“Đãi cát tìm vàng”​ cho sân khấu cải lương

“Đề án phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương (SKCL) tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2021 - 2025” có đề cập đến việc xây dựng Bạc Liêu trở thành trung tâm SKCL của khu vực và SKCL sẽ trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của tỉnh. Muốn vậy, việc đào tạo đội ngũ nhân lực là hết sức cần thiết.

Nghệ nhân Đỗ Ngọc Cần với thành tích giải Nhất cuộc thi Độc tấu và hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2020.

Vàng trong cát

“Lúc tốt nghiệp THPT, tôi nghe Đài PT-TH Bạc Liêu thông báo Đoàn cải lương Cao Văn Lầu tuyển sinh đào tạo diễn viên trẻ nên đăng ký dự tuyển. Sau khi được thử giọng qua hội đồng chuyên môn (gồm Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Minh Chiến, đạo diễn Quốc Khánh, nghệ sĩ Đoàn Muôn...), tôi được nhận vào đoàn. Tôi được đào tạo trung cấp cải lương, rồi sau đó học cử nhân ngành Luật (đây là thời gian tôi sang công tác ở Đài PT-TH Bạc Liêu và tham gia các cuộc thi chuyên nghiệp về SKCL, đoạt 2 Huy chương Vàng cuộc thi cải lương chuyên nghiệp toàn quốc). Hiện tôi đang tiếp tục học năm cuối lớp đạo diễn”, NSƯT Mỹ Hạnh (Nhà hát Cao Văn Lầu) kể. Chia sẻ về quá trình đi đến thành công trong nghề của mình, NSƯT Mỹ Hạnh đúc kết: “Nhờ lãnh đạo tỉnh rất quan tâm về vấn đề đào tạo nên chúng tôi mới có điều kiện để làm nghề”.

Một nghệ sĩ khác, chỉ hết lớp 7 trường làng rồi nghỉ học, nhưng sau đó với đam mê, nỗ lực, hiện chị đã hoàn thành chương trình thạc sĩ Quản lý văn hóa. Tuy nhiên, thành tích đó ít được mọi người biết đến. Người ta biết đến chị bởi cái tài hơn - tiếng đờn kìm của nghệ nhân Đỗ Ngọc Cần đã nổi danh cả nước! Gần đây nhất, tại cuộc thi Độc tấu và hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2020, Ngọc Cần đoạt giải Nhất (trong 19 giải Nhất). Trước đó, năm 2008, Ngọc Cần đoạt giải độc tấu hay nhất bản “Dạ cổ hoài lang” tại cuộc thi này. Giải thưởng cho tài nghệ bẩm sinh chính là cơ duyên đưa Ngọc Cần đến với Đoàn cải lương Hương Tràm (năm 1996), sau nữa là Đoàn cải lương Cao Văn Lầu và giờ là một trong những tay đờn chủ lực của Nhà hát Cao Văn Lầu. Năm 1993, khi mới tuổi 15, với giải đặc biệt hội thi Độc tấu Đờn ca tài tử, Ngọc Cần đã bước chân vào nghề…

Ở Bạc Liêu có khá nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ thành danh đều xuất thân từ phong trào văn nghệ cơ sở. Các anh, chị có thể được ví như “vàng” được “đãi” từ những cuộc thi, hội thi. Rồi qua sự phấn đấu miệt mài của bản thân, sự quan tâm chăm chút của những người có trách nhiệm, vàng ngày càng nâng chất, ngọc được mài giũa càng sáng.

NSƯT Mỹ Hạnh (bìa trái hàng dưới) và NSƯT Giang Tuấn (bìa phải hàng trên) trong vở cải lương “Người đẹp giữa rừng xanh”. Ảnh: C.T

Tìm vàng cho SKCL

Trong chuyến làm việc với Sở VH-TT-TT&DL Bạc Liêu gần đây, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy - Lê Thị Ái Nam đã đề cập và nhắc lại một cơ chế đặc thù trong việc đào tạo đội ngũ nhân lực nói chung và tìm kiếm nhân tài cho SKCL nói riêng. Đó là cách làm hiệu quả mà trước đây đội ngũ đàn anh đã làm được. Điển hình là câu chuyện NSƯT Minh Chiến chính là người thầy đã luyện nên nhiều gương mặt thành danh hiện nay như NSƯT Ngọc Đợi, NSƯT Mỹ Hạnh, NSƯT Giang Tuấn... Từ những cuộc thi, hội thi về cải lương, nghệ thuật Đờn ca tài tử, NSƯT Minh Chiến đã có công tìm vàng trong cát, phát hiện và chăm bồi nhân tài cho SKCL.

Chuyện đào tạo nhân lực cho SKCL chắc chắn không giống như đào tạo một đội ngũ kỹ sư, trí thức với kiến thức chuyên môn ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Bằng chứng cụ thể là nhân tài của SKCL Bạc Liêu hiện tại đa số đều từ cách chiêu mộ, tìm kiếm nhân tài từ những hạt nhân ở cơ sở. Những tài năng bẩm sinh, thiên phú hoặc cha truyền con nối được phát hiện từ các hội thi phải gặp được sự nâng niu, trao truyền của những người có trách nhiệm và tâm huyết với việc nâng chất cho nghệ thuật SKCL.

“Thường xuyên tổ chức các cuộc thi, hội diễn, liên hoan, giao lưu SKCL tạo điều kiện cho các đội ngũ nghệ sĩ, diên viên và học viên giao lưu, học hỏi nâng cao kỹ năng biểu diễn, thực hành nghệ thuật SKCL, đáp ứng tốt về nguồn nhân lực phục vụ cho nhu cầu phát triển SKCL tỉnh nhà trong thời gian tới” là nội dung trong Đề án. Những sân chơi này chính là môi trường thuận lợi để “đãi cát tìm vàng”, chiêu mộ và đào tạo nhân tài. Những hạt nhân cho phong trào ngay từ cơ sở cần được phát hiện thật sớm để chăm bồi để như ngọc càng giũa càng sáng.

CẨM THÚY