Vốn trong xây dựng nông thôn mới: Thiếu mà thừa

Xây dựng nông thôn mới (NTM) đã vào giai đoạn nước rút. Các tiêu chí còn lại cần sự đầu tư từ phía Nhà nước. Nhiều địa phương than thiếu vốn để xây dựng hạ tầng nông thôn. Theo báo cáo từ Văn phòng Điều phối tỉnh, vốn trái phiếu Chính phủ năm 2015 phân bổ cho các xã đến nay mới chỉ giải ngân được khoảng 50%. Tình hình giải ngân vốn chậm đã ảnh hưởng đến việc tạm ứng vốn trái phiếu Chính phủ năm 2016.

Xây dựng nông thôn mới (NTM) đã vào giai đoạn nước rút. Các tiêu chí còn lại cần sự đầu tư từ phía Nhà nước. Nhiều địa phương than thiếu vốn để xây dựng hạ tầng nông thôn. Theo báo cáo từ Văn phòng Điều phối tỉnh, vốn trái phiếu Chính phủ năm 2015 phân bổ cho các xã đến nay mới chỉ giải ngân được khoảng 50%. Tình hình giải ngân vốn chậm đã ảnh hưởng đến việc tạm ứng vốn trái phiếu Chính phủ năm 2016.

Ông Ðoàn Văn Bình, Chánh Văn phòng Ðiều phối xây dựng NTM tỉnh, cho biết: “Ðể giải quyết khó khăn về vốn cho các xã điểm đủ điều kiện về đích đạt chuẩn NTM, hiện tại có 2 nguồn vốn đang được triển khai tại các địa phương là nguồn vốn trái phiếu Chính phủ và nguồn vốn xổ số kiến thiết. Tổng 2 nguồn vốn này gần 150 tỷ đồng. Tuy nhiên, tại các địa phương, tình hình giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ còn quá chậm. Ðiều này khiến cho việc ứng vốn năm 2016 gặp rất nhiều khó khăn”.

Đường về huyện U Minh.

Theo báo cáo từ Văn phòng Ðiều phối xây dựng NTM tỉnh, đến thời điểm này, toàn tỉnh mới chỉ có 7 xã đạt tiêu chí giao thông, phấn đấu đến cuối năm 2015 sẽ có 26 xã đạt tiêu chí này. Trong khi đó, đang là thời điểm mùa khô (vào cao điểm xây dựng giao thông nông thôn) nhưng các địa phương vẫn chưa đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình giao thông.

Giải thích cho nguyên nhân chậm trễ trên, ông Bình phân trần: “Một phần nguyên nhân là do các địa phương chưa chủ động trong việc xây dựng kế hoạch đầu tư trung, dài hạn. Các phần việc như: lộ đất đen, mặt bằng, đơn vị thi công… chưa sẵn sàng nên khi có vốn chưa thể bắt tay ngay vào thi công. Bên cạnh đó, do phân cấp đầu tư, nguồn vốn này do chủ tịch UBND xã làm chủ đầu tư, nhưng khi thực hiện thì phải xin chủ trương phê duyệt của cấp huyện nên thủ tục còn rườm rà. Ngoài ra, có những xã đã phê duyệt công trình rồi, trong quá trình thi công thì lại chọn nhà thầu không đủ năng lực nên việc quyết toán công trình cũng còn gặp nhiều khó khăn…”.

Xã Nguyễn Phích, huyện U Minh là 1 trong những xã khó khăn nhất về giao thông nông thôn trong huyện. Xã được phân bổ 1,6 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Tuy nhiên, đến thời điểm này xã chỉ mới quyết toán với Kho bạc được 800 triệu đồng. Lý giải cho sự chậm trễ này, ông Võ Văn Liêu, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: “Từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, xã đã triển khai xây dựng 3 công trình giao thông nông thôn, hiện đã hoàn thành 2 công trình, còn 1 công trình mới xong phần san lấp mặt bằng. Do công trình này nằm trong lâm phần, mùa khô nước cạn cộng với việc đắp các cống, đập phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng không thể vận chuyển được vật tư nên chậm tiến độ”.

Trên địa bàn huyện U Minh có tổng số 7 xã thì chỉ có xã Khánh An và Khánh Lâm là giải ngân hết vốn trái phiếu Chính phủ. Còn lại đa số các xã đều mới chỉ giải ngân 50% vốn.

Ông Lê Thanh Triều, Chủ tịch UBND huyện U Minh, cho biết: “Sở dĩ có việc chậm trễ trên là do quá trình phân khai vốn của tỉnh cũng còn chậm (đến tháng 2 mới phân khai), rồi quá trình làm hồ sơ thủ tục còn nhiều khó khăn. Mặt khác, thời gian cũng cận quá chứ mỗi năm vốn trái phiếu Chính phủ cũng phải đến tháng 6-7 mới giải ngân hết được. Tuy vậy, lãnh đạo huyện cũng đã chỉ đạo kỳ quyết các địa phương phải khẩn trương giải ngân hết vốn vào cuối tháng 5 này”.

Tại cuộc họp sơ kết quý I, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Dũng lưu ý các địa phương cần khẩn trương đẩy nhanh tiến độ trong xây dựng cơ bản, đặc biệt chú ý đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn trái phiếu Chính phủ năm 2015. Ông Dũng nhấn mạnh: “Không thể chấp nhận được chuyện than thiếu vốn mà khi đã có vốn rồi thì lại giải ngân chậm. Ðịa phương phải hết sức chủ động trong việc lên kế hoạch xây dựng các công trình; các ban, ngành cấp huyện cũng phải tích cực hơn nữa trong việc ủng hộ các xã trong lập thủ tục đầu tư xây dựng. Tất cả phải phối hợp với nhau bằng tinh thần trách nhiệm cao độ thì mới mong đảm bảo tiến độ thực hiện các công trình, dự án. Do bởi, đến hết tháng 5 mà chưa thể giải ngân hết vốn thì không thể nào ứng được vốn trái phiếu Chính phủ năm 2016, điều này sẽ là thiệt thòi lớn cho Cà Mau trong điều kiện hiện nay”.

Ðể các xã kịp tiến độ về đích năm 2015 thì nguồn vốn góp phần rất quan trọng. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân chậm như trên trong khi nhu cầu về vốn các dự án là rất cần là một việc làm không đáng có trong điều kiện kinh tế còn khó khăn như hiện nay./.

Bài và ảnh: Huệ Như