“Ơi, cái tuổi trăng tròn” của nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển: Cẩm nang cho tuổi mới lớn

Tôi chỉ mới đọc chừng 10 quyển trong số hơn 60 đầu sách của nhạc sĩ - nhà văn - nhà giáo - nhà báo Vũ Đức Sao Biển (xin được gọi tắt là nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển theo cách gọi mọi người biết nhiều nhất về ông). Sách được viết từ một người đa đoan với cuộc đời thì luôn là cẩm nang quý cho người đời. Thời gian này, nhạc sĩ đang chống chọi với căn bệnh ác tính, thế mà một ấn phẩm mới vẫn được xuất bản, tập sách “Ơi, cái tuổi trăng tròn”.

Tập sách vừa được Công ty Cổ phần văn hóa sách Sài Gòn (Sai Gon Books) phối hợp với Nhà xuất bản Văn hóa - Văn nghệ ra mắt độc giả. “Hãy tưởng tượng rằng các em đang nói chuyện với một ông già tuổi bảy mươi qua văn chương, chữ nghĩa. Ông già đó là một nhà văn, cũng là một nhà giáo có nhiều năm đứng trên bục giảng. Và tất nhiên, ông già đó cũng đã từng một thời đi qua tuổi trăng tròn thơ mộng như các em bây giờ”. Đúng như trong bức thư ngỏ “Gửi tuổi trăng tròn” thay cho lời giới thiệu sách, tập sách được viết bởi “nhiều nhân vật trong một”: ông dùng cách viết giản dị để tâm tình, thủ thỉ với tuổi trăng tròn; vừa như một ông thầy triết học vận dụng kiến thức triết học để viết; vừa như một nhà tâm lý học viết những điều đọc mà thấm thía, nói tận tâm can người ta; vừa như một nhà văn với bút pháp văn chương nhẹ nhàng, giản dị mà thâm thúy; vừa như một nhạc sĩ vận dụng đúng “nghiệp” của mình để nói chuyện sở trường… Nhưng trên hết, tôi nhận ra đó là lời của một người “bạn lớn”. Tôi xin tách nghĩa từ “bạn lớn” này để nói cho rõ, “bạn” nghĩa là tác giả gần như đặt mình “ngang hàng” để hiểu được, để đánh vào tâm lý của đối phương, để nói trúng vào những vấn đề mà lứa tuổi này đang gặp phải hoặc muốn quan tâm, tìm hiểu; còn “lớn” là lớn về tuổi đời, kinh nghiệm sống để trong quá trình trao đổi cũng chính là gửi đến các em những bức thông điệp quý mà người từng trải như nhạc sĩ đã đúc kết lại: “Mỗi tuổi trăng tròn là một thế giới, hãy làm cho thế giới đó thật tươi đẹp”.

Viết cho tuổi trăng tròn, theo tác giả định nghĩa là viết cho những em ở lứa tuổi từ 15 - 18, ứng với các em học sinh đang học các lớp từ 9 - 12, lứa tuổi rất đẹp mà tác giả ví đó là “mùa trăng tròn”, và thành ý của ông là hãy tìm mọi cách để lứa tuổi ấy đẹp hơn. Ngay bức thư ngỏ, tác giả đã tâm tình rằng những điều ông viết trong sách chỉ là ý kiến cá nhân, được viết ra với tất cả thiện ý, chứ không áp đặt, chỉ dẫn các em cách sống mà chỉ khuyên các em đọc thật kỹ để “xem điều ấy có phù hợp với mình không, có hữu ích cho mình không”. 
Tại sao không phù hợp, không hữu ích khi mà tác giả đã tâm tình những vấn đề liên quan trực tiếp đến lứa tuổi mới lớn, tuổi muốn khám phá, tìm hiểu những thứ mới lạ từ bên trong cơ thể mình cho đến những hành vi ứng xử, mối quan hệ giao tiếp với bên ngoài như thế nào để tuổi trẻ biết sống đẹp. Đó cũng là những nội dung mà mỗi vị phụ huynh của tuổi mới lớn đều muốn gửi trao, truyền đạt cho đứa con bé bỏng giờ đang thành người lớn, nhưng không phải cha mẹ nào cũng biết cách nói cho con hiểu, không phải thiển cận như nhiều người nghĩ rằng đó là “vẽ đường cho hươu chạy”, mà là vẽ đường để hươu chạy đúng!
Những lời tâm tình nhẹ nhàng của người bạn lớn - nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển gửi trong “Ơi, cái tuổi trăng tròn” đưa các em đến những kiến thức đầu đời, nhập môn cuộc sống, tôi cho rằng vô cùng hữu ích. Khai đề, bài viết “Hai mặt của một đời người” đã nói ngay cho các em biết rằng “đời sống của mỗi con người chúng ta đều có hai mặt, các em ạ. Mỗi chúng ta đều có thể tự khám phá hai mặt ấy để tìm hiểu rõ hơn chính con người của mình”. Đúng là trước khi muốn khám phá vạn vật xung quanh thì trước hết mỗi cá thể phải tự hiểu rõ về chính bản thân mình. Thế là, sau đó hàng loạt những chuyện thầm kín, riêng tư của tuổi mới lớn được tác giả đề cập, đó là những tựa đề nghe là muốn đọc: “Kính chào mùa dậy thì”, “Ai nói ăn chưa no?”, “Đi thi nhé”, “Con không muốn tảo hôn”, “Chống xâm hại tình dục”, “Tung cánh bay đi”. Và hàng loạt những lời khuyên chân thành được tác giả gửi trong mỗi bài viết với những chữ mở đầu bằng “hãy”, “nên” và “đừng”: “Hãy phát triển trí tuệ”, “Hãy yêu nhưng không vượt rào”, “Hãy tránh xa ma túy”, “Hãy phát triển một năng khiếu”, “Hãy hòa điệu cuộc sống”, “Hãy sống trong sáng, hồn nhiên và giản dị”, “Hãy là chính mình”, “Hãy ứng xử từ tốn trên mạng”, “Nên theo dõi thời sự”, “Đừng vô cảm trước cuộc sống”…
Không “dạy đời” các em, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển chỉ khiêm tốn xưng rằng mình là một ông già, đọc sách này là các em đang trò chuyện, trao đổi thẳng thắn với một ông già. Nhưng xin thưa rằng, “ông già” đó là một nhạc sĩ - nhà văn - nhà giáo - nhà báo đã viết hơn 60 đầu sách được xuất bản, hàng ngàn bài báo được đăng trên các tờ báo uy tín của cả nước. Và trên cả là một nhân cách sống được nhiều người quý trọng khi nhắc đến tên ông. Ông già tuổi thất thập đó không nói chuyện lý thuyết suông mà lồng ghép bằng chính những câu chuyện có thật mà mình đã trải nghiệm gần một đời người. 
Vì thế, đây là một cẩm nang quý cho lứa tuổi mới lớn, thậm chí cũng sẽ thích hợp cho những ai đang và đã lớn. Tôi trân trọng từng trang sách với dự định gửi đứa con bé bỏng sắp vào mùa trăng tròn. Các vị phụ huynh hãy trang bị cẩm nang này cho các em để dạy con nhỏ nhẹ, từ tốn mà thấm lâu, tôi nghĩ đó là cách làm cho thế giới của tuổi mới lớn tươi đẹp, sáng trong như trăng tròn để các em đủ bản lĩnh, tự tin và vững vàng bước vào cuộc sống.
Cẩm Thúy