ấy, người ta có thể làm nên những việc vĩnh cữu”. Vâng! Những tác phẩm ảnh nghệ thuật chứa đựng trái tim tâm huyết của người nghệ sĩ, thái độ sống đầy trách nhiệm với đời của NSNA Đặng Quang Sanh chính là “những việc vĩnh cữu” sẽ đọng mãi trong lòng người ở lại…

Cẩm Thúy