Truyền hình
Nửa đầu năm 2026, nông nghiệp với các ngành hàng chủ lực tôm - cua - lúa tiếp tục khẳng định vai trò bệ đỡ của kinh tế Cà Mau, đạt mức tăng trưởng 5,2%. Kết quả này cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong tư duy phát triển: từ mở rộng quy mô sang nâng cao giá trị, từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi, từ kinh nghiệm truyền thống sang ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Ðây được xem là nền tảng quan trọng để tỉnh hiện thực hoá mục tiêu tăng trưởng hai con số.
- Hợp tác xã - Trụ cột quan trọng tái cấu trúc nông nghiệp
- Khai thác phế phẩm, nâng giá trị sản xuất nông nghiệp
- Phát triển mô hình hợp tác xã xanh, nông nghiệp tuần hoàn, phát thải thấp
Chuyển đổi sản xuất, nâng cao giá trị ngành hàng
Sau hợp nhất tỉnh, không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại. Nhiều địa phương trong tỉnh đang tập trung phát triển các vùng nguyên liệu quy mô lớn, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng thay vì chạy theo sản lượng.
Kết quả 6 tháng đầu năm cho thấy, khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tăng trưởng 5,2%; tổng sản lượng thuỷ sản đạt hơn 613 ngàn tấn, tăng gần 7% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng tôm đạt trên 281 ngàn tấn, tăng hơn 14%; cua đạt hơn 21 ngàn tấn, tăng trên 10%... Kết quả này phản ánh hiệu quả của quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị gia tăng.
Nhiều mô hình như: nuôi tôm quảng canh cải tiến năng suất cao, tôm sinh thái, tôm đạt chứng nhận quốc tế, tôm tuần hoàn RAS-IMTA, hay sản xuất lúa chất lượng cao phát thải thấp... tiếp tục mở rộng. Ðáng chú ý là tăng trưởng của ngành nông nghiệp không còn phụ thuộc vào việc mở rộng diện tích mà được tạo ra từ việc nâng cao hiệu quả trên cùng đơn vị sản xuất. Ðây là hướng đi phù hợp với yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên và phát triển bền vững.
Song song với chuyển đổi phương thức sản xuất là sự phát triển của kinh tế tập thể. Các hợp tác xã (HTX) đang ngày càng trở thành cầu nối vững chắc giữa nông dân và doanh nghiệp, giúp nâng cao giá trị các ngành hàng chủ lực.
Tại HTX Nông nghiệp tổng hợp Ba Ðình, nhật ký điện tử, phần mềm quản lý vật tư và truy xuất nguồn gốc được áp dụng xuyên suốt quy trình sản xuất lúa - tôm. Theo anh Nông Văn Thạch, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, kiêm Giám đốc HTX, việc số hoá dữ liệu giúp giảm chi phí, minh bạch quy trình sản xuất, tạo nền tảng xây dựng thương hiệu gạo sạch, hữu cơ và mở rộng thị trường thông qua liên kết với doanh nghiệp, xúc tiến thương mại. Chuyển đổi số vì vậy không chỉ là công cụ quản lý mà còn trở thành lợi thế cạnh tranh của HTX.
HTX Nông nghiệp tổng hợp Ba Ðình thu hoạch lúa BL9 sản xuất theo hướng an toàn.
Ở lĩnh vực nuôi tôm, nhiều doanh nghiệp tiếp tục đồng hành cùng địa phương xây dựng vùng nguyên liệu đạt chứng nhận quốc tế, phát triển các mô hình nuôi sinh thái, nuôi tuần hoàn RAS-IMTA và nuôi ứng dụng công nghệ cao. Theo ThS Trần Quốc Bình, bộ phận kỹ thuật Tôm Mekong, Công ty De Heus Việt Nam, mô hình RAS-IMTA sẽ phát huy hiệu quả khi được tổ chức theo vùng nuôi tập trung, gắn với HTX và doanh nghiệp bao tiêu. Ðây là hướng đi giúp nâng cao chất lượng, giảm phát thải, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc, tạo nền tảng xây dựng thương hiệu tôm công nghệ cao của Cà Mau.
Nếu ngành tôm đang tạo lợi thế bằng công nghệ, vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế, thì ngành cua sở hữu lợi thế khác biệt từ hệ sinh thái rừng ngập mặn và mô hình nuôi sinh thái. Là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu mua, chế biến và phân phối cua nhiều năm qua, Công ty TNHH Dư Thái Bình nhận thấy xu hướng tiêu dùng xanh đang mở ra cơ hội để cua Cà Mau tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về nguồn gốc, chất lượng.
Công ty TNHH Dư Thái Bình quảng bá cua Cà Mau tại Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ II năm 2025, tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: ANH TUẤN
Tuy nhiên, theo đại diện công ty, để nâng cao giá trị gia tăng, ngành cua cần chuyển mạnh từ xuất bán nguyên liệu sang phát triển các sản phẩm chế biến sâu, đồng thời đẩy mạnh xây dựng thương hiệu, ứng dụng chuyển đổi số trong truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường thông qua thương mại điện tử. Cùng với đó, tăng cường liên kết giữa người nuôi, HTX và doanh nghiệp là yếu tố quyết định để xây dựng chuỗi giá trị bền vững, nâng cao sức cạnh tranh của cua Cà Mau trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Ðộng lực tăng trưởng mới
Có thể thấy, dư địa tăng trưởng của 3 ngành hàng chủ lực tôm - cua - lúa còn rất lớn. Tuy nhiên, dư địa ấy chưa được khai thác tương xứng. Ở một số địa phương, việc tổ chức sản xuất còn thiếu quyết liệt; liên kết giữa doanh nghiệp và HTX, người dân chưa bền vững; dữ liệu ngành hàng, mã số vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc chưa đồng bộ; không ít HTX còn gặp khó về năng lực quản trị và mở rộng thị trường... Ðây là những "điểm nghẽn" cần sớm được tháo gỡ để nông nghiệp Cà Mau phát triển đột phá trong thời gian tới.
Trước yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, chuyển đổi số được Cà Mau xác định là nền tảng quan trọng trong quản trị ngành hàng. Theo đó, tỉnh sẽ tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu, quản lý vùng nuôi, vùng sản xuất, số hoá quy trình, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí sản xuất, đáp ứng các yêu cầu của thị trường. Cùng với đó, phát triển vùng nguyên liệu tập trung, mở rộng các mô hình đạt chứng nhận quốc tế, nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX và tăng cường liên kết chuỗi sẽ tiếp tục là những giải pháp quan trọng nhằm gia tăng giá trị sản phẩm.
Chế biến sâu giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị xuất khẩu tôm Cà Mau.
Tại hội nghị đánh giá phát triển các ngành hàng chủ lực, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử đề nghị các sở, ngành và địa phương khẩn trương rà soát dư địa tăng trưởng của từng ngành hàng, xây dựng kịch bản phát triển phù hợp với điều kiện thực tế, gắn với trách nhiệm người đứng đầu.
Khai thác hiệu quả mọi tiềm năng, không để dư địa tăng trưởng bị lãng phí; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển bền vững các ngành hàng chủ lực, tạo động lực tăng trưởng mới cho kinh tế tỉnh nhà.
Trên thực tế, động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới sẽ không chỉ đến từ việc gia tăng sản lượng, mở rộng diện tích mà còn phải được tạo nên bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tập thể và liên kết chuỗi giá trị. Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ và hiệu quả, 3 ngành hàng chủ lực sẽ tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, đóng góp tích cực vào tăng trưởng GRDP, tạo nền tảng để Cà Mau Phát triển nhanh và bền vững./.
Huyền Trang
Xem thêm bình luận