Xây dựng đường nông thôn theo loại hình mới

(CMO) Tuyến đường có chiều dài 11.336 m. Đây là tuyến đường có vị trí rất quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh; có điểm nối từ cống Hương Mai (cửa biển Hương Mai), đê quốc phòng - an ninh biển Tây đi qua 3 xã: Khánh Tiến, Khánh Hoà và Khánh Lâm, đấu nối với tuyến đường về trung tâm huyện U Minh và về cụm kinh tế biển Khánh Hội.

Trước đây, tuyến đường này là đường bê-tông, mặt đường nhỏ, chỉ có xe 2 bánh phục vụ đi lại cho người dân là chính, sản xuất và đời sống người dân còn khó khăn. Yêu cầu xây dựng tuyến đường ô-tô nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của 3 xã (Khánh Tiến, Khánh Hoà, Khánh Lâm); tạo ra hệ thống giao thông liên hoàn, rút ngắn thời gian đi lại, vận chuyển hàng hoá đến trung tâm huyện, TP. Cà Mau và các vùng kinh tế ven biển; gắn với xây dựng, bảo vệ vững chắc tuyến đê quốc phòng - an ninh biển Tây.

Tuyến đường ô-tô về trung tâm xã Khánh Tiến, huyện U Minh. Ảnh: Trần Thể.

Xác định vị trí, tầm quan trọng trên, UBND tỉnh có Quyết định số 1163/QĐ-UBND ngày 18/8/2008, phê duyệt đầu tư dự án xây dựng tuyến đường. Tuyến đường được khởi công xây dựng tháng 7/2009. Quy mô xây dựng chiều rộng mặt đường 4 m, lề đường mỗi bên 1,25 m; tải trọng lưu thông 5 tấn; công trình đường cấp III (theo Nghị định 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ). Kết cấu xây dựng mặt đường bằng bê-tông cốt thép, đây là loại hình khá mới đang làm thí nghiệm xây dựng đường ô-tô nông thôn.

Tuyến đường được nghiệm thu hoàn thành đưa vào sử dụng tháng 1/2012. Mặt đường phẳng, thông thoáng, kết cấu nền đường được xây dựng trên nền lộ cũ đã có trước đây nên nền đường chắc, cơ bản ổn định. Mặt khác, mặt đường được xây dựng theo kết cấu bê-tông cốt thép, phù hợp với điều kiện địa chất ổn định của vùng đất nên mặt đường ít bị sụp lún, bong tróc so với một số tuyến đường láng nhựa khác; những dấu hiệu về xuống cấp, hư hỏng mặt đường chưa thấy gì đáng ngại. Công tác quản lý, bảo dưỡng tuyến đường cũng được chính quyền địa phương quan tâm, là một trong những yếu tố quan trọng bảo vệ tuyến đường vững chắc, sử dụng lâu dài.

Hiệu quả tuyến đường đã làm thay đổi rõ nét diện mạo kinh tế - xã hội nông thôn của 3 xã: Khánh Tiến, Khánh Hoà, Khánh Lâm nói riêng, huyện U Minh nói chung. Trước hết là giao thông thông suốt, nối liền các xã, xã về huyện, phục vụ tốt yêu cầu vận chuyển hành khách, hàng hoá (xoá hẳn vận chuyển bằng đường thuỷ), rút ngắn khoảng cách giữa nông thôn và thành thị. Từ đó, tạo điều kiện kinh tế phát triển, năng suất sản xuất tăng lên; mở ra nhiều ngành nghề sản xuất mới, nhất là ngành nghề dịch vụ, thương mại; tạo thêm nhiều việc làm, thu nhập của người dân tăng lên, hộ nghèo giảm, bộ mặt nông thôn đổi mới rõ nét. Từ đó, góp phần tăng thu nhập bình quân đầu người 31,2 triệu đồng/năm.

Hiệu quả tuyến đường còn thể hiện ở chỗ xây dựng trên đường lộ cũ có từ lâu nên hạn chế đến mức thấp nhất xâm hại nhà cửa, cây trái, đất sản xuất của người dân nên công tác giải toả, giải phóng mặt bằng thuận lợi, chi phí bồi hoàn thấp, sự đồng tình của người dân rất cao.

Bên cạnh hiệu quả, tuyến đường cũng còn những hạn chế nhất định. Việc xây dựng đường chưa gắn liền với xây dựng cầu, hiện trên tuyến còn 4 cây cầu được xây dựng thời lộ cũ, mặt cầu hẹp, tải trọng nhỏ (2,5 tấn) đã bị hư hỏng, xuống cấp, rất yếu (cầu kinh Hai Được, cầu kinh Công Điền, cầu kinh Mười Hậu và cầu kinh Nước Phèn). Do cản trở của cầu nhỏ, cũ nên phương tiện lưu thông chủ yếu là phục vụ đưa rước khách, việc vận chuyển hàng hoá còn hạn chế, do vậy chưa khai thác hết công năng của tuyến đường, gây lãng phí.

Do nằm gần mép kinh, nhiều đoạn bị sạt lở sâu đến chân lộ làm ảnh hưởng đến độ bền chắc của tuyến đường. Theo thiết kế, lề đường mỗi bên 1,5 m, nhưng thực tế chưa có chỗ nào chừa lề đường theo thiết kế. Do thói quen sinh hoạt theo tuyến lộ cũ nên hầu hết người dân ở đây trồng trọt, mua bán sát mặt đường, thậm chí một số điểm mua bán nhỏ còn kê những kệ hàng hoá trên mặt đường, gây cản trở lưu thông.

Hệ thống cọc tiêu, biển báo hướng dẫn giao thông của cơ quan chức năng chưa đầy đủ; trách nhiệm phối hợp kiểm tra, giám sát của các ngành, các địa phương thiếu thống nhất, thiếu thường xuyên, chặt chẽ; một số đoạn còn bị chướng ngại vật làm che khuất tầm nhìn, dễ xảy ra tai nạn giao thông.

Để khắc phục hạn chế trên, các cơ quan chức năng và địa phương cần sớm đầu tư xây dựng mới 4 cây cầu trên tuyến để đồng bộ với cấu trúc, tải trọng mặt đường. Một mặt làm cho lưu thông thuận lợi, phát huy hết công năng và hiệu quả tuyến đường, tránh lãng phí. Mặt khác, nhằm đảm bảo an toàn giao thông, ngăn chặn tiềm ẩn xảy ra tai nạn giao thông, chính quyền, các đoàn thể cần phát động, giáo dục người dân ý thức, trách nhiệm về quản lý, bảo vệ mặt đường, có trách nhiệm gia cố, bảo vệ lề đường trước mặt nhà không để bị sạt lở; thực hiện tốt quy định chừa lề, không trồng trọt, che chắn, sinh hoạt mua bán trên lề đường và thực hiện tốt những quy định về an toàn giao thông.

Trước mắt, chỉ đạo bồi trúc, gia cố ngay những điểm bị sạt lở nhằm bảo vệ ổn định vững chắc tuyến đường; thực hiện lắp đặt đầy đủ các hệ thống cọc tiêu, biển báo hướng dẫn giao thông; thường xuyên tuần tra, kiểm soát an toàn giao thông; giải toả ngay những điểm mua bán trên lề đường, những chướng ngại vật làm che khuất tầm nhìn nhằm làm giảm bớt tai nạn giao thông có thể xảy ra. Đồng thời, có chu kỳ duy tu, bảo dưỡng, nâng cấp cải tạo để tuyến đường sử dụng lâu dài.

Thực tế 5 năm đưa vào sử dụng tuyến đường, có thể đánh giá đây là loại kết cấu mặt đường cứng có nhiều ưu điểm so với các loại kết cấu khác, thích hợp với vùng đất có địa hình, địa chất ổn định không chỉ ở U Minh mà còn ở nhiều vùng nông thôn khác trong tỉnh. Mặt khác, với kết cấu này cường độ mặt đường cao, giải pháp thi công đơn giản, chi phí đầu tư thấp; dễ duy tu bảo dưỡng và ít tốn kém sửa chữa khi mặt đường bị hư hỏng. Thiết nghĩ, các ngành chức năng có thể tổ chức đánh giá rút kinh nghiệm loại hình xây dựng lộ giao thông nông thôn theo kết cấu bê-tông cốt thép so sánh với loại hình đường láng nhựa cả về tính phù hợp, độ bền chắc, về kỹ thuật và giải pháp thi công; đặc biệt là về chi phí đầu tư và hiệu quả kinh tế, từ đó có thể nhân rộng cho nhiều vùng nông thôn trong tỉnh.

Nguyễn Phước Thiện