Xây dựng giao thông nông thôn: Nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ

Thiếu vốn đầu tư xây cầu, làm lộ, nhiều công trình thi công ì ạch… không ít vùng quê vẫn đang đứng trước nguy cơ bị chia cắt trong mùa mưa. Đó là thực trạng chung về giao thông nông thôn (GTNT) ở các huyện trong tỉnh hiện nay.

Những công trình xây dựng... ì ạch

Với người dân ở xã Vĩnh Lộc A (huyện Hồng Dân), mùa mưa đến đồng nghĩa với việc bà con gặp khó khăn trong trong việc đi lại. Tuyến đường chính đấu nối xã với trung tâm huyện là tuyến Vĩnh Lộc - Vĩnh Lộc A đã bị đơn vị thi công bỏ phế từ nhiều năm nay.

* Làm lộ GTNT ở ấp Toàn Thắng, xã Vĩnh Hậu, huyện Hòa Bình. * Tuyến đường Vĩnh Lộc - Vĩnh Lộc A thi công ì ạch, mặt đường chỉ toàn là cát. Ảnh: P.Đ

Anh Võ Tấn Thái (xã Vĩnh Lộc A) bức xúc nói: “Không biết làm lộ kiểu gì mà mấy năm nay không thấy làm. Lộ cũ bị ủi lên hết, cát thì bơm lên rồi bỏ đó nên mưa tới là không có lộ để đi. Điều đáng nói là các cây cầu cũng bị tháo dỡ để thay thế bằng những cầu tạm khiến cho học sinh thường xuyên gặp tai nạn, khi thì gãy cầu, khi thì té sông. Hồi nghe tin làm lộ mới, bà con ở đây mừng lắm! Nhưng không ngờ, bây giờ lộ cũ cũng không có mà đi”. Do đơn vị thi công bỏ phế công trình nên mùa mưa tới, chính quyền địa phương phải thuê một máy ủi để san lấp những ổ trâu, ổ voi cho người dân đi tạm. Theo người dân huyện Hồng Dân, nếu muốn đi từ trung tâm huyện về xã Vĩnh Lộc A và ngược lại, chỉ có cách duy nhất là đi đò sang Kiên Giang rồi đi vòng lại.

Hiện nay, còn nhiều công trình GTNT ở các địa phương bị bỏ dỡ nửa chừng hoặc thi công cầm chừng, trong đó xã Vĩnh Lộc A chỉ là một trường hợp cụ thể. Bên cạnh đó, nhiều con đường bê-tông, những chiếc cầu kiên cố gần như chỉ nằm trong mơ ước của người dân. Đơn cử như ở tuyến lộ ấp Mỹ Phú Nam (xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình), từ nhiều năm nay, người dân rất mong có được một con đường để đi lại thuận tiện trong mùa mưa. Bà Trương Thị Hằng (ấp Mỹ Phú Nam) bày tỏ: “Hai đầu ấp Mỹ Phú Nam đã có lộ bê-tông, khúc giữa thì còn hơn 3km đường đất. Nhiều lần chính quyền họp dân nói làm lộ, nhưng rồi đâu vẫn vào đấy, lộ đất vẫn hoàn lộ đất. Vào mùa mưa, người dân ở đây chủ yếu đi lại bằng xuồng máy”. Một thực tế là dù nhà nước đã đầu tư nhiều vào lĩnh vực GTNT, nhưng ở các huyện, nhu cầu làm lộ, xây cầu của người dân vẫn còn rất lớn.

Làm GTNT - còn nhiều cái khó

Trong công tác làm GTNT, mỗi địa phương đều gặp những khó khăn riêng. Đơn cử như ở huyện Đông Hải thì vấn đề địa hình sông ngòi chằng chịt dẫn đến chi phí đầu tư xây cầu, cống tăng lên rất nhiều. Đồng thời, do nền đất yếu nên địa phương này thường gặp vấn đề sụt lún trong khi làm lộ. Đối với các huyện Hòa Bình, Phước Long thì vào mùa khô, mực nước trên các kênh xuống thấp gây trở ngại lớn trong vấn đề vận chuyển vật liệu xây dựng. Không ít nơi, để đảm bảo tiến độ xây dựng, nhà thầu phải sử dụng phương tiện nhỏ để vận chuyển cát, đá, xi măng nên chi phí tăng lên.

Bên cạnh đó, một khó khăn lớn là thiếu vốn trong đầu tư xây dựng các công trình GTNT. Ông Bùi Chí Nguyện, Phó trưởng Phòng Kinh tế hạ tầng huyện Đông Hải chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất của GTNT vẫn là nguồn vốn. Với số tiền đầu tư cho GTNT của huyện chỉ từ 2,9 - 3 tỷ đồng/năm thì chỉ đủ duy tu, sửa chữa các tuyến đường đã xuống cấp. Để làm tốt công tác xây dựng GTNT thì việc huy động vốn từ nhiều nguồn lực là cần thiết. Một thực tế trong xây dựng GTNT là càng về sau càng khó, vì những tuyến đường người dân có điều kiện thì bà con đã chủ động vốn đối ứng để làm, những tuyến còn lại phần lớn là thưa dân, hoặc nhiều hộ không đáp ứng được vốn”.

Một thực trạng mới nổi lên trong việc làm GTNT ở các địa phương chính là những tuyến đường dài, ít hộ dân sinh sống. Do đó, công tác vận động bà con đối ứng vốn làm lộ gặp nhiều khó khăn.

Cần xã hội hóa lĩnh vực GTNT

Trước những khó khăn trên, nhiều huyện đã linh hoạt thực hiện xã hội hóa trong việc làm GTNT. Điển hình là các huyện Hòa Bình, Đông Hải, Phước Long. Từ đầu năm đến nay, các địa phương này đã nỗ lực làm tốt công tác vận động, tuyên truyền người dân làm GTNT theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm. Người dân sẽ thực hiện đối ứng vốn 50%, đồng thời được tham gia giám sát công trình. Do vậy, chất lượng công trình và tiến độ thi công nhiều nơi được nâng lên đáng kể.

Ông Nguyễn Văn Tư (ấp Toàn Thắng, xã Vĩnh Hậu, huyện Hòa Bình) - nơi có tuyến lộ vừa mới thi công xong, cho rằng: “Người dân ở đây rất đồng tình vì chúng tôi được đóng góp một phần công sức và được tham gia giám sát thi công. Tôi cũng đã hiến gần 400m2 đất để làm lộ”. Rõ ràng, việc huy động sức dân đã đẩy nhanh quá trình làm GTNT ở nhiều địa phương. Ngoài ra, với những công trình lớn được Nhà nước đầu tư vốn thì các huyện nói trên nhanh chóng đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng, sớm đưa công trình phục vụ người dân.

GTNT là hệ thống “mạch máu” nối liền nông thôn với thành thị, quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội, đi lại của người dân ở nông thôn. Trước nhu cầu về cầu, đường như hiện nay, xã hội hóa GTNT sẽ góp phần giải quyết nhiều khó khăn.

Phạm Đoàn