Bài học quý từ... đôi dép đứt

Cuối tuần, tôi cùng cậu con trai gom dọn những phế liệu quanh nhà. Bỗng một đôi dép tổ ong đứt quai được con nhặt lên quăng vào sọt rác, tôi đưa tay ngăn thằng bé lại. Con nhìn tôi với đôi mắt tròn xoe ngạc nhiên hỏi: “Sao mẹ không vứt bỏ đi, dép đứt thì làm được gì?”. Câu hỏi của con khiến tôi bồi hồi nhớ lại thời ấu thơ tôi cũng đã từng hỏi cha mình câu đó khi cầm đôi dép đứt trên tay.

Khi chúng bạn trong xóm đến nhà chơi, thấy đôi dép đứt vẫn được cha cất giữ liền phá lên cười ngạc nhiên. Tôi vẫn đứng ra bảo vệ câu nói của cha đã dạy mình đến từng đứa dù bản thân và tụi bạn cũng chẳng thể hiểu giá trị gì mà đôi dép đứt mang lại.

Cho đến một hôm cái nắng hè đổ lửa như thiêu đốt mọi vật. Tôi cùng mấy đứa bạn trong xóm trèo lên cái cây to trước nhà hóng gió dõi mắt ra xa nhìn đám cỏ khô cháy nắng đỏ cả gốc. Tiếng leng keng từ xa vọng lại kèm câu rao: “Ai dép đứt, nồi, thau hư đổi cà-rem hông…!”.

Ảnh minh họa: Internet

Dáng một người đàn ông đi bộ len lỏi qua từng ngõ xóm tiến gần. Cha gọi chú ấy vào, trên tay cha cẩn thận cầm đôi dép đứt hôm bữa đưa ra để đổi lấy một cây cà-rem tỏa làn khói mát lạnh đưa cho tôi. Nhìn tôi được thưởng thức vị cà-rem béo ngọt lành lạnh sảng khoái ngỡ như bao oi bức của nắng hè chợt tan biến, đôi mắt thâm sẫm của người cha vùng biển cơ cực ánh lên niềm hạnh phúc.

Bọn bạn thấy thế liền phóng xuống cây nhanh như chớp ùa về lục tung mọi ngóc ngách trong nhà để tìm những đôi dép đứt may ra còn sót lại đâu đó. Từ hôm chúng tôi biết những chiếc dép hư rách mà đổi được cà-rem, mỗi khi lượm nhặt được chúng ở ven đường hay trôi dạt dưới con sông vớt lên đều nâng niu cất giữ để mong bóng dáng chú bán cà-rem đến đổi.

Cũng từ đó, tôi biết trân quý mọi thứ, không phí phạm dù là ngỡ chẳng còn giá trị. Lối sống tằn tiện từ cha bởi cuộc sống nghèo khó thuở xưa luôn thấm đẫm trong tôi.

Lối sống ấy cũng đã rất hữu ích với tôi thời đại học. Cuộc sống sinh viên khó khăn, tôi gom nhặt từng đồng tiền lẻ ngỡ như chẳng có giá trị là bao. Hễ tờ nào rách, tôi tỉ mỉ dán lại bằng băng keo trong suốt, có bao nhiêu tôi bỏ vào cái túi vải cất trong cốp xe. Rồi một lần, xe bị hư, tôi tấp vào sửa đến khi tính tiền mới phát hiện rằng mình quên mang theo ví. Đang lúc ngây người ra nhìn ông chủ tiệm, thì sực nhớ cái túi vải đựng những đồng tiền lẻ tôi cất ở cốp xe. Vui mừng đem ra đếm gần được 300.000 đồng, vừa đủ trả tiền xe trong câu nói gật gù từ chú: “Thấy vậy chứ tiền lẻ đôi lúc có giá trị lắm nghe!”. Hôm ấy, vừa chạy xe về, trong lòng tôi thầm nghĩ có lẽ ở thế giới xa kia, không lúc nào cha không dõi theo và nhắc nhở tôi về bài học quý giá ấy trong cuộc sống.

Lớp trẻ như con cháu tôi hiện giờ đã khá đủ đầy với cuộc sống hiện đại, đôi khi bánh trái các loại chúng lại khen chê. Tiếng rao “có dép đứt đổi cà-rem” cũng đi vào ký ức của thế hệ chúng tôi. Đôi dép đứt giờ đây nhiều lúc cho người thu mua phế liệu họ lại từ chối không gom nhặt. Dù giờ nó chẳng còn giá trị vật chất, nhưng giá trị tinh thần thì không lúc nào tan biến trong tôi và câu nói của cha như bài học quý giá vẫn vẹn nguyên giá trị trong cuộc sống dẫu quá khứ hay hiện tại.

Cẩm Giang