Xã điểm nông thôn mới: Có lộ trình nhưng khó thực hiện

(CMO) Theo thông tin từ Văn phòng Điều phối các chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh, hiện nay đã cuối tháng 4/2019, nhưng ngoài xã Thạnh Phú (huyện Cái Nước) vừa được thẩm định, 4 xã điểm còn lại của tỉnh và 5 xã điểm của huyện năm 2018 vẫn chưa đơn vị nào trình hồ sơ đề nghị công nhận xã NTM. Nhiều khả năng không có xã điểm nào được công nhận đạt chuẩn đúng tiến độ.

Phó chánh Văn phòng Điều phối các chương trình mục tiêu quốc gia Nguyễn Xuân Sơn giải thích: “Càng về sau việc xây dựng xã đạt chuẩn NTM càng khó và nhiều áp lực. Bởi các xã dễ đạt đã đạt hết rồi, các đơn vị còn lại địa bàn khá rộng, mỗi xã từ 10-15 ấp, đòi hỏi nguồn lực đầu tư hạ tầng như điện, đường, trường, trạm rất lớn. Huy động dân chỉ phần nào, nếu không có sự tiếp sức từ ngân sách thì rất khó”.

Tiến độ chậm

Dù gặp nhiều khó khăn nhưng Cà Mau phấn đấu đến năm 2020 có 42 xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Được biết, 4 xã điểm còn lại của tỉnh năm 2018 đến thời điểm này vướng rất nhiều tiêu chí. Cụ thể như xã Tân Trung (huyện Đầm Dơi) chỉ đạt 15/19 tiêu chí, do lộ nông thôn cần đầu tư khá nhiều, vệ sinh môi trường cũng chưa đảm bảo, trung tâm văn hoá, hệ thống chính trị chưa đáp ứng yêu cầu. Riêng xã Đất Mũi (huyện Ngọc Hiển), nhà ở dân cư, môi trường, giao thông nông thôn vẫn chưa hoàn chỉnh. Xã Hồ Thị Kỷ và Tân Lộc Bắc (huyện Thới Bình) cơ bản hơn nhưng môi trường, hệ thống tổ chức chính trị, trường học vẫn chưa đạt. Ông Sơn cho biết thêm: “4 xã điểm này coi như dừng lại, giao cho huyện để tiếp tục phấn đấu đạt chuẩn trong năm 2019”.

Riêng đối với 5 xã điểm của tỉnh năm 2019, sau khi thẩm định và lấy ý kiến sở, ngành đã chọn gồm: Hoà Thành (TP Cà Mau), Tân Phú (huyện Thới Bình), Lợi An (huyện Trần Văn Thời), Trần Thới (huyện Cái Nước) và Phú Thuận (huyện Phú Tân). Tuy nhiên, nguồn lực đến thời điểm này cũng chỉ vừa phân khai về các xã, trong khi nhu cầu đầu tư của các xã này rất lớn. Bởi liên quan đến đầu tư kết cấu hạ tầng, nhất là các xã ven biển, xây dựng điện, đường, trường, trạm cực kỳ nan giải. Ngoài ra, nguồn lực còn phải chia sẻ cho các xã bãi ngang, xã đặc biệt khó khăn, các xã đã đạt chuẩn, nếu không quan tâm đầu tư, nhiều xã sẽ rớt chuẩn, đó là chuyện khó tránh khỏi.

Cần giải pháp tích cực

Theo Văn phòng điều phối, rút kinh nghiệm từ năm 2018, năm nay tỉnh có bước chủ động hơn, xác định rõ hơn về mục tiêu nhiệm vụ. Những vướng mắc của năm 2018 sẽ được thực hiện trước để tránh kéo dài thời gian. Đồng thời, chỉ đạo các huyện, xã thực hiện quyết liệt, hoàn thành kế hoạch đề ra.

Ngoài ra, lộ trình công nhận huyện Thới Bình đạt chuẩn huyện văn hoá còn lắm nhọc nhằn. “Năm nay, khối lượng công việc còn rất nhiều, nếu thiếu sự phân công, phân cấp rõ ràng, không bám sát địa bàn tập trung chỉ đạo, khả năng về đích của huyện đến năm 2020 cực kỳ khó khăn. Đó chỉ là nói tới vấn đề 100% xã đạt chuẩn NTM, chưa đề cập đến 9 tiêu chí của huyện NTM theo Quyết định 558/QĐ-TTg ngày 5/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ”, ông Sơn nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, đối với các xã đã đạt chuẩn, về mặt pháp lý địa phương vẫn chưa ban hành bộ tiêu chí mới để hướng đến chuẩn cao hơn, chủ yếu đang thực hiện bộ tiêu chí cũ. Song, cũng không ít xã sau khi đạt chuẩn NTM không quan tâm nâng chất, để rớt một số tiêu chí “nhạy cảm” như BHYT, an ninh trật tự, môi trường, hộ nghèo... Hiện nay, không còn quy định sau 5 năm đạt chuẩn phải tiến hành công nhận lại mà phải hướng đến chuẩn khác cao hơn, từ xã đạt chuẩn nâng cao rồi tiếp tục hướng đến xã kiểu mẫu. Tuy nhiên, khung chuẩn này vẫn đang được xây dựng.

Về giải pháp cho lộ trình sắp tới, ông Sơn nhấn mạnh: “Tỉnh tập trung chỉ đạo trong năm 2019 phải đạt chuẩn từ 6-7 xã. Phấn đấu từ nay đến cuối năm 2020 công nhận thêm 12 xã NTM. Điều này cực kỳ khó khăn, do vậy, các sở, ngành phụ trách các tiêu chí theo phân công của UBND tỉnh cần tăng cường hỗ trợ, có giải pháp tích cực giúp các địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ đề ra"./.

Hồng Nhung