Xây dựng các khu tái định cư: Chậm vì thiếu vốn

Theo Quyết định của UBND tỉnh, giai đoạn 2006-2015 toàn tỉnh sẽ xây dựng khoảng 36 khu tái định cư nhằm bố trí chỗ ở cho người dân đang sống trên đê biển, khu vực rừng phòng hộ, khu vực sạt lở... Tuy nhiên, đến nay chỉ mới hoàn thành được 5 khu, các khu còn lại đang trong quá trình xây dựng dở dang. Có thể nói các khu tái định cư hiện nay không chỉ thiếu về số lượng mà còn kém về chất lượng.

Theo Quyết định của UBND tỉnh, giai đoạn 2006-2015 toàn tỉnh sẽ xây dựng khoảng 36 khu tái định cư nhằm bố trí chỗ ở cho người dân đang sống trên đê biển, khu vực rừng phòng hộ, khu vực sạt lở... Tuy nhiên, đến nay chỉ mới hoàn thành được 5 khu, các khu còn lại đang trong quá trình xây dựng dở dang. Có thể nói các khu tái định cư hiện nay không chỉ thiếu về số lượng mà còn kém về chất lượng.

Ông Phùng Sơn Kiệt, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông  thôn, cho biết, đến thời điểm này, trong số 36 khu tái định cư theo Quyết định 333 của UBND tỉnh, chỉ mới bắt tay vào thực hiện 18 khu. Trong số đó, có 2 khu phải dừng do vị trí dự kiến gặp phải tình trạng sạt lở, 2 khu mới lập dự án phải dừng do hết kinh phí, 5 khu hoàn thành, các khu còn lại đang trong quá trình xây dựng.

Thiếu cả lượng lẫn chất

Mặc dù có 5 khu tái định cư được cho là đã xây dựng hoàn thành và tiến hành bố trí dân cư, song một số hạng mục công trình vẫn đang trong quá trình xây dựng dở dang. Ðiển hình Khu tái định cư Vàm Hương Mai, xã Khánh Tiến đã xây dựng hoàn thành và bố trí dân cư cách đây gần 3 năm; nhưng đến thời điểm này còn một số hạng mục công trình như đường thoát nước, chợ nhà lồng vẫn chưa thể thực hiện. Có thể đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đã cấp nền cho trên 183 hộ nhưng đến thời điểm này chỉ có 70 hộ cất nhà. Thậm chí có tình trạng người dân vào ở không lâu đã sang bán, trở lại chỗ cũ sinh sống. Ông Kiệt cho biết, trong thời gian tới (2015-2016) sẽ bố trí vốn để hoàn thành các hạng mục còn lại.

Khu tái định cư Xẻo Quao, thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, được xây dựng nhiều năm nhưng vẫn chưa hoàn chỉnh.    Ảnh: MINH TẤN

Ðặc biệt hơn là Khu tái định cư Xẻo Quao của thị trấn Sông Ðốc, được xây dựng từ năm 2004-2005 và đã hoàn thành giai đoạn 1, bố trí được trên 341 hộ vào sinh sống. Tuy nhiên, đến nay hạ tầng vẫn chưa hoàn chỉnh. Người dân sống trong khu dân cư vẫn bị cô lập do tuyến đường số 6 đấu nối với bên ngoài chưa xây dựng được. Nguyên nhân khiến hơn 10 năm qua không thể xây dựng được tuyến đường đấu nối này, theo ông Kiệt, do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng của địa phương.

Khu tái định cư Lung Ranh đến thời điểm này vẫn còn khá vắng vẻ. Có 114 hộ được xét cấp nền nhưng chỉ mới có 77 hộ vào sinh sống. Và một số hạng mục công trình phải đợi đến cuối năm mới có thể hoàn thiện theo thiết kế.

3 Khu tái định cư Vàm Ba Tỉnh, Sào Lưới và Kinh Tư của huyện Trần Văn Thời cũng không ngoại lệ. Theo ông Kiệt, 2 Khu tái định cư Vàm Ba Tỉnh và Sào Lưới phải tạm thời ngừng thi công do không có tiền. Khu dân cư Kinh Tư, xã Khánh Hải đang xem xét để bố trí dân cư. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu tổ y tế và những chiếc cầu đấu nối ra 2 đầu kinh. Ngoài ra, hiện trạng nền còn thấp cần tiếp tục nâng cấp.

Huyện Phú Tân cũng được quy hoạch 3 điểm tái định cư gồm: Mỹ Bình, Công Nghiệp và Cái Cám. Trong số 3 khu này chỉ có Khu tái định cư Mỹ Bình của xã Phú Tân đã hoàn thành cơ bản các hạng mục công trình và đã có 43 hộ vào cất nhà trong số 116 nền theo thiết kế. Tuy nhiên, khu Mỹ Bình hiện nay vẫn còn thiếu trường mẫu giáo và sân chơi cho các cháu. Còn khu Cái Cám mới san lấp và làm đường nông thôn bờ Nam; còn bờ Bắc đang gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng do 3 hộ không nhận tiền bồi thường và 1 hộ tranh chấp nên chưa thể thi công. Còn Khu tái định cư Công Nghiệp đến nay vẫn chưa giải phóng mặt bằng. Không chỉ vậy, Khu tái định cư Tam Giang Ðông (huyện Năm Căn), Khu tái định cư Chợ Thủ (xã Tam Giang Tây, huyện Ngọc Hiển) cũng chỉ dừng lại ở khâu giải phóng mặt bằng phải tạm ngưng thi công do hết vốn.

Chờ vốn

Hiện còn nhiều người dân sống trong khu vực ven đê biển Tây, tại các cửa biển có nhu cầu bố trí tái định cư.

Theo thiết kế ban đầu (vào năm 2008) để hoàn thành tất cả 36 khu tái định cư như dự kiến cần phải có nguồn vốn khoảng 500 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo ông Kiệt, theo thời gian chịu sự tác động của trượt giá, giờ số tiền để hoàn thành toàn bộ các khu tái định cư trên lên đến 800 tỷ đồng. Nếu hoàn thành hết tất cả các khu tái định cư dự kiến sẽ bố trí được cho tất cả hơn 3.000 hộ đang sống trên các tuyến đê, rừng phòng hộ và các khu vực sạt lở vào nơi an toàn.

Ông Ngô Minh Toại, Chủ tịch UBND xã Ðất Mũi, huyện Ngọc Hiển, cho biết, hiện vài chục hộ dân 2 bên cửa Vàm Xoáy đang đối mặt với nguy hiểm do tình trạng sạt lở ngày một nghiêm trọng, cần thiết phải di dời tái định cư. Tuy nhiên, việc xây dựng khu tái định cư vượt khả năng, địa phương đang cần sự hỗ trợ của cấp trên.

Trong thời điểm mùa mưa bão đang đến gần, nhu cầu nơi ở an toàn càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Ông Bùi Văn Nhân, một trong những hộ đang sống tạm ven đê thuộc xã Khánh Tiến, huyện U Minh, bộc bạch: “Nhà cửa tạm bợ kiểu này chỉ cần gió cấp 5-6 là có thể sập bất cứ lúc nào. Mùa gió Nam sắp đến, gió có thể lên đến cấp 9-10. Biết là vậy, nhưng giờ không đất không đai thì đi đâu. Thôi cứ đánh liều như từ trước đến giờ vậy”.    

Nhu cầu là vậy, nhưng xem ra người dân vẫn còn phải đợi. Ông Kiệt cho biết, đến thời điểm này toàn tỉnh chỉ mới bố trí được 181 tỷ đồng trong tổng số hơn 800 tỷ đồng xây dựng các khu tái định cư. Tỉnh đã xác định sẽ không xây dựng khu tái định cư mới mà chỉ tập trung hoàn thiện các khu đang xây dựng./.

Bài và ảnh: Tuyết Trầm