Xét đạt chuẩn văn hoá sát với thực tế

Thực tiễn qua 20 năm triển khai cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” đã mang lại hiệu quả thiết thực. Cuộc vận động đã khơi dậy ý thức và tinh thần tự quản trong quần chúng Nhân dân gắn với lợi ích cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự ở từng địa bàn dân cư, cùng cộng đồng trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Thực tiễn qua 20 năm triển khai cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” đã mang lại hiệu quả thiết thực. Cuộc vận động đã khơi dậy ý thức và tinh thần tự quản trong quần chúng Nhân dân gắn với lợi ích cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự ở từng địa bàn dân cư, cùng cộng đồng trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Tuy nhiên, phát triển của đời sống xã hội từng giai đoạn, từng thời điểm có khác nhau nên quy định tiêu chuẩn, quy trình, thẩm định… các danh hiệu trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” cũng được thay đổi, điều chỉnh phù hợp để nâng cao chất lượng và hiệu quả văn hoá cơ sở. Quyết định số 45/2015/QÐ-UBND của UBND tỉnh ban hành cuối năm 2015 (thay thế Quyết định số 09/2012/QÐ-UBND của UBND tỉnh ban hành năm 2012) cũng không nằm ngoài mục đích đó.

50% trục đường chính của ấp, khóm được bê-tông hoá mới đạt tiêu chuẩn văn hoá.

Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau Phan Mộng Thành cho biết: Quyết định số 45 nhìn chung vẫn dựa vào những quy định khung từ Quyết định số 09, nhưng trong đó có một số điều chỉnh thuận lợi hơn cho ban chỉ đạo cũng như chính quyền địa phương áp dụng phát động phong trào, bình xét và đề nghị công nhận đạt chuẩn văn hoá năm 2016.

Về đối tượng áp dụng theo quy định mới, các cơ quan, đơn vị, các nơi cộng cộng như chùa chiềng, nhà thờ… sẽ giao cho Liên đoàn Lao động tỉnh phát động, bình xét và đề nghị công nhận theo hướng dẫn riêng của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động đăng ký. Riêng lực lượng vũ trang thì giao về cho đơn vị trực tiếp quản lý phát động, bình xét và đề nghị công nhận theo hướng dẫn riêng của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an về quy trình, quy chuẩn… văn hoá trong đơn vị.

Do vậy, Ban Chỉ đạo về phong trào xây dựng đời sống văn hoá của tỉnh và các cấp chỉ còn tập trung phát động và bình xét đạt chuẩn văn hoá 3 đối tượng, gồm: hộ gia đình; ấp, khóm và xã, phường, thị trấn. Việc điều chỉnh như thế sẽ phù hợp hơn trong việc bình xét đề nghị công nhận đối với ban chỉ đạo các cấp, vì thường địa phương không quản lý doanh trại, cơ quan quân đội, doanh nghiệp…  nên việc theo dõi, xét đề nghị sẽ thiếu khách quan.

Ông Thành cho biết thêm, ở Chương 2 (Ðiều 3, 4 và 5 của Quyết định số 45) đều có những điều chỉnh mới (so với Quyết định số 09), cụ thể các tiêu chuẩn và những tiêu chí nhỏ, căn cứ vào đó, hộ, ấp, khóm, xã, phường, thị trấn nào đủ điều kiện theo quy định, ban chỉ đạo xét đề nghị công nhận đạt chuẩn văn hoá.

Ðiểm mới nữa là quy trình bình xét được kéo dài 15 ngày, từ ngày 10-25/10 hằng năm (Quyết định số 09 quy định chỉ 5 ngày). Và thời gian công nhận của chính quyền địa phương cũng được cụ thể là khi UBND xã nhận được đề nghị của ban chỉ đạo về công nhận các danh hiệu thì trong vòng 5 ngày UBND phải ký quyết định và ban hành, nếu trong thời gian quy định mà không ký thì phải có thông báo trả lời nguyên nhân.  

Trước đây (Quyết định số 09) quy định họp dân để bình xét gia đình văn hoá chỉ tổ chức một cuộc và ở một địa điểm duy nhất. Còn theo Quyết định số 45, quy trình bình xét được chia nhỏ trong khu dân cư, mỗi ấp, khóm có thể tổ chức ở tổ tự quản để xét bình chọn (chỉ hộ dân cư của tổ). Sau đó, các biên bản bình xét sẽ được tổng hợp lại lập thành biên bản chung của ấp, khóm và làm đề nghị chung, kèm theo danh sách bình chọn ở các tổ tự quản. Làm như thế sẽ công bằng và sát thực hơn.

Mặt khác, quy định ấp đạt chuẩn văn hoá thì tỷ lệ hộ dân có nhà ở cấp 4 trở lên phải đáp ứng điều kiện 3 cứng theo chuẩn của Bộ Xây dựng (theo Quyết định số 09) cũng được điều chỉnh, nhà ở của hộ dân có thể xây dựng bằng cây gỗ địa phương nhưng chắc chắn, đẹp, bền… thì vẫn công nhận 3 cứng (Quyết định số 45).

Tương tự, ấp đạt chuẩn văn hoá thì tỷ lệ sử dụng điện sinh hoạt của hộ dân phải đạt 95% trở lên và phải đảm bảo có điện kế, đồng hồ riêng (Quyết định số 09). Còn theo Quyết định số 45 cũng quy định phải đạt 95% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia sinh hoạt, nhưng được quyền chia hơi (không cần có điện kế, đồng hồ riêng), nhưng phải đảm bảo an toàn truyền tải điện được ngành điện lực công nhận.

Theo ông Thành, còn nhiều điều chỉnh đổi mới ở Quyết định số 45, chung quy là rõ ràng hơn, cụ thể hơn các tiêu chuẩn, tiêu chí, cũng như phân cấp phát động, bình xét sát với điều kiện thực tế. Như vậy sẽ tạo sự công bằng và nâng cao chất lượng văn hoá cơ sở. Tuy nhiên, trước đây quy định ấp đạt chuẩn văn hoá phải có 70% hộ dân đạt chuẩn văn hoá. Còn bây giờ tỷ lệ này được nâng lên là 80%. Ðây là vấn đề khó cho địa phương, vì phải đảm bảo số lượng nên lo ngại một số nơi sẽ chạy đua thành tích mà bỏ quên vấn đề “chất”, nên ban chỉ đạo các địa phương phải theo dõi và chỉ đạo sát, đảm bảo đạt yêu cầu đặt ra trong việc bình xét văn hoá năm nay./.

Bài và ảnh: Mỹ Pha