“Dân kỹ năng...”

Tạm dùng cách nói phiếm chỉ, và ký ức một thời này cũng chỉ là một phác họa nhỏ thôi khi nhắc đến hoạt động kỹ năng thanh niên và những đồng nghiệp một thời hoạt động kỹ năng thanh niên Minh Hải, Bạc Liêu trên dưới 30 năm nay.

Minh họa: B.T

“Dân kỹ năng” - đó là những cán bộ Đoàn chuyên trách cấp tỉnh, huyện, xã hoặc cán bộ Đoàn không chuyên trách ở các cơ quan, đơn vị, trường học, doanh nghiệp, đơn vị lực lượng vũ trang có chút chút khiếu làm… “dân kỹ năng”, và còn là cộng tác viên ở một số lĩnh vực... Thường gặp nhất là những cán bộ Đoàn trẻ, cán bộ Đoàn làm công tác Hội Liên hiệp thanh niên, Hội đồng Đội, giáo viên - tổng phụ trách Đội... Trong những hoạt động Đoàn - Hội - Đội, “dân kỹ năng” trực tiếp thiết kế và trực tiếp tổ chức các hoạt động; là người thổi hồn cho các hoạt động luôn sống động, vui tươi và đậm đà sắc thái đặc thù tuổi trẻ. Công việc của “dân kỹ năng” có thể là viết kế hoạch hoạt động, dự trù kinh phí, dọn cỏ, leo cây, đốn cột dựng trại, thắt nút dây, làm thủ công trại, xếp củi và quấn chuột lửa, dựng tiểu phẩm, dựng hoạt cảnh, làm quản trò, làm MC, và 1.001 việc không tên khác nữa...

Mùa hè 1997, tỉnh Bạc Liêu mới vừa tái lập, “dân kỹ năng” hì hục chở nhau ra Đồn Biên phòng 664 Nhà Mát; gửi xe ở đó rồi xắn quần lội xuống bãi sình ven biển, đo đo vẽ vẽ, ngắm nghía phương hướng, mô tả hoạt động dự kiến và cự cãi nhau om sòm trời đất... Là đang thiết kế các hoạt động của Liên hoan phụ trách Đội giỏi khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đó vậy. Lễ bế mạc diễn ra trên bãi biển Nhà Mát. Ngay từ khi đoàn xe “đổ” đại biểu Hội đồng Đội Trung ương và các tỉnh, thành của ĐBSCL đặt bước chân xuống đất, “dân kỹ năng” đã chào đón mọi người bằng cái bắt tay bằng tay phải “sạch sẽ”, và cái vuốt lưng bằng tay trái đầy sình đất. Lưng đã dính sình thì chỉ còn cách nhập cuộc mà quậy tưng lên thôi - triết lý của “dân kỹ năng” là vậy. Những trò chơi đua ghe trên cạn, kéo co trên bãi biển, đá bóng nữ trên bãi biển, sinh hoạt vòng tròn trên bãi biển sôi nổi; bọn còng con ngơ ngơ ngác ngác chẳng hiểu vì sao. “Độc địa” nhất là Lễ trao các giải thưởng của Hội đồng Đội Trung ương cho Hội đồng Đội 13 tỉnh, thành ĐBSCL. Từ Phó Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương cho đến “mọi vị khách quý”, cả phóng viên Đài PT-TH và Báo Bạc Liêu cũng lội xuống biển mà trao thưởng và tác nghiệp. “Dân kỹ năng” đã có dụng ý chọn giờ tổ chức hoạt động sinh hoạt cộng đồng khi con nước ròng; và giờ mà Trung ương trao thưởng là lúc... con nước lớn. Liên hoan phụ trách Đội giỏi ĐBSCL do tỉnh mới tái lập đăng cai tổ chức thành công như mong đợi. Có lẽ, từ hồi tái lập tỉnh đến giờ, chưa có cuộc nào Trung ương xuống địa phương, trao thưởng cho đại diện các tỉnh lại trong “tình hình” nước ngập tới ngực như vậy.

Những địa điểm tác nghiệp của “dân kỹ năng” ngày ấy, nay hầu như không còn dấu vết... Thị xã Bạc Liêu chuyển mình lên thành phố, việc “mất dấu vết” ấy đồng nghĩa với bộ mặt thành phố ngày một khang trang. Dễ hiểu thôi, địa bàn “làm ăn” của “dân kỹ năng” thường là gắn với những chỗ cỏ cây, bãi trống... Không gian Lễ bế mạc Liên hoan Phụ trách Đội ĐBSCL hè năm 1997 khi ấy nay là Nhà hàng Hương Biển; không gian Trại huấn luyện kỹ năng thanh niên Bạc Liêu hè năm 1998 nay là Trường THPT Chuyên Bạc Liêu; không gian Hội trại truyền thống và những giờ thực hành phát morse, semaphore, thắt nút dây, sơ cứu... ở Phân hiệu đại học Minh Hải, Trung tâm Giáo dục thường xuyên Bạc Liêu nay nhường chỗ cho dự án phát triển hạ tầng đô thị, với những công trình đang và chuẩn bị mọc lên; hay cái đìa tháng hạn của Trường Công nông - nơi diễn ra bao nhiêu kỳ trại, nay đã thành khu đô thị cao cấp Vinhome... Dường như chỉ còn lại sân Trường cao đẳng Sư phạm, nay đang là sân Trường đại học Bạc Liêu cơ sở 1.

Ai quên gì cứ vô tư mà tự nhiên quên đi, “dân kỹ năng” thì kỷ niệm tác nghiệp dẫu chỉ một lần cũng đủ nhớ một đời: Ấy là hành trình dài đăng đẵng trên những triền cát trắng Cam Ranh giữa cái nắng miền Trung, tìm phương hướng bằng bóng cây, bóng nắng đặng mà hạ trại; là những đêm giá rét của mùa Giáng sinh một năm trước ngày tái lập tỉnh, “dân kỹ năng” nghe báo động giữa đêm, tập hợp mỗi người một gốc thông, kê ba-lô làm bàn viết, một tay rọi đèn pin, một tay soạn nội dung mật thư từ tín hiệu morse trực tiếp nghe từ còi của Ban huấn luyện; hay những bữa cơm trên đất trại, để nấu được phải vượt qua bao nhiêu là thử thách; những nút dây, dấu đường, trò chơi lớn, những băng reo, những đêm lửa trại; những cuộc du khảo, du ngoạn, dã ngoại ở rừng đước Năm Căn, sườn dốc đỉnh Hòn Khoai, bãi biển Hà Tiên, đảo Phú Quốc, vườn sơ ri và bãi biển Gò Công, Lâm viên 19 tháng 5 TP. Cà Mau, Giồng Nhãn và bãi biển Bạc Liêu…

Một “dân kỹ năng” đã bước qua tuổi thanh niên lâu rồi, bộc bạch: “Mỗi lần nghe lại chỉ một bài hát sinh hoạt cộng đồng hồi đó thôi, là tôi ngẩn ngơ hằng buổi trời”. Đồng cảm lắm với chia sẻ ấy của người bạn kỹ năng, bởi chính mình đây cũng đang nghe nỗi niềm mình “cục cựa” những ngày tháng 3 này. Nhớ lắm! Nhớ quay quắt cái thời...

Nguyễn Văn Lành